Bước tới nội dung

Fattah-1

Tên lửa đạn đạo tầm trung của Iran
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Fattah-1
Buổi công bố tên lửa Fattah-1, năm 2023
LoạiTên lửa đạn đạo tầm trung
Nơi chế tạo Iran
Lược sử hoạt động
Sử dụng bởiIran
TrậnChiến tranh ủy nhiệm Iran–Israel
Lược sử chế tạo
Người thiết kếVệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran
Nhà sản xuấtTổ chức Công nghiệp Hàng không Vũ trụ
Giai đoạn sản xuất2022
Thông số
Đầu nổThông thường
Hạt nhân (có thể)[1]
Trọng lượng đầu nổ350–450 kg[2]

Chất nổ đẩy đạnGiai đoạn 1: Động cơ nhiên liệu rắn
Giai đoạn 2: Động cơ nhiên liệu lỏng
Tầm hoạt động1.400 km (870 mi)[3]
Tốc độMach 13–15
Độ chính xác< 5m (Sai số vòng tròn xác suất)

Fattah-1 (tiếng Ba Tư: فتاح, n.đ.'kẻ chinh phục') là một tên lửa đạn đạo tầm trung của Iran, do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo phát triển và được công bố vào tháng 6 năm 2023. Iran đã mô tả tên lửa này là "siêu thanh", tuy nhiên mô tả này đã bị một số hãng truyền thông đối lập như Calcalist, The Times of IsraelThe Warzone đánh giá là "đáng ngờ";[4][5][6] và nhà phân tích Fabian Hinz cho rằng mô tả này "làm rối thêm chứ không giúp sáng tỏ".[4] Theo phía Iran, khả năng cơ động cao và tốc độ của tên lửa giúp nó né tránh được các hệ thống phòng thủ tên lửa.[7][8][9][10] Vào tháng 11 năm 2023, Iran đã công bố phiên bản mới hơn của tên lửa, có tên là Fattah-2.[11][12]

Tên lửa này được cho là có khả năng mang đầu đạn hạt nhân nếu Iran tiếp tục theo đuổi chương trình hạt nhân của mình.[1]

Mô tả Fattah-1

Theo phía Iran, tên lửa có khả năng cơ động ra vào bầu khí quyển và có khả năng vượt qua các hệ thống phòng thủ tên lửa.[13] Iran mô tả nó là một tên lửa siêu thanh. Tuy nhiên, theo Fabian Hinz, nhà nghiên cứu phân tích quốc phòng và quân sự tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), Fattah không thuộc nhóm phân loại phổ biến của vũ khí siêu thanh, mà là một tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) với "giai đoạn hai được tích hợp đầu đạn, các hệ thống điều khiển khí động học và một động cơ nhiên liệu rắn nhỏ được tích hợp hệ thống vector đẩy (TVC), trông giống như một phương tiện tái nhập có khả năng cơ động (MaRV) hơn là một phương tiện lướt siêu thanh (HGV)", nghĩa là nó chỉ có thể cơ động trong một khoảng ngắn ở giai đoạn cuối.[4] Hinz lưu ý rằng "Iran đã cố gắng vượt qua giới hạn này bằng cách gắn một động cơ TVC nhỏ vào MaRV, cho phép cơ động bên ngoài khí quyển."[4]

Lịch sử Fattah-1

Vào ngày 10 tháng 11 năm 2022, trong lễ kỷ niệm 11 năm ngày mất của Hassan Tehrani Moghaddam, người được xem là "cha đẻ của tên lửa Iran", Iran tuyên bố rằng họ đã chế tạo một tên lửa đạn đạo siêu thanh tiên tiến và gọi đây là một "bước nhảy vọt mang tính thế hệ". Chuẩn tướng Amir Ali Hajizadeh, tư lệnh Lực lượng Hàng không Vũ trụ, cho biết tên lửa này có tốc độ rất cao và có thể cơ động cả ở dưới và trên bầu khí quyển Trái Đất. Ông nói rằng "nó có thể xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa" và nói thêm rằng ông tin phải mất hàng thập kỷ nữa mới có thể phát triển được một hệ thống đánh chặn nó.[14][15] Tên lửa đã được ra mắt trong một buổi lễ vào ngày 6 tháng 6 năm 2023.[9]

