Bước tới nội dung

Khủng hoảng Cuba năm 2026

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Khủng hoảng Cuba 2026
Một phần của hậu quả từ cuộc can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela và cuộc cấm vận của Hoa Kỳ chống lại Cuba

Vị trí của Cuba trong khu vực
Thời gian3 tháng 1 năm 2026 (2026-01-03) – nay
(3 tháng, 1 tuần và 1 ngày)
Địa điểm
Tình trạngĐang diễn ra
Hoa Kỳ trừng phạt bất kỳ quốc gia nào gửi dầu cho Cuba
Thả 51 tù nhân chính trị[1]
Các bên liên quan
 United States Cuba
Hỗ trợ bởi:
Phe đối lập Cuba
Hỗ trợ bởi:
Chỉ huy và lãnh đạo
Hoa Kỳ Donald Trump
Hoa Kỳ Marco Rubio[7]
Hoa Kỳ Pete Hegseth
José Daniel Ferrer
Luis Manuel Otero Alcántara
María Payá Acevedo
Duniel Hernández Santos (POW) (theo Cuba)[8]
Cuba Miguel Díaz-Canel
Cuba Salvador Valdés Mesa
Cuba Manuel Marrero Cruz
Cuba Esteban Lazo Hernández
Cuba Bruno Rodríguez Parrilla
Cuba Álvaro López Miera
Cuba Raúl Castro
Thương vong và tổn thất
Không có
5 người chết[9]
5 người bị thương và bị bắt giữ[9]
1 người bị thương[10]

Cuộc khủng hoảng Cuba năm 2026 là cuộc khủng hoảng kinh tế và thiếu hụt dầu mỏ ở Cuba do lệnh cấm vận nhiên liệu của Mỹ gây ra.[11][12][13][14] Đảo quốc này phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ nước ngoài, họ chủ yếu nhập khẩu từ VenezuelaMexico. Sau cuộc can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela năm 2026, trong đó lực lượng Hoa Kỳ lật đổ tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, lệnh cấm vận dầu mỏ của Venezuela dành cho Cuba đã khiến đảo quốc này không có đủ nguồn cung.[15] Mục tiêu của Hoa Kỳ là tiến hành thay đổi chế độ tại Cuba vào cuối năm 2026. [16]

Hoa Kỳ bắt đầu ngăn chặn các tàu chở dầu hướng về Cuba từ tháng 2 năm 2026, nhắm mục tiêu vào các công ty như tập đoàn dầu khí quốc gia Mexico Pemex, đồng thời đe dọa áp thuế quan lên các quốc gia liên quan nếu họ phản kháng.[17] Theo tờ The New York Times cuối tháng 2, đây là "đợt phong tỏa hiệu quả đầu tiên của Hoa Kỳ [đối với Cuba] kể từ thời Khủng hoảng tên lửa Cuba".[18] Trước đó, vào tháng 1 năm 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi Cuba hãy "đạt được một thỏa thuận trước khi quá muộn".[19] Ông Trump sau đó cũng tuyên bố Hoa Kỳ có thể thực hiện một cuộc "tiếp quản thân thiện đối với Cuba".[20]

Vào ngày 13 tháng 3 năm 2026, Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba Miguel Díaz-Canel lần đầu tiên xác nhận công khai rằng chính phủ của ông đang tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao với Hoa Kỳ. Mục tiêu của các cuộc đối thoại này là nhằm giải quyết tình trạng phong tỏa năng lượng và dầu mỏ nghiêm trọng do Mỹ áp đặt, vốn đã khiến Cuba rơi vào tình cảnh thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng và cắt điện trên diện rộng. Thông báo này được đưa ra sau nhiều năm quan hệ song phương lạnh nhạt và được mô tả là một nỗ lực nhằm tìm kiếm các "giải pháp". Bước đầu, Cuba đã đồng ý thả 51 tù nhân chính trị.[21][22]

Bối cảnh

Hoa Kỳ đã duy trì lệnh cấm vận đối với Cuba kể từ năm 1962. Mức độ nghiêm trọng của lệnh cấm vận này đã thay đổi theo thời gian, với một giai đoạn tan băng đáng kể trong quan hệ dưới thời Tổng thống Barack Obama.[23][24] Tác động của lệnh cấm vận chỉ thực sự trở nên nặng nề sau sự sụp đổ của Liên bang Xô viết và Khối phía Đông, những bên vốn cung cấp từ 70% đến 80% lượng hàng nhập khẩu của Cuba.[25][26] Cuộc khủng hoảng kinh tế của Cuba chỉ thực sự bắt đầu sau khi giao thương với Liên Xô chấm dứt.[27] Trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump vào tháng 1 năm 2025, chính phủ Hoa Kỳ đã thắt chặt đáng kể các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Cuba, xoay quanh chiến lược mà họ gọi là "áp lực tổng lực" hoặc "áp lực tối đa".[28][29]

Nền kinh tế Cuba phụ thuộc vào dầu mỏ nước ngoài, hầu hết lượng dầu được nhập khẩu từ Venezuela và Mexico.[15] Những vấn đề dai dẳng gần đây của nền kinh tế và mạng lưới điện Cuba đã dẫn đến các cuộc biểu tình vào tháng 3 năm 2024 và tình trạng mất điện diện rộng giai đoạn 2024–2025.[30] Vào tháng 12 năm 2025, như một phần của sự leo thang dẫn đến cuộc can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela, Mỹ đã bắt giữ các tàu chở dầu Venezuela hướng đến Cuba và tuyên bố phong tỏa xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela.[31]

