Bước tới nội dung

Artemis II

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Artemis II
Tên lửa SLS (Space Launch System) của sứ mệnh Artemis II cất cánh từ Tổ hợp phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida vào ngày 1 tháng 4 năm 2026.
TênArtemis 2
Exploration Mission-2 (EM-2)
Dạng nhiệm vụBay ngang qua Mặt Trăng
Nhà đầu tưNASA
Thời gian nhiệm vụ10 ngày (dự kiến)
Các thuộc tính thiết bị vũ trụ
Thiết bị vũ trụOrion CM-003
Phi hành đoàn
Quy mô phi hành đoàn4
Thành viênReid Wiseman
Victor Glover
Christina Koch
Jeremy Hansen
Bắt đầu nhiệm vụ
Ngày phóng2 tháng 4 năm 2026 (18:35:12 ngày 1 tháng 4 năm 2026 EDT)[1]
Tên lửaSLS Block 1
Địa điểm phóngKennedy, LC-39B[2]
Nhà thầu chínhNASA
Kết thúc nhiệm vụ
Thu hồi bởiHải quân Hoa Kỳ
(Tàu vận tải San Antonio)
Nơi hạ cánhThái Bình Dương (dự kiến)
Bay qua Mặt Trăng
Khoảng cách6.400 mi (10.300 km) (dự kiến)[3]

Koch (trái), Glover (trên cùng), Wiseman (dưới cùng) và Hansen (phải) 

Artemis II, trước đây gọi là Exploration Mission-2,[4] là sứ mệnh phóng tên lửa có người lái bay ngang qua Mặt Trăng. Đây là chuyến bay vũ trụ thứ hai trong chương trình Artemis của NASA, đồng thời là sứ mệnh đầu tiên trong chương trình có người lái của tàu vũ trụ Orion. Tàu được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào ngày 1 tháng 4 năm 2026, với hành trình dự kiến sẽ kéo dài mười ngày. Trên tàu có bốn phi hành gia: ba người thuộc NASA là Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch, cùng Jeremy Hansen đến từ Cơ quan Vũ trụ Canada. Tàu sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng theo một quỹ đạo đặc biệt gọi là "quỹ đạo tự do quay về" — nghĩa là sau khi vòng qua Mặt Trăng, tàu sẽ tự động quay trở lại Trái Đất nhờ lực hấp dẫn mà không cần đốt thêm nhiên liệu. Sứ mệnh Artemis II cũng đánh dấu sự trở lại của tàu vũ trụ có người lái bay tới Mặt Trăng và vượt ra khỏi quỹ đạo Trái Đất tầm thấp kể từ sứ mệnh Apollo 17 vào năm 1972. Chuyến bay đã được đổi tên sau khi công bố chương trình Artemis. Nhiệm vụ này sẽ là phi vụ phóng có phi hành đoàn đầu tiên từ tổ hợp LC-39B kể từ sứ mệnh STS-116 năm 2006.

Sứ mệnh này ghi dấu nhiều cột mốc lịch sử: Glover là người da màu đầu tiên, Koch là phụ nữ đầu tiên, còn Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên bay ra ngoài vùng quỹ đạo thấp của Trái Đất. Không chỉ vậy, cả ba còn dự kiến trở thành người da màu, phụ nữ và công dân ngoài Hoa Kỳ đầu tiên bay tới vùng lân cận Mặt Trăng. Artemis II được kỳ vọng sẽ xác lập nhiều kỷ lục trong lịch sử du hành vũ trụ có người lái. Về khoảng cách, tàu sẽ bay xa hơn Mặt Trăng khoảng 7.600 km — tức là đi xa Trái Đất hơn bất kỳ chuyến bay có người lái nào trước đây. Về tốc độ, khi quay trở lại và lao vào bầu khí quyển Trái Đất, tàu sẽ đạt vận tốc khoảng 40.000 km/h.

Artemis II là chuyến bay thử nghiệm phục vụ cho các sứ mệnh Artemis tiếp theo, với mục tiêu đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028 — lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo 17. Ban đầu, sứ mệnh này có tên là Exploration Mission-2 (EM-2) và được thiết kế để hỗ trợ một kế hoạch gọi là Sứ mệnh Chuyển hướng Tiểu hành tinh — tức là đưa một tiểu hành tinh nhỏ về gần Mặt Trăng để nghiên cứu. Kế hoạch này được đề xuất vào năm 2013 nhưng sau đó bị hủy. Đến năm 2017, khi chương trình Artemis ra đời, mục tiêu của sứ mệnh được thay đổi cho phù hợp với hướng đi mới.

Nếu so sánh, Artemis II có mục tiêu khá giống Apollo 8 năm 1968 — cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên tới Mặt Trăng của chương trình Apollo thời đó. Tuy nhiên, xét về đường bay cụ thể, quỹ đạo của Artemis II lại gần giống với Apollo 13 hơn — cùng sử dụng kiểu quỹ đạo tự do quay về, tức là bay vòng qua Mặt Trăng rồi để lực hấp dẫn tự đưa tàu trở lại Trái Đất.

