Bước tới nội dung

Juan II của Aragón

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Chuan II của Aragón)
Chuan II của Aragón
Chuan II d'Aragón
Chuan trong Knight of the Golden Fleece
Chi tiết thu nhỏ trong một cuốn sách từ miền nam Hà Lan, 1473
Vua của Aragón
Tại vị27 tháng 6 năm 1458 – 20 tháng 1 năm 1479
Tiền nhiệmAlfonso V
Kế nhiệmFerrando II Vua hoặc hoàng đế
Vua của Sicilia
Tại vị27 tháng 6 năm 1458 – 1468
Tiền nhiệmAlfonso
Kế nhiệmFerrando II Vua hoặc hoàng đế
Quốc vương Navarra
Tại vị8 tháng 9 năm 1425 – 20 tháng 1 năm 1479
Tiền nhiệmBlanca I
Kế nhiệmLeonor I
Đồng trị vìBlanche I
Thông tin chung
Sinh29 tháng 6 năm 1398
Medina del Campo
Mất20 tháng 1 năm 1479(1479-01-20) (80 tuổi)
Barcelona
Phối ngẫuBlanca I của Navarra
Juana Enríquez
Hậu duệ
Vương tộcNhà Trastámara
Thân phụFerrando I của Aragón
Thân mẫuEleanor xứ Alburquerque
Tôn giáoGiáo hội Công giáo

Chuan II của Aragón (tiếng Tây Ban Nha: Juan II de Aragón, tiếng Catalunya: Joan II d'Aragó, tiếng Aragon: Chuan II d'Aragón và tiếng Basque: Joan II.a Aragoikoa. tiếng Sicilia: Giuvanni II di Aragona; 29 tháng 6 năm 1398 - 20 tháng 1 năm 1479), còn được gọi với biệt danh là Đại đế (el Gran) hay Người vô tín ( el Sense Fe), [1] là Vua của Aragón từ năm 1458 cho đến khi ông qua đời. Là phu quân của Nữ vương Blanca I của Navarra, ông được làm Vua của Navarra và thừa hưởng xứ này thông qua vợ từ năm 1425. Juan cũng là Vua của Sicilia từ năm 1458 đến năm 1468.

Tiểu sử

Chuan sinh tại Medina del Campo (thuộc Vương quyền Castilla), là con trai của Quốc vương Ferrando I xứ Aragón[2] và Leonor xứ Alburquerque.[3] Thời niên thiếu, ông là một trong các infante (vương tử) của Aragón tham gia vào những cuộc rối ren tại Castila trong thời kỳ nhiếp chính và triều đại của Juan II xứ Castila. Cho đến trung niên, ông còn giữ chức phó vương kiêm tổng chỉ huy tại Aragón cho người huynh trưởng và cũng là vị tiền nhiệm của mình, Alifonso V, vị vua có phần lớn thời gian trị vì ở Ý.[4] Về cuối đời, Chuan bị cuốn vào những cuộc xung đột không ngừng với các thần dân Aragón và Catalonia, với Louis XI của Pháp, đồng thời dồn tâm lực chuẩn bị cho cuộc hôn nhân giữa con trai ông là Ferrando và Isabel I xứ Castila. Cuộc hôn nhân này đã dẫn tới sự hợp nhất hai vương quyền Aragón và Castila, đặt nền móng cho Chế độ quân chủ Tây Ban Nha. Những rắc rối với thần dân của ông gắn liền chặt chẽ với các bi kịch và chia rẽ nghiêm trọng ngay trong chính gia đình ông.[5]

Cuộc hôn nhân đầu tiên của Chuan là với Blanca xứ Navarra, thuộc nhà Évreux.[4] Năm 1432, Chuan II bổ nhiệm Juan Vélaz de Medrano, Lãnh chúa xứ Igúzquiza và Learza, làm thị thần tối cao (chamberlain) của mình, chức vụ mà người này từng giữ dưới thời cha của Blanca là Carlos III xứ Navarra. Nhờ quyền của Blanca, Chuan trở thành Quốc vương Navarra, và khi Blancha qua đời năm 1441, ông tiếp tục nắm giữ vương quốc này suốt đời. Tuy nhiên, từ cuộc hôn nhân đó sinh ra một người con trai là Carlos, được phong tước Thân vương Viana, người thừa kế Navarra. Chuan nhanh chóng nảy sinh sự ganh ghét với chính con trai mình. Sau cuộc hôn nhân thứ hai với Juana Enríquez, sự ganh ghét ấy phát triển thành thù hận tuyệt đối, được chính Juana cổ vũ. Ông tìm cách tước bỏ quyền hiến định của Carlos trong việc giữ chức phó vương Aragón khi ông vắng mặt. Tuy nhiên, giới quý tộc Aragón đứng về phía Carlos, và âm mưu để người vợ thứ hai của Juan nắm quyền phó vương đã bị bác bỏ.[5]

Tiếp đó là Nội chiến Navarra kéo dài, với những giai đoạn thắng bại xen kẽ, chỉ chấm dứt khi Thân vương Viana qua đời năm 1461, có thể do bị đầu độc, mà nhiều người nghi ngờ chính phụ vương ông là chủ mưu.[6] Các thiết chế của Thân vương quốc Catalunya, vốn ủng hộ Carlos và cũng mang nhiều bất mãn riêng, đã mời gọi liên tiếp các ứng cử viên ngoại bang trong mười năm Nội chiến Catalunya. Chuan dành những năm cuối đời để đối phó với họ. Ông buộc phải cầm cố Roussillon, lãnh thổ Catalunya nằm phía đông bắc dãy Pyrenees, cho Louis XI của Pháp, người sau đó từ chối hoàn trả. [5]

Khi tuổi già, Chuan bị mù do đục thủy tinh thể, nhưng đã lấy lại thị lực nhờ một ca phẫu thuật do bác sĩ người Do Thái Abiathar Crescas thực hiện. Cuộc nổi dậy tại Catalunya được dập tắt năm 1472, song cho đến khi qua đời năm 1479, ông vẫn tiếp tục một cuộc chiến với quốc vương Pháp trong đó ông thường ở thế bất lợi.

