Cao Minh Chiếm
Cao Minh Chiếm | |
|---|---|
| Sinh | 1912 Mĩ Tho, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương |
| Mất | 1985 (72–73 tuổi) Paris, Pháp |
| Nghề nghiệp | Nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động phản chiến |
Cao Minh Chiếm (1912 – 1985), bút danh Phi Bằng, là nhà văn, nhà báo và nhà hoạt động phản chiến người Việt Nam. Ông gây tiếng vang trong dư luận miền Nam khi là một trong ba nhân vật thuộc Ủy ban Bảo vệ Hòa bình bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa dưới thời Thủ tướng Phan Huy Quát trục xuất ra miền Bắc ngay cầu Hiền Lương ở Bến Hải vào đầu năm 1965.[1]
Tiểu sử
Thân thế và học vấn
Cao Minh Chiếm sinh ngày 28 tháng 1 năm 1912 tại làng Tân Hòa, quê ở làng An Đức, tổng Thuận Trị, tỉnh Mĩ Tho (nay là phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp) thời Pháp thuộc.[2] Thuở nhỏ ông học trung học tại Cần Thơ, sau lên Sài Gòn học Trường Pétrus Ký, tốt nghiệp Tú tài rồi gia nhập làng văn làng báo tại Sài Gòn.
Hoạt động báo chí đối lập
Ông là nhà báo kì cựu, nổi tiếng từ những ngày Pháp tái chiếm Nam Bộ vào cuối năm 1945 và là một trong các nhà báo năng nổ nhất trong tổ chức báo Thống nhất chống nhóm Phân ly của chế độ Nam Kì tự trị thời Thủ tướng Nguyễn Văn Thinh. Sau khi chiến tranh Việt-Pháp bùng nổ vào cuối năm 1946, ông làm chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chánh khu Bái Thượng, tỉnh Thanh Hóa từ năm 1947 đến năm 1950, cố vấn Tư pháp Tòa án Quân sự tỉnh Bình Đồng (Bình Thuận, Đồng Nai Thượng) từ năm 1950 đến năm 1952 thuộc Liên khu 5 (Khu 6). Năm 1952, ông bỏ về Sài Gòn sinh sống và làm báo, cộng tác với mấy tờ Đuốc Nhà Nam, Dân Nguyện,[3] rồi làm chủ bút báo Thần Chung của Nam Đình. Sau đó đích thân ông chủ trương ra mắt báo Cùng Bạn, và còn làm chủ nhiệm kiêm chủ bút báo Tân Văn từ năm 1954 đến năm 1955.[4]
Trục xuất ra miền Bắc
Từ năm 1965, ông cùng một số trí thức, giáo sư Đại học tại Sài Gòn cùng kí kiến nghị yêu cầu chính quyền Việt Nam Cộng hòa phải thương thuyết với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đề chấm dứt chiến tranh tương tàn.[5] Bản kiến nghị gởi lên Thủ tướng Phan Huy Quát do ông và các vị khác cùng kí bao gồm thi sĩ Trần Tuấn Khải, giáo sư Nguyễn Đăng Thục, bác sĩ Phạm Văn Ngỡi, giáo sư Tôn Thất Dương Kỵ và bác sĩ Phạm Văn Huyến.[6][7]
Ngay lúc đó chính quyền cho bắt giữ một số vị trong đó có ông, bác sĩ Phạm Văn Huyến và giáo sư Tôn Thất Dương Kỵ, những người được xem là đứng đầu vụ này.[8] Do họ là người miền Bắc và miền Trung nên chính phủ mới giao lại cho chính quyền Vùng I chiến thuật do tướng Nguyễn Chánh Thi cầm đầu tìm cách giải quyết.[6] Ngày 19 tháng 3 năm 1965, tướng Nguyễn Chánh Thi cho tổ chức buổi lễ trục xuất cả ba người này ra miền Bắc ngay cầu Hiền Lương ở Bến Hải.[9][10] Từ Quảng Trị ông và hai vị trên ra Hà Nội, sau đó ông sang Pháp định cư, tham gia các tổ chức như Liên hiệp Việt kiều nhằm vận động hòa bình chấm dứt chiến tranh Việt Nam.[11]
Sau năm 1975
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông vẫn sống tại Pháp với gia đình và hai người con gái, có dòng máu Việt Pháp. Ông mất năm 1985 tại Paris, Pháp, hưởng thọ 73 tuổi.[12]
Tác phẩm
- Vợ chồng (tiểu thuyết, đăng báo Công Luận sau in thành sách, 1936).
- Người chết còn sống (1952).
- Tướng núi Châu Thường (1953)
- Phi Bằng nhã tập
- Cuộc Nam tiến của dân tộc Việt Nam (bản thảo)
Tham khảo
- ↑ Đoàn Thêm (1989). 1965: Việc từng ngày. Los Alamitos, CA: Xuân Thu. tr. 50.
- ↑ Trần Mạnh Thường (2008). "Các tác giả văn chương Việt Nam". Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin. tr. 148.
- ↑ Bằng Giang (1999). "Sài Côn cố sự, 1930-1975". Nhà xuất bản Văn Học. tr. 164.
- ↑ Lê Ngọc Trụ (1966). "Mục-lục báo-chí Việt-ngữ 1865-1965". Nhà xuất bản Sài Gòn. tr. 98.
- ↑ Nhiều tác giả (2000). "Theo nhịp khúc lên đàng". Nhà xuất bản Trẻ. tr. 206.
- 1 2 Thanh Tùng (ngày 30 tháng 4 năm 2010). "Một thời tranh đấu qua những lá thư giữa hai miền". Tiền Phong. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2024.
- ↑ Đỗ Đức Hiểu; Nguyễn Huệ Chi; Phùng Văn Tửu; Trần Hữu Tá (2004). "Từ điển văn học: Bộ mới". Nhà xuất bản Thế Giới. tr. 1126.
- ↑ Sophie Quinn-Judge (2017). "The Third Force in the Vietnam War: The Elusive Search for Peace 1954-75". Bloomsbury Publishing. tr. 88.
- ↑ Phi-Van Nguyen (2024). "A Displaced Nation: The 1954 Evacuation and Its Political Impact on the Vietnam Wars". Cornell University Press. tr. 100.
- ↑ Phạm Xuân Dũng. "Chuyến đi độc nhất vô nhị". Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2023.
- ↑ Võ Văn Sung (2005). "Chiến dịch Hồ Chí Minh giữa lòng Paris". Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. tr. 115.
- ↑ Nguyễn Q. Thắng (2003). "Văn học miền Nam: Văn học Việt Nam nơi miền đất mới". Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin. tr. 1159.