Bối cảnh

Vào năm 2017, NASA dự kiến Exploration Mission-2 sẽ là sứ mệnh phóng một lần duy nhất của Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ (SLS) Block 1B và tầng đẩy Exploration Upper Stage, tàu vũ trụ Mặt Trăng Orion Block 1 cùng với tải trọng chèn lên đến 50,7 t (55,9 tấn Mỹ; 112.000 lb). Ban đầu, kế hoạch của dự án chỉ là giải quyết một tiểu hành tinh đã được đặt vào quỹ đạo Mặt Trăng từ trước trong Sứ mệnh Chuyển hướng Tiểu hành tinh bằng robot, rồi sau đó NASA sẽ đưa phi hành đoàn lên vũ trụ và thực hiện các chuyến đi bộ ngoài không gian cùng với hoạt động thu thập mẫu đá.[5] Sau khi Sứ mệnh Chuyển hướng Tiểu hành tinh[6] bị hủy bỏ vào vào tháng 4 năm 2017, một sứ mệnh khác kéo dài 8 ngày đã được đề xuất. Theo đó, một phi hành đoàn bao gồm bốn người sẽ được đưa lên quỹ đạo quanh Mặt Trăng.[7]

Mô phỏng tàu vũ trụ Orion trên quỹ đạo Mặt Trăng.

Một đề xuất khác cũng đã được đưa ra vào năm 2017, trong đó yêu cầu đưa bốn phi hành gia lên con tàu Orion trong một chuyến bay xung quanh Mặt Trăng kéo dài khoảng từ 8 đến 21 ngày, đồng thời cũng đưa lên các thành phần đầu tiên của dự án Trạm vũ trụ Lunar Gateway.[8] Tháng 3 năm 2018, NASA quyết định phóng mô-đun đầu tiên của dự án Lunar Gateway trên các phương tiện phóng thương mại[9] do sự chậm trễ trong việc xây dựng Mobile Launcher.[10] Bệ phóng được chọn sẽ là Falcon Heavy.[11]

Vào ngày 11 tháng 2 năm 2023, NASA lật lại phần động cơ từ lõi của con tàu Artemis II theo hướng nằm ngang, tuyên bố rằng giai đoạn này là cột mốc quan trọng cuối cùng trước khi ghép nó với phần còn lại của con tàu. Ngày 20 tháng 3, phần động cơ chính thức được ghép với phần tầng lõi của con tàu tại Tòa nhà 103 từ Cơ sở lắp ráp Michoud. NASA dự kiến sẽ hoàn chỉnh thêm động cơ từ bệ lõi và bắt đầu chuyển giao phi thuyền cho Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào mùa hè năm 2023.[12] Nhưng một tháng sau, NASA lại đẩy lùi thời hạn đến cuối mùa thu năm 2023.[13][14] Những động cơ RS-25 được lắp đặt trên bệ lõi của con tàu ở New Orleans với số sêri E2047, E2059, E2062 và E2063 tính đến thời điểm hiện tại.[15][16]

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2023, NASA chính thức công bố về phi hành đoàn sẽ tham gia sứ mệnh. Theo thông tin, phi hành đoàn có tổng cộng bốn người, trong đó bao gồm ba phi hành gia người Mỹ và một phi hành gia người Canada.[17]

Chuẩn bị

Phi hành đoàn

Phi hành đoàn của Artemis II gồm bốn phi hành gia: chỉ huy trưởng Reid Wiseman, phi công Victor Glover, và chuyên gia sứ mệnh Christina Koch (đều thuộc NASA), cùng với chuyên gia sứ mệnh Jeremy Hansen đến từ Cơ quan Vũ trụ Canada.[18] Vào ngày 22 tháng 11 năm 2023, Jenni Gibbons được chỉ định làm phi hành gia dự phòng cho Hansen;[19] đến ngày 3 tháng 7 năm 2024, Andre Douglas cũng được chọn làm dự phòng cho ba phi hành gia của NASA.[20]

Chuyến bay này sẽ đánh dấu nhiều cột mốc lịch sử: Glover sẽ là người da màu đầu tiên, Koch là phụ nữ đầu tiên, và Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên bay vòng quanh Mặt Trăng. Hansen và Gibbons đều là người Canada, được Cơ quan Vũ trụ Canada lựa chọn dựa trên một hiệp ước ký kết năm 2020 giữa Hoa Kỳ và Canada nhằm tạo điều kiện cho họ tham gia chương trình Artemis.[18][21][22] Đặc biệt, sứ mệnh này sẽ phá kỷ lục về số người cùng lúc có mặt trong không gian sâu — kỷ lục trước đó là ba người, được lập trong chuyến Apollo 8 năm 1968. Lần này, con số đó sẽ tăng lên bốn.

Phi hành đoàn chính
Vai tròPhi hành gia
Chỉ huyHoa Kỳ Reid Wiseman, NASA
Chuyến bay thứ 2
Phi côngHoa Kỳ Victor Glover, NASA
Chuyến bay thứ 2
Kỹ sư tổ bayHoa Kỳ Christina Koch, NASA
Chuyến bay thứ 2
Chuyên gia sứ mệnhCanada Jeremy Hansen, CSA
Chuyến bay đầu tiên

Sứ mệnh

Sơ đồ mô tả các mục tiêu dự kiến của sứ mệnh Artemis II

Theo kế hoạch, sứ mệnh Artemis II sẽ đưa bốn phi hành gia trên tàu Orion bay vòng quanh Mặt Trăng, sử dụng phiên bản Block 1 của Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ. Hành trình bay gồm nhiều lần đốt động cơ để đưa tàu rời khỏi quỹ đạo Trái Đất hướng tới Mặt Trăng (gọi là phóng chuyển tiếp đa giai đoạn — MTLI), sau đó tàu sẽ bay theo quỹ đạo tự do quay về — tức là vòng qua Mặt Trăng rồi nhờ lực hấp dẫn tự quay trở lại Trái Đất.