Iran có thể đã sử dụng các tên lửa Fattah-1 trong các cuộc không kích nhằm vào Israel vào ngày 1 tháng 10 năm 2024, theo một phân tích của The New York Times.[16] Theo tiến sĩ Jeffrey Lewis, các nhà nghiên cứu đến từ Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin (CNS) đã xác định được mảnh vỡ của Fattah-1 từ cả cuộc tấn công ngày 1 tháng 10 cũng như các cuộc không kích của Iran nhằm vào Israel vào tháng 4 năm 2024.[17]

Vào ngày 18 tháng 6 năm 2025, Iran tuyên bố rằng họ đã một lần nữa phóng tên lửa siêu thanh vào Israel trong một đợt không kích mới diễn ra qua đêm. Sự leo thang này diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump công khai yêu cầu Iran "đầu hàng vô điều kiện".[18]

Thư viện ảnh Fattah-1

Xem thêm Fattah-1

Tham khảo Fattah-1

  1. 1 2 Motamedi, Maziar. "Fattah: Iran unveils its first hypersonic missile". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2024.
  2. "Iran's Fattah hypersonic missile: real threat and technological challenge". Defence Industry Europe (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2023.
  3. "Fattah Hypersonic MRBM". GlobalSecurity.org (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2023.
  4. 1 2 3 4 Trevithick, Joseph (ngày 19 tháng 6 năm 2025). "Iran Just Used Ballistic Missiles With Cluster Warheads To Strike Israel". The War Zone (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2025.
  5. Staff, ToI. "Iran claims to have developed technology for supersonic cruise missile". www.timesofisrael.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  6. Woolf, Avi (ngày 24 tháng 12 năm 2023). "Calcalist: Iran's Claims of "Fully Smart" Missiles Dubious". JFeed (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  7. "ایران مدعی ساخت موشک فراصوتی شد که با هیچ موشکی قابل انهدام نیست". euronews (bằng tiếng Ba Tư). ngày 6 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2023.
  8. "Iran unveils first hypersonic missile named Fattah: Report". Al Arabiya English (bằng tiếng Anh). ngày 6 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2023.
  9. 1 2 Motamedi, Maziar. "Fattah: Iran unveils its first hypersonic missile". www.aljazeera.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2023.
  10. Motamedi, Maziar. "Iran has a hypersonic missile. What does that mean?". www.aljazeera.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2023.
  11. "Iran's Khamenei urges Muslim states to cut political ties with Israel for 'limited period'". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2024. Khamenei made his latest comments while attending an exhibition showcasing the "latest achievements" of the Islamic Revolutionary Guard Corps' Aerospace Force, including the Fattah 2, a new version of what is said to be Iran's first hypersonic missile.
  12. "Iran issues threat to Israel, US with new hypersonic weapon". The Jerusalem Post | JPost.com (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2024.
  13. Hafezi Parisa (ngày 6 tháng 6 năm 2023). "Iran presents its first hypersonic ballistic missile, state media reports". Reuters. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2023.
  14. "Iran says it has built hypersonic ballistic missile -Tasnim". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2022.
  15. "Iran says it has developed hypersonic missile". France 24 (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2022.
  16. Mellen, Riley (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "Iran appears to have used its most advanced missiles in the attack on Israel". The New York Times. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2024.
  17. Jeffrey Lewis [@ArmsControlWonk] (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "The initial reaction among the @JamesMartinCNS OSINT team is we're seeing more debris from newer Fattah-1 solid-fuel missiles than we did in April, which may explain the apparently more successful nature of the strike -- although it's early and more data could change our minds" (Tweet). Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2024 qua Twitter.
  18. AFP (ngày 18 tháng 6 năm 2025). "Hypersonic missiles Fattah-1 fired at Israel, says Iran". The Hindu (bằng tiếng Anh). ISSN 0971-751X. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2025.