Ban Nhã

Ban Nhã 반야 般若
Thông tin chung
Mất	sông Lâm Tân (Imjin), Cao Ly

Ban Nhã (반야; 般若; 1345–1376) là mẹ ruột của Cao Ly U Vương.

Tiểu sử Ban Nhã

Bàn Nhã vốn là một nô tỳ của nhà sư Tân Đôn (Sin Don). Cao Ly Cung Mẫn Vương thường xuyên lui tới nơi ở của Tân Đôn, và trong những lần đó đã quan hệ với Bàn Nhã. Năm 1365, bà sinh một con trai.

Theo ghi chép trong Cao Ly sử, Bàn Nhã được mô tả là thị nữ của Tân Đôn và đứa trẻ được cho là con của Tân Đôn. Tuy nhiên, tính xác thực của ghi chép này đã bị nghi ngờ ngay từ thời Triều Tiên, và phần lớn học giả cho rằng đứa trẻ (tên nhỏ là Môn Nô – 모니노; 牟尼奴) thực chất là con của Cao Ly Cung Mẫn Vương.

Năm 1371, sau khi Tân Đôn bị lưu đày đến Suwon, Cung Mẫn vương lập con trai của Ban Nhã làm người kế vị. Đứa trẻ được đổi tên thành U và được ghi nhận là con của một cung nữ đã qua đời thuộc họ Hàn.

Sau khi Cao Ly Cung Mẫn Vương qua đời năm 1374, U lên ngôi, tức Cao Ly U Vương.

Cái chết

Năm 1376, Ban Nhã lẻn vào nơi ở của Minh Đức Vương thái hậu (tức Cung Nguyên Vương hậu) và kêu oan rằng:

“Ta chính là người sinh ra đương kim hoàng thượng, cớ sao mẹ của vua lại là người họ Hàn?”

Vương thái hậu nổi giận, đuổi bà ra ngoài và hạ lệnh giam giữ. Khi bị kết án, Bàn Nhã chỉ vào cổng cung và nói:

“Nếu trời biết nỗi oan của ta, cánh cổng này ắt sẽ sụp đổ!”

Ngay sau đó, cánh cổng thực sự sập xuống. Tuy vậy, bà vẫn bị xử tử bằng cách ném xuống sông Lâm Tân (Imjin), và một người thân của bà cũng bị hành quyết.

Trong văn hóa đại chúng Ban Nhã

• Do Geum Bo-ra thủ vai trong phim Foundation of the Kingdom (1983) của KBS1.
• Do Jeon Ha-eun, Bang Joon-seo và Seo Ji-hye thủ vai trong phim Shin Don (2005–2006) của MBC.
• Do Park Min-ji và Lee Yoon-ji thủ vai trong phim The Great Seer (2012) của SBS.

Nguồn Ban Nhã

• Cao Ly sử (高麗史), biên soạn năm 1451.
• Seong Kihwan (2008), Tư duy về lịch sử Hàn Quốc, tập 2.