Cụ thể, tàu Orion trước tiên sẽ được đưa lên quỹ đạo cao của Trái Đất với chu kỳ khoảng 24 giờ. Trong giai đoạn này, phi hành đoàn sẽ kiểm tra các hệ thống hỗ trợ sự sống trên tàu, đồng thời thực hành bay tiếp cận gần một mục tiêu trong không gian — ở đây là Tầng đẩy nhiên liệu lạnh tạm thời (ICPS), phần tên lửa đã cháy hết nhiên liệu và được tận dụng làm vật thể để tập luyện. Sau khi tàu Orion quay lại điểm cận địa (điểm gần Trái Đất nhất trên quỹ đạo), nó sẽ đốt động cơ chính lần cuối để tăng tốc, chính thức lên đường bay tới Mặt Trăng, rồi trở về Trái Đất theo quỹ đạo tự do quay về.[23]

Phi hành đoàn đã đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào ngày 27 tháng 3,[24] và quá trình đếm ngược bắt đầu vào ngày 30 tháng 3.[25]

Tổng quan sứ mệnh

Phi hành đoàn Artemis II bên ngoài Tòa nhà Vận hành và Kiểm tra

Hành trình của Artemis II có thể chia thành nhiều giai đoạn chính, kéo dài tổng cộng khoảng mười ngày:[26][3]

Phóng tàu

Phi hành đoàn Artemis II tập luyện bên trong mô hình tàu Orion vào tháng 1 năm 2025

Tàu được phóng bằng tên lửa Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ (SLS) phiên bản Block 1 từ Bệ phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, vào lúc 22 giờ 35 phút 12 giây giờ quốc tế (tức 18 giờ 35 phút 12 giây giờ miền Đông nước Mỹ, giờ địa phương tại bệ phóng).[27]

Khoảng bảy giây trước khi rời bệ phóng, bốn động cơ chính của tên lửa được khởi động và tăng dần lên công suất tối đa. Đến đúng thời điểm T‑0 (thời điểm phóng), hai tên lửa đẩy nhiên liệu rắn gắn hai bên thân tên lửa chính thức khai hỏa — đây là nguồn lực đẩy chủ yếu giúp tên lửa vượt qua lực hấp dẫn của Trái Đất trong hai phút đầu tiên. Sau khi cháy hết nhiên liệu, hai tên lửa đẩy này tách ra khỏi thân tên lửa chính ở tốc độ khoảng 3,100 dặm Anh trên giờ (4,989 km/h) và độ cao khoảng 30 dặm (48 km).

Chỉ huy Wiseman ngồi ở ghế bên trái để giám sát quá trình phóng. Tuy nhiên, tên lửa được điều khiển hoàn toàn tự động, phi hành gia không cần phải lái. Họ chỉ can thiệp nếu xảy ra sự cố, và trong trường hợp đó, việc cần làm nhiều khả năng sẽ là nhấn nút hủy phóng khẩn cấp để đảm bảo an toàn cho phi hành đoàn.

Tầng lõi — phần thân chính của tên lửa — đốt động cơ trong khoảng tám phút rồi tách ra. Lúc này, tàu Orion đã đạt đủ tốc độ để đi vào một quỹ đạo hình elip rất dài quanh Trái Đất, với viễn điểm khoảng 2.200 km — cao gấp gần năm lần so với Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ở giai đoạn phóng ban đầu này, Tầng đẩy nhiên liệu lạnh tạm thời (ICPS) — tầng tên lửa phía trên dùng để đẩy tàu về phía Mặt Trăng — vẫn chưa được kích hoạt, nó sẽ chỉ hoạt động ở giai đoạn sau.[28]

Quỹ đạo Trái Đất và kiểm tra hệ thống

Ngay sau khi động cơ chính tắt, Koch và Hansen tháo dây an toàn, rời ghế và bắt tay vào lắp đặt, kiểm tra những hệ thống thiết yếu để duy trì sự sống trên tàu như bình nước uống, mặt nạ chữa cháy và nhà vệ sinh. Kết quả cho thấy mọi thứ đều hoạt động tốt. Khoảng 50 phút sau khi phóng, tàu bay đến điểm cao nhất trên quỹ đạo (gọi là viễn điểm). Lúc này, tầng đẩy ICPS được kích hoạt lần đầu tiên, mục đích là đốt động cơ để nâng cận điểm lên cao hơn, giúp tàu Orion không bị rơi xuống quá thấp khi vòng lại phía gần Trái Đất.[28]

Khi tàu đến cận điểm mới này, ICPS đốt động cơ thêm 15 phút để đẩy viễn điểm tiếp theo lên tới khoảng 38,000 hải lý (70,376 km; 43,730 mi), đưa tàu vào quỹ đạo cao của Trái Đất với chu kỳ 23,5 giờ.[28] Tiếp theo, Glover chuyển sang ghế bên trái — vị trí điều khiển chính — và tự tay lái tàu Orion thực hiện bài tập "bay tiếp cận": anh điều khiển tàu bay sát lại gần tầng đẩy ICPS đang trôi trong không gian, rồi bay theo đội hình cạnh nó, nhằm thử xem tàu Orion phản ứng và xử lý thế nào khi được lái bằng tay. Chất lượng điều khiển được đánh giá theo thang đánh giá Cooper–Harper — một thang điểm chuyên dùng trong ngành hàng không vũ trụ. Sau khi hoàn tất các bài thử nghiệm, tàu Orion lùi ra xa và chuyển sang chế độ lái tự động. Phần ICPS lúc này đã hết nhiệm vụ, nó sẽ đốt nốt chút nhiên liệu còn lại để tự đưa mình vào quỹ đạo nghĩa địa, tức là một quỹ đạo rất xa, nơi nó sẽ trôi mà không gây cản trở hay va chạm với các tàu khác.[28] ICPS cũng sẽ thả ra các CubeSat (những vệ tinh siêu nhỏ đi nhờ chuyến bay này để thực hiện các nhiệm vụ riêng của chúng).[29]