Chuan II được kế vị bởi Ferrando, con trai của ông với người vợ thứ hai, khi ấy đã kết hôn với Isabel I xứ Castila.[5] Với cái chết của Chuan và việc con trai ông đăng cơ tại Aragón, quá trình thống nhất các vương quốc Tây Ban Nha dưới một triều đại duy nhất chính thức bước vào giai đoạn quyết định.

Kết hôn và hậu duệ

Từ cuộc hôn nhân đầu tiên với Blanca xứ Navarra, Chuan có những người con sau:

Một ducat trong lăng mộ Chuan II.

Sau cuộc hôn nhân thứ hai với Juana Enríquez, Chuan có những người con sau:

Hậu duệ không hợp pháp:

  • Alfonso de Aragón y de Escobar (1417-1495), Công tước xứ Villahermosa
  • Juan de Aragón (1440–1475), Tổng giám mục của xứ Zaragoza
  • Felipe de Carrayos del Radona (Phillipe del Radona)

Tổ tiên

Chú thích

  1. ↑ Ruiz 2007, tr. ?.
  2. ↑ Woodacre 2013, tr. 91.
  3. ↑ Earenfight 2015, tr. 143.
  4. 1 2 3 4 Scofield 1923, tr. 235.
  5. 1 2 3 4 Chisholm 1911.
  6. ↑ Livermore 1966, tr. 120.
  7. 1 2 Merriman 1918, tr. 61.
  8. ↑ de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza [Genealogical History of the Royal House of Portugal] (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Quyển 2. Lisboa Occidental. tr. 497.

Nguồn

  • Earenfight, Theresa (2015). "Trastamara Kings, Queens, and the Gender Dynamics of Monarchy". Trong Todesca, James (biên tập). The Emergence of León-Castile c.1065-1500: Essays Presented to J.F. O'Callaghan. Ashgate. tr. 141–160.
  • Livermore, H. V. (1966). A New History of Portugal (ấn bản thứ 2). Cambridge University Press.120
  • Merriman, Roger Bigelow (1918). The Rise of the Spanish Empire in the Old and in the New. Quyển 2. The Macmillan Company.
  • Ruiz, Teófilo F. (2007). Spain's centuries of crisis: 1300–1474. Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-2789-9.
  • Scofield, Cora Louise (1923). The Life and Reign of Edward the Fourth, King of England and of France, and Ireland. Quyển 1. Longmans, Green, and Co.
  • Woodacre, Elena (2013). The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274–1512. Palgrave Macmillan.
  • Rivadeneyra. "Cronicas de los reyes de Castilla," Biblioteca de autores espanoles, vols. Ixvi, Ixviii. Madrid, 1845.
  • Zurita, G. Anales de Aragon. Saragossa, 1610.Bản mẫu:Title incompleteBản mẫu:Volume needed
  • Prescott W. H. History of the Reign of Ferdinand and Isabella. 1854.
  •  Bài viết này bao gồm văn bản từ một ấn phẩm hiện thời trong phạm vi công cộng: Chisholm, Hugh, biên tập (1911). "John II of Aragon". Encyclopædia Britannica. Quyển 15 (ấn bản thứ 11). Cambridge University Press. tr. 440.

Liên kết ngoài

Juan II của Aragón
Sinh: 29 tháng 6, 1397 Mất: 20 tháng 1, 1479
Tước hiệu
Tiền nhiệm
Alfonso V của Aragon		Vua của Aragon, Valencia, Majorca,
Sicilia, Sardegna và Corsica;
Bá tước xứ Barcelona
1458–1479		Kế nhiệm
Fernando II của Aragon
Bá tước xứ Roussillon và Cerdagne
1458–1462		Kế nhiệm
Louis XI của Pháp
Tiền nhiệm
Carlos III		Vua của Navarre (jure uxoris)
1425–1441
với Blanche I		Kế nhiệm
Carlos IV de jure
Vua Navarra de facto (trên thực tế), cố ý chiếm giữ vương quyền, không cho
Carlos IV của Navarra và Blanca II kế thừa ngôi báu.
1441–1479		Kế nhiệm
Leonor
Quý tộc Tây Ban Nha
Trống
Danh hiệu cuối cùng được tổ chức bởi
Martin của Aragon		Công tước xứ Montblanc
1415–1458		Kế nhiệm
Fernando II của Aragon
Tiền nhiệm
Jaime II xứ Urgel		Lãnh chúa xứ Balaguer
1418–1458
Tiền nhiệm
Hugo xứ Cardona		Công tước xứ Gandia
1433–1439		Kế nhiệm
Carlos xứ Viana
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Juan_II_của_Aragón&oldid=74649178”