Chiến đấu sinh tồn

Tựa game Battle Royale Fortnite tại Hội nghị các nhà phát triển game năm 2018

Chiến đấu sinh tồn (tiếng Anh: Battle royale game) là một thể loại nhiều người chơi trực tuyến kết hợp lối chơi người sống sót cuối cùng với yếu tố sinh tồn, khám phá và thu lượm của trò chơi sinh tồn. Các trận đấu thường có hàng chục đến hàng trăm người chơi, bắt đầu với trang bị tối thiểu và phải tiêu diệt đối thủ trong khi một "khu vực an toàn" liên tục thu hẹp. Tên gọi này bắt nguồn từ bộ phim Nhật Bản năm 2000 Battle Royale. Thể loại này khởi nguồn từ các bản mod cho Minecraft và Arma 2 vào đầu những năm 2010, trước khi trở thành hiện tượng văn hóa toàn cầu với các game độc lập như PUBG: Battlegrounds (2017), Fortnite Battle Royale (2017), Apex Legends (2019) và Call of Duty: Warzone (2020).

Khái niệm Chiến đấu sinh tồn

Trò chơi battle royale cho phép tham gia cá nhân, theo cặp hoặc tiểu đội. Mục tiêu là trở thành người hoặc đội cuối cùng còn sống. Trận đấu thường bắt đầu bằng việc nhảy dù xuống một bản đồ rộng lớn. Người chơi xuất phát không có lợi thế và phải tìm kiếm vũ khí, trang bị ở các khu vực bỏ hoang, đồng thời có thể cướp đồ từ người chơi bị loại. Để đẩy nhanh nhịp độ, một khu vực an toàn sẽ liên tục thu hẹp, buộc người chơi phải chạm trán nhau. Thông thường, người chơi chỉ có một mạng sống và hiếm khi được hồi sinh, trừ các chế độ cho phép đồng đội cứu chữa. Thể loại này đòi hỏi tư duy chiến thuật, phản xạ nhanh và kỹ năng sinh tồn. Lối chơi này cũng thường xuất hiện dưới dạng các bản mod hoặc chế độ chơi phụ trong các game khác.

Lịch sử Chiến đấu sinh tồn

Yếu tố người sống sót cuối cùng đã có từ Bomberman (1990), kết hợp với yếu tố thu lượm trong các Trò chơi sinh tồn. Phim Battle Royale (2000) và tiểu thuyết cùng tên đã đặt nền móng cho luật chơi cơ bản. Khái niệm này ban đầu xuất hiện qua manga, anime và tiểu thuyết trực quan Nhật Bản, trước khi được phương Tây chuyển thể thành trò chơi bắn súng.

Các bản mod và trò chơi sơ khai (2012–2016)

Các bản mod đầu tiên xuất hiện trong Minecraft (lấy cảm hứng từ The Hunger Games) và Arma 2 (thông qua bản mod DayZ). Bản mod có sức ảnh hưởng nhất do Brendan "PlayerUnknown" Greene tạo ra cho DayZ và Arma 3, mang đậm phong cách sinh tồn thu hẹp khu vực. Greene sau đó làm cố vấn cho H1Z1: King of the Kill trước khi gia nhập Bluehole để phát triển PUBG: Battlegrounds. Các game khác như Ark: Survival Evolved cũng thử nghiệm chế độ này nhưng quy mô còn hạn chế.

Sự hình thành của các trò chơi độc lập (2017–2018)

Thể loại này bùng nổ vào năm 2017–2018 với PUBG: Battlegrounds và Fortnite Battle Royale. PUBG thiết lập chuẩn mực của thể loại, bán hàng chục triệu bản và đạt kỷ lục người chơi đồng thời trên Steam. Trong khi đó, Epic Games phát hành Fortnite Battle Royale miễn phí, kết hợp cơ chế xây dựng, nhanh chóng thu hút hàng chục triệu người chơi. Sự cạnh tranh dẫn đến việc PUBG Corporation kiện Epic Games vi phạm bản quyền, nhưng vụ kiện đã bị hủy bỏ sau đó.

Nhờ mô hình chơi miễn phí và hỗ trợ đa nền tảng, Fortnite đã vượt qua PUBG về doanh thu, trở thành một hiện tượng văn hóa toàn cầu. Tại Châu Á, các game di động như PUBG Mobile, Rules of Survival và Free Fire thống trị thị trường với hàng trăm triệu lượt tải xuống.

Sự phổ biến trên thị trường đại chúng (2018–nay)

Thành công của thể loại này khiến các ông lớn như Electronic Arts, Activision và Ubisoft tham gia. Các chế độ battle royale xuất hiện trong Call of Duty: Black Ops 4, Battlefield V, và Grand Theft Auto Online. Các tựa game độc lập lớn tiếp tục ra mắt, nổi bật là Apex Legends (2019) và Call of Duty: Warzone (2020), đều thu hút hơn 50 triệu người chơi trong tháng đầu tiên. Cơ chế này cũng lan sang các thể loại khác, như game giải đố (Tetris 99, Pac-Man 99), game thẻ bài (Hearthstone), đua xe (Forza Horizon 4) và giải chữ (Babble Royale).

Tại Trung Quốc, do lo ngại về bạo lực và ảnh hưởng đến các giá trị xã hội chủ nghĩa, chính phủ đã siết chặt kiểm duyệt, buộc các game như PUBG phải hợp tác với Tencent để điều chỉnh nội dung cho phù hợp.

Tác động Chiến đấu sinh tồn

Sức hút của battle royale đến từ sự công bằng khi bắt đầu, tính cạnh tranh cao và tiềm năng thể thao điện tử. Theo Maslow's Hierarchy of Needs, game đáp ứng từ nhu cầu sinh tồn cơ bản đến sự khẳng định bản thân thông qua chiến thắng.

Về mặt kinh tế, thể loại này mang lại hàng tỷ đô la mỗi năm. SuperData Research ghi nhận Fortnite, PUBG Mobile, Free Fire và Warzone đã tạo ra hơn 7 tỷ đô la Mỹ vào năm 2020. Tính đến năm 2022, PUBG Mobile đạt doanh thu trọn đời hơn 8 tỷ đô la Mỹ, còn Fortnite đã thu về hơn 9 tỷ đô la Mỹ chỉ trong hai năm đầu. Lượng người chơi thường xuyên đạt hàng trăm triệu, thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp phụ trợ như thiết bị ngoại vi. Tuy nhiên, một nghiên cứu tại Nhật Bản (2022) cũng chỉ ra thể loại này có mối liên hệ với nghiện video game và làm tăng cảm giác hung hăng ở người chơi.