Bước tới nội dung

David Rizzio

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
David Rizzio
Bức chân dung thế kỷ XVII, theo truyền thống được cho là của Rizzio.[1] Các tài liệu đương thời mô tả ông ta là người xấu xí, thấp bé và gù lưng.[2]
Sinhk.1533
Pancalieri, Ý
Mất9 tháng 3 năm 1566(1566-03-09) (32–33 tuổi)
Cung điện Holyrood, Edinburgh, Scotland
Vụ sát hại Rizzio, vẽ bởi John Opie vào năm 1787

David Rizzio (/ˈrɪtsi/ RIT-see-oh; tiếng Ý: Davide Rizzio [ˈdaːvide ˈrittsjo]; k.1533 – 9 tháng 3 năm 1566)[3] hoặc Riccio (/ˈrɪi/ RITCH-ee-oh, tiếng Ý: [ˈrittʃo]) là một cận thần người Ý và là thư ký riêng của Mary I của Scotland.

Rizzio được coi là một nhạc sĩ giỏi và có tài trong việc ca hát, điều này đã thu hút sự chú ý của vị nữ hoàng trẻ tuổi, người có tầm nhìn quốc tế. John Lesley, người giữ chức Giám mục Ross dưới thời Mary, viết rằng Rizzio là "một người đàn ông rất có năng lực trong công việc" được giao nhiệm vụ viết "những bức thư riêng của Nữ hoàng bằng tiếng Pháp, tiếng Ýtiếng La Tinh".[4] Rizzio rất tham vọng, kiểm soát việc tiếp cận với Nữ hoàng và tự coi mình gần giống như là một Quốc vụ khanh. Các cận thần khác cảm thấy rằng với tư cách là một người Công giáo và là người ngoại quốc, ông ta quá thân thiết với Nữ hoàng.[5]

Không chỉ các đại thần trong triều mà chồng của Mary, Vương phu Darnley, cũng được cho là đã ghen tị với tình bạn của họ vì có tin đồn rằng Rizzio đã làm cho Mary có thai (đứa trẻ trong bụng Mary sau này chính là Vua James VI) và ông ta đã tham gia vào một âm mưu của các quý tộc Tin Lành để giết ông ta, do Patrick Ruthven, Lãnh chúa Ruthven thứ 3 cầm đầu. Mary đang ăn tối với Rizzio và một vài thị nữ thì Darnley đến, buộc tội vợ mình ngoại tình rồi ra lệnh cho cả nhóm giết Rizzio,[6] người đang trốn sau lưng Mary. Mary bị chĩa súng vào người và Rizzio bị đâm nhiều nhát. Thi thể của ông có 57 vết đâm bằng dao găm.[7] Vụ giết người là chất xúc tác cho sự sụp đổ của Darnley và gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho triều đại sau này của Mary.[8]

Sự nghiệp của David Rizzio vẫn được ghi nhớ và nhắc đến bởi Henri IV của Pháp. Chế giễu tham vọng của James VI của Scotland khi tự ví mình là “Solomon của Scotland”, ông nhận xét rằng “ông hy vọng nhà vua không phải là con trai của David tay vĩ cầm”, ám chỉ khả năng rằng Rizzio, chứ không phải Henry Stuart, Vương phu Darnley, mới là cha của Nhà vua Scotland. Theo lời kể của Patrick Gray, Lãnh chúa Gray thứ 6, James đã khóc cùng người bạn của mình là Cuthbert Armourer trước những tin đồn cho rằng Rizzio là cha ruột của ông.[9]

Tham khảo

  1. "Portrait of a man known as David Rizzio". Royal Collection. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  2. Fraser, Antonia (1994) [1969]. Mary Queen of Scots. London: Weidenfeld and Nicolson. tr. 236. ISBN 0-297-17773-7.
  3. Henderson, Thomas Finlayson (1896). "Riccio, David" . Trong Sidney Lee (biên tập). Dictionary of National Biography. Quyển 48. Luân Đôn: Smith, Elder & Co. tr. 98–100.
  4. William Forbes-Leith, Narratives of Scottish Catholics under Mary Stuart and James VI (London: Baker, 1889), pp. 93–94.
  5. Alexandre Teulet, Papiers d'état, vol. 2 (Paris, 1851), p. 50
  6. Mary, Queen of Scots, by Antonia Fraser, 1969
  7. "David Rizzio". Gazetteer for Scotland. The Editors of The Gazetteer for Scotland. 2021. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  8. Michael Questier, Dynastic Politics and the British Reformations, 1558-1630 (Oxford, 2019), p. 58.
  9. Letters and Papers relating to Patrick, Master of Gray (Edinburgh, 1835), p. 16.