Sau các thao tác trên, phi hành đoàn sẽ sắp xếp lại khoang tàu để chuyển từ trạng thái phóng sang trạng thái sinh hoạt trong không gian. Họ lắp đặt thiết bị tập thể dục, rồi tập luyện để kiểm tra xem hệ thống hỗ trợ sự sống có đáp ứng tốt không. Sau đó, họ dùng bữa ăn đầu tiên trên tàu.[28]

Giấc ngủ đầu tiên của phi hành đoàn không liền mạch mà được chia làm hai ca, mỗi ca bốn tiếng. Giữa hai ca ngủ, họ phải thức dậy để theo dõi một lần đốt động cơ của Mô-đun Dịch vụ châu Âu — bộ phận cung cấp lực đẩy và năng lượng cho tàu Orion. Mục đích của lần đốt này là nâng cận điểm lên cao hơn nữa. Sau lần đốt này, các nhà quản lý của NASA sẽ xem xét toàn bộ hiệu suất hoạt động của tàu trước khi cho phép thực hiện lần đốt cuối cùng — phóng chuyển tiếp tới Mặt Trăng (TLI) — chính thức đưa tàu lên đường bay về phía Mặt Trăng.[28]

Phóng chuyển tiếp tới Mặt Trăng

Tàu Artemis II rời Trái Đất

Sau khi hoàn tất mọi hoạt động trên quỹ đạo cao và đảm bảo toàn bộ hệ thống hoạt động tốt, tàu Orion đốt động cơ Mô-đun Dịch vụ để thực hiện cú đẩy quan trọng nhất chuyến bay — phóng chuyển tiếp tới Mặt Trăng (TLI). Lần đốt này phải được tính toán cực kỳ chính xác để đưa tàu vào đúng quỹ đạo tự do quay về: bay vòng qua Mặt Trăng rồi nhờ lực hấp dẫn tự quay trở lại Trái Đất mà không cần đốt thêm động cơ.[28]

Quay trở lại khí quyển và hạ cánh xuống biển

Tàu Orion sẽ lao vào bầu khí quyển Trái Đất với tốc độ khoảng 25.000 dặm Anh trên giờ (40.000 km/h), tức là nhanh gấp hơn 30 lần tốc độ âm thanh. Đây sẽ là lần tái nhập khí quyển nhanh nhất mà một tàu vũ trụ từng thực hiện.[30]

Ban đầu, kế hoạch là sử dụng kỹ thuật "nhảy cóc khi tái nhập" ("skip reentry"), tức là tàu sẽ chạm vào tầng khí quyển phía trên, bật ngược ra ngoài không gian một lần rồi mới lao xuống hẳn. Cách này giúp tàu giảm bớt tốc độ và nhiệt độ từ từ, đồng thời hạ cánh chính xác hơn.[31] Tuy nhiên, trong chuyến Artemis I (bay không người lái trước đó), người ta phát hiện tấm chắn nhiệt bị bong tróc bất thường. Vì vậy, các nhà quản lý sứ mệnh đã bỏ kỹ thuật nhảy cóc, thay bằng cách lao thẳng vào khí quyển với góc dốc hơn để đảm bảo an toàn.[32]

Tàu dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương, ngoài khơi thành phố San Diego. Tại đây, Hải quân Hoa Kỳ sẽ dùng một tàu đổ bộ vận tải lớp San Antonio để vớt phi hành đoàn và tàu Orion lên. Toàn bộ sứ mệnh từ lúc phóng đến khi hạ cánh dự kiến kéo dài khoảng 10 ngày.

Mô phỏng hành trình Artemis II
Hệ quy chiếu quán tính tâm Trái Đất
Hệ quy chiếu tâm Trái Đất quay theo Mặt Trăng
      Trái Đất ·       Artemis II ·       Mặt Trăng

Họp báo

Vào ngày 16 tháng 1 năm 2026, NASA tổ chức họp báo cho biết sứ mệnh sẽ kéo dài 10 ngày. Tên lửa Artemis II sẽ được đưa ra bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào ngày hôm sau, quá trình dựng tên lửa lên bệ phóng mất khoảng 10 tiếng. Tàu sẽ mất ba ngày để bay từ Trái Đất đến vùng lân cận Mặt Trăng. Tại đây, phi hành đoàn sẽ dành một ngày quan sát Mặt Trăng, trong đó có cả nửa không nhìn thấy được của Mặt Trăng. Một số khu vực trên mặt khuất này sẽ lần đầu tiên được con người nhìn thấy từ khoảng cách gần.[33]

NASA cũng mang theo một thiết bị thí nghiệm có tên AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response). Thiết bị này có khả năng mô phỏng hoạt động của các cơ quan trong cơ thể từng phi hành gia, giúp các nhà khoa học theo dõi ảnh hưởng của môi trường vũ trụ lên cơ thể người mà không cần lấy mẫu trực tiếp liên tục. Đây là lần đầu tiên AVATAR được thử nghiệm bên ngoài Trạm Vũ trụ Quốc tế và vượt khỏi vành đai bức xạ Van Allen. Dữ liệu thu được từ chuyến bay này sẽ rất quan trọng, giúp NASA chuẩn bị tốt hơn cho các sứ mệnh bay xa hơn trong không gian sâu sau này.[33]

