Cổ Đạm
Cổ Đạm | ||
|---|---|---|
| Xã | ||
Chợ Cổ Đạm | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Bắc Trung Bộ | |
| Tỉnh | Hà Tĩnh | |
| Trụ sở UBND | Đường 22/12, thôn Vân Thanh | |
| Thành lập | 16/6/2025 | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 18°35′17″B 105°47′33″Đ / 18,58806°B 105,7925°Đ | ||
| Diện tích | 62,67 km² | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 34.635 người | |
| Mật độ | 552 người/km² | |
Cổ Đạm là một xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Địa lý Cổ Đạm
Xã Cổ Đạm có vị trí địa lý:
- Phía bắc giáp xã Tiên Điền.
- Phía nam giáp xã Can Lộc, xã Tùng Lộc, xã Hồng Lộc và xã Lộc Hà.
- Phía đông giáp Biển Đông.
- Phía tây giáp phường Nam Hồng Lĩnh và xã Nghi Xuân.
Đây là một xã miền núi gồm nhiều vùng chiêm trũng xen lẫn giữa các đồi có nhiều khe, lạch đổ ra biển; trong đó có dòng Phượng Giang một con sông khá lớn chảy từ rào Mỹ Dương rồi đổ ra biển qua cửa Lạch Kèn. Các dãy Hồng Sơn, Hàm Sơn của xã có nhiều cảnh quan, hang động: Truông Ván, Núi Am, động Quan Sơn,...
Khí hậu: Nằm trong tiểu vùng khí hậu đồng bằng ven biển của tỉnh Hà Tĩnh, Cương Gián cũng chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng và ẩm. Nhiệt độ trung bình hằng năm từ 23° – 35 °C, dao động theo mùa. Mùa hè nhiệt độ trung bình khoảng 30° – 35 °C, có khi lên tới 38° – 39 °C. Tuy nhiên, do sát biển nên dù nhiệt độ cao nhưng khí hậu tương đối mát mẻ, dễ chịu chứ không gay gắt như các vùng khác.
Lịch sử Cổ Đạm
Xã Cổ Đạm trước kia thuộc huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15.[1] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Cương Gián, Xuân Liên và Cổ Đạm thành xã mới có tên gọi là xã Cổ Đạm.
Văn hóa Cổ Đạm
Cổ Đạm là vùng nổi tiếng về truyền thống lịch sử và văn hoá với "nôi" Ca trù Cổ Đạm, nghề làm gốm cổ truyền (Nồi đất Cổ đạm thôn 3) và nhiều di tích lịch sử - văn hoá như:
- Đền Nguyễn Xí
- Đình Hoa Vân Hải
- Đền Phan Tôn Chu
- Đền Cửa Bà (Thôn 4)
- Chùa Bến (Thôn 3)
- Đền Tống (Thôn 3)
- Cửa Điện – Đền Đông Giáp (Thôn 11)
- Đền Thượng (Thôn 11)
- Đền Chỏ Ma (Thôn 1)
- Đền thờ Trần Hưng Đạo "Đức Thánh Trần" (Thôn 11).[2]
Xã Cổ Đạm có 13 di tích được xếp hạng (1 di tích Quốc gia là Đình Hoa Vân Hải và 12 di tích cấp tỉnh).
Dòng Họ Nguyễn Hợp là người sinh ra Nguyễn Hôi có công chiêu dân khai hoang đất đai ở xã cổ đạm tỉnh Hà Tĩnh là người có công khai khẩn đất hoang vu chiêu mộ dân khai hoang lập ấp đền thờ họ Nguyễn hợp và thờ Nguyễn Hội thủy tổ dòng họ nguyễn hà tĩnh một trong những dòng họ lớn đền thờ họ Nguyễn Được công nhận Di tích lịch sử văn hóa quốc gia ở xã cổ đạm và nhiều nơi ở Hà Tĩnh...vv
Danh nhân Cổ Đạm
- Nguyễn Hội
- Nguyễn Đình Hương
- Nguyễn Thị Phú Hà
- Phan Viết Chiểu
- Phan Viết Biểu
- Trần Sĩ Cơ
- Trần Hoành
- Phan Năm Tuyết
- Trần Đình Vượng
- Trần Vũ
- Nghệ nhân cụ Phan Thị Mơn và cụ Phan Thị Nga, Trần Thị Gia,... ca trù Cổ Đạm.
- Thái Bảo Đình Quận Công Nguyễn Hội
- Thái Sư Cương Quốc công Nguyễn Xí
- La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp.
Hình ảnh Cổ Đạm
- Ao làng Vân Hải xã Cổ Đạm
- Vẩn Hải Cổ Đạm
- Hình ảnh Ngư dân đánh bắt cá
- Chợ Cổ Đạm ngày Tết
Chú thích Cổ Đạm
- ↑ "Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh năm 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. ngày 16 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Xã Cổ Đạm làm lễ đón nhận bằng di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh Đền thờ Trần Hưng Đạo". Cổ Đạm Quê Hương Tôi. ngày 26 tháng 4 năm 2023.