Vào ngày 29 tháng 1 năm 2026, Sắc lệnh Hành pháp 14380 đã được ký và có hiệu lực từ ngày 30 tháng 1, tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia tại Hoa Kỳ và cho phép áp đặt các mức thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ các quốc gia trực tiếp hoặc gián tiếp cung cấp dầu cho Cuba.[32] Hoa Kỳ xác nhận rằng thay đổi chế độ tại Cuba là mục tiêu đặt ra cho đến cuối năm,[19] đồng thời yêu cầu chính phủ của Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba Miguel Díaz-Canel phải "đạt được một thỏa thuận trước khi quá muộn".[17]

Xem thêm

Tham khảo

  1. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên bbc_20260313
  2. "China to the rescue of Cuba: 80 million dollars and 60,000 tons of rice approved by Xi Jinping". CiberCuba. ngày 21 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  3. Brett Wilkins (ngày 11 tháng 2 năm 2026). "China Reaffirms Vow to Aid Cuba Amid Trump's 'Inhumane' Economic Strangulation". Common Dreams. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  4. "Ship carrying Russian fuel heads to Cuba". Monthly Review. ngày 23 tháng 2 năm 2026. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2026.
  5. "Mexico sends 1,200 tonnes of food to Cuba in second major batch of aid". Mexico News Daily. ngày 25 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2026.
  6. "Mexico sends second aid package to Cuba as US tightens energy blockade". AP News. ngày 25 tháng 2 năm 2026. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  7. Michael Crowley; Edward Wong (ngày 12 tháng 12 năm 2025). "For Rubio the Cuba Hawk, the Road to Havana Runs Through Venezuela". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2025.
  8. "Cuban border agents fire upon Florida-tagged speedboat, killing four". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2026.
  9. 1 2 Debusmann Jr., Bernd (ngày 25 tháng 2 năm 2026). "Cuba says four shot dead on US-registered speedboat". BBC. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2026.
  10. Dehghanpisheh, Babak (ngày 25 tháng 2 năm 2026). "Cuba says four killed after U.S. boat violates territorial waters". NBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2026.
  11. Phillips, Aleks (ngày 14 tháng 2 năm 2026). "Cuban cigar festival called off as US blockade worsens energy crisis". BBC News (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  12. "Waste piles up in Cuba as US-imposed fuel blockade halts collection trucks". Al Jazeera. ngày 17 tháng 2 năm 2026. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2026.
  13. Sharma, Yashraj. "From blackouts to food shortages: How US blockade is crippling life in Cuba". Al Jazeera. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2026.
  14. Nicas, Jack; Triebert, Christiaan (ngày 20 tháng 2 năm 2026). "A New U.S. Blockade Is Strangling Cuba". The New York Times. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2026.
  15. 1 2 Robles, Frances (ngày 19 tháng 1 năm 2026). "U.S. Threatens Cuba's Stability by Choking Off Venezuelan Oil". The New York Times. ProQuest 3290523589.
  16. de Córdoba, José (ngày 22 tháng 1 năm 2026). "The U.S. Is Actively Seeking Regime Change in Cuba by the End of the Year". The Wall Street Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 1 năm 2026.
  17. 1 2 "Cuba condemns Trump's decision to impose tariffs on nations sending oil to Cuba". The Caribbean Council. ngày 2 tháng 2 năm 2026. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 2 năm 2026.
  18. Nicas, Jack; Triebert, Christiaan (ngày 20 tháng 2 năm 2026). "A New U.S. Blockade Is Strangling Cuba". The New York Times. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2026.
  19. 1 2 "Trump tells Cuba to 'make a deal, before it is too late'". BBC. ngày 11 tháng 1 năm 2026. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2026.
  20. Nicoll, Ruaridh (ngày 27 tháng 2 năm 2026). "Trump suggests US could carry out 'friendly takeover' of Cuba". The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2026.
  21. "Cuba says it will release 51 prisoners in the coming days". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2026.
  22. Nicoll, Ruaridh (ngày 13 tháng 3 năm 2026). "Cuban president confirms talks with Trump officials amid US blockade". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2026.
  23. "The US Embargo Against Cuba: Its Impact on Economic and Social Rights". Amnesty International. tháng 9 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2013.
  24. "Understanding the Failure of the U.S. Embargo on Cuba". WOLA (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2023.
  25. Yordanov, Radoslav (ngày 31 tháng 12 năm 2023). "The Long Misunderstanding: Cuba's Economic Ties with the Soviet Bloc". Journal of Cold War Studies (bằng tiếng Anh). 25 (4): 24–52. doi:10.1162/jcws_a_01169. ISSN 1520-3972.
  26. Schwartz, Harry (ngày 26 tháng 12 năm 1961). "Cuba Lifts Trade With Red Bloc To Three-Quarters of Her Total". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  27. "An Overview of the Cuban Economy, the Transformations Underway and the Prospective Challenges it Faces". Elcano Royal Institute (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  28. Beeton, Daniel (ngày 14 tháng 1 năm 2025). "Biden Decision to Remove Trump-Pompeo Sanctions Targeting Cuba Should Be Welcomed, Experts Say". Center for Economic and Poly Research (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2025.
  29. "U.S. sanctions Cuban president, 'regime-controlled' luxury hotels". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 7 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2025. But Trump returned the country to the blacklist immediately after returning to the White House as he resumed his "maximum pressure" campaign against Cuba that typified his foreign policy during his first term.
  30. "Rare protests erupt in Cuba over food and electricity shortages". France 24. ngày 18 tháng 3 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2026.
  31. Wong, Edward; Romero, Shimon; Savage, Charlie; Barnes, Julian E. (ngày 17 tháng 12 năm 2025). "Trump Orders Blockade of Some Oil Tankers to and From Venezuela". The New York Times. ProQuest 3283962202.
  32. "Addressing Threats to the United States by the Government of Cuba". The White House (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 1 năm 2026. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.