Ngoài ra, NASA còn triển khai thí nghiệm ARCHAR (Artemis Research for Crew Health And Readiness) nhằm nghiên cứu sức khỏe phi hành gia. Cụ thể, các phi hành gia sẽ đeo thiết bị theo dõi giấc ngủ và vận động trong suốt ba giai đoạn: trước, trong và sau chuyến bay. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể so sánh dữ liệu sức khỏe ở từng giai đoạn để xem môi trường vũ trụ ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ và thể trạng tổng thể của phi hành gia. Bên cạnh đó, phi hành đoàn cũng sẽ cung cấp mẫu nước bọt trước, trong và sau chuyến bay để các nhà khoa học phân tích các chỉ dấu miễn dịch, qua đó đánh giá hệ miễn dịch của các phi hành gia sẽ bị ảnh hưởng ra sao khi phải chịu bức xạ mạnh, sống trong không gian chật hẹp và cách xa Trái Đất hàng trăm nghìn km.[34]

Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ tại Mặt Trăng, phi hành đoàn sẽ mất ba ngày để bay trở về Trái Đất. Tàu dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương gần thành phố San Diego, nơi Hải quân Hoa Kỳ sẽ tiến hành kiểm tra để đảm bảo việc đón phi hành gia diễn ra an toàn. Sau khi phi hành đoàn được đưa ra khỏi tàu Orion, Hải quân sẽ kéo khoang tàu về, còn các phi hành gia sẽ được chuyển đến trung tâm y tế để kiểm tra sức khỏe. Khi đã trở lại Trái Đất an toàn, các phi hành gia sẽ tham gia một bài kiểm tra dạng "vượt chướng ngại vật" nhằm đánh giá xem sau nhiều ngày trong môi trường không trọng lực, cơ thể họ phục hồi và hoạt động lại nhanh đến mức nào dưới lực hấp dẫn bình thường. Ngoài ra, họ còn thực hiện một buổi mô phỏng đi bộ ngoài không gian để nghiên cứu khả năng thích nghi khi chuyển đổi giữa các mức trọng lực khác nhau nhằm phục vụ cho việc chuẩn bị hạ cánh lên Mặt Trăng và có thể cả sứ mệnh tới Sao Hỏa trong tương lai.[33]

NASA cho biết nếu tàu không thể phóng được, họ sẽ tìm hiểu nguyên nhân và chạy thêm các bài kiểm tra phù hợp trước khi thử phóng lại. Nếu có vấn đề bất ngờ xảy ra, NASA sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch cho chuyến Artemis III — chuyến bay dự kiến đưa người hạ cánh lên Mặt Trăng vào giữa năm 2027. Nếu Artemis II thành công tốt đẹp, NASA sẽ tiếp tục các chuyến Artemis tiếp theo, và xa hơn nữa là xem xét việc đưa con người lên Sao Hỏa, một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử.[33]

Nhạc báo thức

Phi hành đoàn được Trung tâm Điều khiển Sứ mệnh đánh thức bằng nhạc vào mỗi ngày trong suốt chuyến bay. Phần lớn là các bản nhạc được chọn để giúp phi hành đoàn giữ nhịp sinh hoạt đều đặn và nâng cao tinh thần. Vào một số ngày, các phi hành gia còn được nghe những bài phát biểu truyền cảm hứng thu âm riêng cho chuyến bay, trong đó có lời nhắn từ phi hành gia Apollo Charlie Duke và lời nhắn gửi sau khi qua đời của Jim Lovell.[35][24]

Ngày bayBài hátNghệ sĩNgười phát biểuCt.
Ngày 1[a]"Sleepyhead"Young & Sick (bản cover của Passion Pit)[36]
Ngày 2"Green Light"John Legend với sự góp giọng của André 3000[37]
Ngày 3"In a Daydream"Freddy Jones Band[38]
Ngày 4"Pink Pony Club"Chappell Roan[39]
Ngày 5"Working Class Heroes (Work)"CeeLo GreenCharlie Duke[35]
Ngày 6"Good Morning"Mandisa với sự góp giọng của TobyMacJim Lovell[24]

Truyền thông và quảng bá

Thẻ lên tàu lưu niệm mang tên một cá nhân sẽ được gửi đi cùng sứ mệnh Artemis II quanh Mặt Trăng

Nhằm thu hút sự quan tâm của công chúng, NASA đã triển khai một trang web cho phép mọi người đăng ký nhận "thẻ lên tàu" (boarding pass) điện tử làm kỷ niệm. Trước khi tàu khởi hành, người dùng có thể gửi tên trực tuyến để lưu trữ vào một chiếc Thẻ SD đặt bên trong tàu vũ trụ Orion trong hành trình bay quanh Mặt Trăng. Trang web này sẽ tạo ra một tệp ảnh "thẻ lên tàu" có thể tải xuống, hiển thị tên hoặc nội dung mà người dùng đã đăng ký.[40]

Phi hành đoàn Artemis II chụp hình cùng "Rise" – vật chỉ thị môi trường vô trọng lực tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy.

Vào ngày 7 tháng 3 năm 2025, NASA đã phát động cuộc thi thiết kế Vật chỉ thị môi trường không trọng lực (ZGI) để tìm kiếm một linh vật cho sứ mệnh này.[41] Cuộc thi đã thu hút hơn 2.600 bài dự thi từ hơn 50 quốc gia, với tổng giải thưởng trị giá 23.275 USD được trao cho người chiến thắng và 24 tác phẩm lọt vào vòng chung kết.[42] Tại buổi lễ diễn ra trước ngày phóng ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào ngày 27 tháng 3 năm 2026, phi hành gia Christina Koch đã công bố tác phẩm giành giải nhất mang tên "Rise" của cậu bé Lucas Ye (8 tuổi) đến từ Mountain View, California. Lấy cảm hứng từ bức ảnh lịch sử Trái Đất mọc (Earthrise) của tàu Apollo 8, linh vật này khắc họa hình ảnh Mặt Trăng đang đội chiếc mũ lưỡi trai hình Trái Đất. NASA đã chế tác linh vật này để mang theo trong chuyến bay và được buộc dây cố định bên trong khoang phi hành đoàn.[43]

Thực đơn dành cho phi hành đoàn Artemis II cũng được NASA công bố vào ngày 4 tháng 3 năm 2026. Trong các giai đoạn phóng và hạ cánh, đội bay sẽ chỉ sử dụng thực phẩm chế biến sẵn; trong khi đó, trên quỹ đạo, họ có thể bù nước cho các bữa ăn sấy khô bằng máy cấp nước của tàu Orion và làm nóng đồ ăn bằng thiết bị hâm nóng dạng vali. Đội bay bốn người đã lựa chọn thực đơn sau khi thực hiện các buổi thử vị trước chuyến bay, nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa nhu cầu dinh dưỡng và không gian lưu trữ hạn chế. Các món ăn được chọn bao gồm 58 chiếc bánh tortilla, quiche rau củ, ức bò nướng và đậu que cay; thực đơn này cũng bổ sung 5 sản phẩm của Canada nhằm ghi nhận sự góp mặt của phi hành gia người Canada trong đội bay. Các nhu yếu phẩm khác bao gồm 43 phần cà phê, 5 loại tương ớt cùng các gia vị kèm theo như si rô phong, bơ đậu phộng, mù tạt, mứt và mật ong.[44]

Vệ tinh CubeSat đi kèm

Lắp đặt các vệ tinh CubeSat

Năm 2019, NASA thông qua Chương trình Phóng CubeSat (CSLI) kêu gọi các tổ chức và công ty Mỹ gửi đề xuất để mang các vệ tinh nhỏ CubeSat lên chuyến bay Artemis II với tư cách hàng đi kèm trên tên lửa SLS.[45][46]

NASA dự định nhận hai loại CubeSat: loại 6 đơn vị (nặng khoảng 12 kg, 26 lb) và loại 12 đơn vị (nặng khoảng 20 kg, 44 lb).[47] Các vệ tinh nhỏ này sẽ được gắn bên trong vòng chuyển tiếp — phần nối giữa tầng trên của tên lửa SLS và tàu Orion. Sau khi tàu Orion tách ra và đi vào quỹ đạo cao, các CubeSat sẽ được thả ra để thực hiện nhiệm vụ riêng.[47] Ban đầu, NASA dự kiến chọn xong các CubeSat vào tháng 2 năm 2020.[45] Tuy nhiên, đến tháng 10 năm 2021, NASA quyết định loại bỏ toàn bộ vệ tinh đi kèm khỏi chuyến bay.[48]

Đến tháng 9 năm 2024, NASA quyết định mang theo năm vệ tinh siêu nhỏ CubeSat từ các nước đối tác trên chuyến bay Artemis II. Các vệ tinh này đến từ những quốc gia đã ký Hiệp ước Artemis — một thỏa thuận hợp tác quốc tế về khám phá vũ trụ. Mục đích là tạo cơ hội cho nhiều nước cùng tham gia nghiên cứu trong không gian sâu.[49]

  • Vệ tinh thứ nhất là TACHELES của Đức. Nhiệm vụ của nó là kiểm tra xem các linh kiện điện tử dùng trong xe khám phá Mặt Trăng có chịu được môi trường khắc nghiệt ngoài vũ trụ hay không.[50]
  • Vệ tinh thứ hai là ATENEA từ Argentina, do Ủy ban Hoạt động Vũ trụ Quốc gia phát triển. ATENEA thực hiện nhiều việc cùng lúc: thử nghiệm vật liệu chắn bức xạ, đo mức bức xạ xung quanh, thu thập tín hiệu GPS để phục vụ các chuyến bay sau này, và thử nghiệm hệ thống liên lạc ở khoảng cách xa.[51]
  • Vệ tinh thứ ba là K-RadCube của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc. Vệ tinh này mang theo một thiết bị đo bức xạ (liều kế) được làm từ vật liệu mô phỏng mô người — nhờ đó có thể đánh giá bức xạ vũ trụ ảnh hưởng thế nào đến cơ thể con người.
  • Vệ tinh thứ tư là Space Weather CubeSat-1 của Cơ quan Vũ trụ Ả Rập Xê Út, chuyên đo các yếu tố thời tiết không gian — như bức xạ và hạt năng lượng cao từ Mặt Trời — trên quỹ đạo cao của Trái Đất.[52]
  • Vệ tinh thứ năm là một bộ điện tử hàng không (Avionics Unit) — thiết bị dùng để thử nghiệm các hệ thống điện tử điều khiển trong điều kiện vũ trụ thực tế.[53]

Các sứ mệnh tương tự

Artemis II có mục tiêu khá giống Apollo 8 năm 1968 — chuyến bay có người lái đầu tiên tới Mặt Trăng trong chương trình Apollo. Tuy nhiên có một điểm khác biệt quan trọng: Apollo 8Apollo 10 (năm 1969) đều bay vào quỹ đạo Mặt Trăng, nghĩa là chúng vòng quanh Mặt Trăng nhiều lần dù không hạ cánh. Còn Artemis II thì không làm vậy — tàu chỉ bay lướt qua Mặt Trăng một lần rồi quay về.[54]

Về đường bay, Artemis II giống với Apollo 13 năm 1970 hơn khi cả hai cùng sử dụng quỹ đạo tự do quay về. Tuy nhiên, Apollo 13 đã bay rất sát Mặt Trăng, chỉ cách bề mặt khoảng 158 dặm (254 km). Trong khi đó, Artemis II sẽ giữ khoảng cách xa hơn nhiều: điểm gần nhất cũng cách bề mặt Mặt Trăng tới khoảng 4,700 dặm (7,564 km), xa hơn hai lần đường kính của Mặt Trăng.

Tham khảo

Ghi chú

  1. Phát để tạm đánh thức phi hành đoàn cho lần đốt động cơ nâng cận điểm vào cuối Ngày bay 1

Chú thích

  1. "Live Artemis II Launch Day Updates". NASA. ngày 1 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2026.
  2. Bill Hill (tháng 3 năm 2012). "Exploration Systems Development Status" [Tình Trạng Phát Triển Hệ Thống Thăm Dò] (bằng tiếng Anh). Hội đồng Cố vấn NASA. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2012. Phạm vi công cộng Bài viết này tích hợp văn bản từ nguồn này, vốn thuộc phạm vi công cộng.
  3. 1 2 "Artemis II". NASA (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2025.
  4. Kathryn Hambleton (ngày 31 tháng 3 năm 2023). "Artemis II Overview" [Tóm tắt Sứ mệnh Artemis II]. NASA (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2023.
  5. Mike Wall (ngày 10 tháng 4 năm 2013). "Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required)" [Bên trong Kế hoạch Phá huỷ Tiểu hành tinh của NASA (Không cần Bruce Willis)] (bằng tiếng Anh). Space.com. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2013.
  6. Jeff Foust (ngày 14 tháng 6 năm 2017). "NASA closing out Asteroid Redirect Mission" [NASA kết thúc sứ mệnh Chuyển Hướng Tiểu Hành Tinh] (bằng tiếng Anh). SpaceNews. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2017.
  7. Kathryn Hambleton (ngày 4 tháng 8 năm 2017). "NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars" [Chuyến Bay Đầu Tiên Của NASA Cùng Với Phi Hành Đoàn Sẽ Đánh Dấu Bước Quan Trọng Trên Hành Trình Tới Sao Hỏa]. NASA (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2017. Phạm vi công cộng Bài viết này tích hợp văn bản từ nguồn này, vốn thuộc phạm vi công cộng.
  8. Chris Gebhardt (ngày 6 tháng 4 năm 2017). "NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars" [NASA Rốt Cuộc Đã Đặt Mục Tiêu, Sứ Mệnh Cho Sls – Hướng Mắt Tới Kế Hoạch Nhiều Bước Lên Sao Hỏa]. NASASpaceflight.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2018.
  9. "NASA FY 2019 Budget Overview" [Tổng quan về ngân sách tài chính năm 2019 của NASA] (PDF). NASA (bằng tiếng Anh). tr. 14. Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2021. Hỗ trợ phóng Bộ phận Sức mạnh và Lực đẩy tầng trên các phương tiện phóng thương mại như là thành phần đầu tiên của LOP - Gateway Phạm vi công cộng Bài viết này tích hợp văn bản từ nguồn này, vốn thuộc phạm vi công cộng.
  10. Eric Berger (ngày 13 tháng 4 năm 2018). "NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price" [NASA có thể đưa phi hành đoàn vào không gian sớm hơn, nhưng có một cái giá phải trả]. Ars Technica (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2023. Nếu Không Có Bộ Phận Tầng Trên Khám Phá, NASA Sẽ Không Thể Bay Trong Một Chuyến Bay Duy Nhất, Các Thành Viên Phi Hành Đoàn Và Các Mảnh Của Dự Án Deep Space Gateway Mà Họ Hy Vọng Sẽ Xây Dựng Gần Mặt Trăng Vào Những Năm 2020
  11. Jeff Foust (ngày 10 tháng 2 năm 2021). "NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements" [NASA chọn bệ Falcon Heavy để khởi động các yếu tố cho Gateway đầu tiên]. SpaceNews (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2022.
  12. Derek Richardson (ngày 23 tháng 3 năm 2023). "Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete" [Giai đoạn cốt lõi của Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ Artemis 2 sắp hoàn tất]. SpaceFlight Insider (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2023.
  13. Stephen Clark (ngày 29 tháng 9 năm 2023). "Rocket Report: Iran launches satellite; Artemis II boosters get train ride" [Báo cáo Cực nhanh: Iran phóng vệ tinh; Tên lửa đẩy Artemis II được chuyển đi]. Ars Technica (bằng tiếng Anh). Condé Nast. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2023.
  14. Philip Sloss (ngày 2 tháng 5 năm 2023). "Artemis II Moon mission transitioning from planning to preparation" [Nhiệm vụ Mặt trăng Artemis II chuyển từ giai đoạn kế hoạch sang chuẩn bị]. NASASpaceFlight.com (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2023.
  15. Lee Mohon; Kevin O'Brien (ngày 28 tháng 10 năm 2022). "Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon" [Động cơ Hệ thống tên lửa đẩy vũ trụ: Thông tin phóng phi hành gia Artemis lên Mặt Trăng]. nasa.gov (bằng tiếng Anh). NASA. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2023.
  16. Lee Mohon (ngày 25 tháng 9 năm 2023). "All Engines Added to NASA's Artemis II Moon Rocket Core Stage" [Toàn Bộ Động Cơ Được Thêm Vào Bậc Lõi Tên Lửa Mặt Trăng Artemis II Của NASA]. NASA Blog (bằng tiếng Anh). Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2023.
  17. Jeff Foust (ngày 9 tháng 3 năm 2023). "White House proposes $27.2 billion for NASA in 2024" [Nhà Trắng chi trả 27,2 tỷ đô la cho NASA vào năm 2024]. SpaceNews (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2023. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  18. 1 2
  19. Nassar, Hana Mae (ngày 22 tháng 11 năm 2023). "Canadian astronauts receive new assignments". citynews.ca. Vancouver. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2023.
  20. Howell, Elizabeth (ngày 3 tháng 7 năm 2024). "NASA announces Artemis 2 moon mission backup astronaut — Andre Douglas will support 2025 lunar liftoff". Space.com. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2024.
  21. ""Meet the astronauts on NASA's Artemis II moon mission"". NBC News.
  22. Connolly, Amanda (ngày 16 tháng 12 năm 2020). "A Canadian astronaut will be on NASA's Artemis deep space lunar orbit as well the first non American to leave earth orbit". Global News. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2020.
  23. Hambleton, Kathryn (ngày 27 tháng 8 năm 2018). "First Flight With Crew Important Step on Long-Term Return to Moon". www.nasa.gov. NASA. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2023.
  24. 1 2 3 "Artemis II Crew Arrives at Launch Site, Shares Moon Mascot". NASA. ngày 27 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2026. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; tên ":1" được định nghĩa nhiều lần với nội dung khác nhau
  25. "NASA's Artemis II Launch Mission Countdown Begins". NASA. ngày 30 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2026.
  26. "Artemis II". www.esa.int. European Space Agency. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2024.
  27. Low, Lauren E. (ngày 1 tháng 4 năm 2026). "Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission". NASA. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 Berger, Eric (ngày 1 tháng 10 năm 2025). "In their own words: The Artemis II crew on the frenetic first hours of their flight". Ars Technica (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2026.
  29. Carruth, Alivia R. (ngày 28 tháng 2 năm 2023). "Artemis II Map". NASA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2026.
  30. Clark, Stephen (ngày 17 tháng 1 năm 2026). "Managers on alert for "launch fever" as pressure builds for NASA's Moon mission". Ars Technica (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2026.
  31. "Orion Spacecraft to Test New Entry Technique on Artemis I Mission". NASA. ngày 8 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2026.
  32. David, Leonard (ngày 17 tháng 2 năm 2026). "The Artemis 1 moon mission had a heat shield issue. Here's why NASA doesn't think it will happen again on Artemis 2". space.com.
  33. 1 2 3 4 NASA's Artemis II Rollout and Mission Overview News Conference (Jan. 16, 2026). NASA. ngày 15 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2026 qua YouTube.
  34. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên :33
  35. 1 2 "Artemis II Flight Day 5: Crew Starts Day with Suit Demo". NASA. ngày 5 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2026.
  36. Kabir, Radifah (ngày 2 tháng 4 năm 2026). "Artemis-II Day 1: Crew fixes toilet, tests flight and wakes up to 'Sleepyhead'". India Today. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
  37. Dunn, Marcia (ngày 3 tháng 4 năm 2026). "WATCH: NASA shares update on Artemis II mission around the moon, 2 days after launch". PBS News. Associated Press of New York. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
  38. "NASA Reveals 1992 Song Played by Artemis II Crew on Friday". AOL. ngày 3 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
  39. "Artemis II Flight Day 4: Deep-Space Flying, Lunar Flyby Prep". NASA. ngày 4 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
  40. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên sciam1
  41. "Moon Mascot: NASA Artemis II ZGI Design Challenge". Freelancer. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026.
  42. "NASA Shares Final Contenders for Artemis II Moon Mascot Design Contest – NASA". ngày 22 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026.
  43. America, Good Morning. "8-year-old's plush toy design going to the moon with Artemis II mission". Good Morning America. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026.
  44. Paul, Andrew (ngày 4 tháng 3 năm 2026). "Artemis II astronauts will eat a lot of tortillas on their trip to the moon". Popular Science. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2026.
  45. 1 2 Hill, Denise (ngày 6 tháng 8 năm 2019). "NASA's CubeSat Launch Initiative Opens Call for Payloads on Artemis 2 Mission". NASA. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2019. NASA is seeking proposals from U.S. small satellite developers to fly their CubeSat missions as secondary payloads aboard the SLS on the Artemis 2 mission under the agency's CubeSat Launch Initiative (CSLI) Phạm vi công cộng Bài viết này tích hợp văn bản từ nguồn này, vốn thuộc phạm vi công cộng.
  46. Klotz, Irene (ngày 5 tháng 8 năm 2019). "NASA Scouting Cubesats For Artemis-2 Mission". Aviation Week & Space Technology. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2019. NASA on August 5 released a solicitation for cubesats to ride along with the first crewed flight of the Space Launch System rocket and Orion capsule, with the caveat that selected projects fill strategic knowledge gaps for future lunar and Mars exploration
  47. 1 2 Foust, Jeff (ngày 8 tháng 8 năm 2019). "NASA seeking proposals for cubesats on second SLS launch". Space News. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2023.
  48. Kurkowski, Seth (ngày 21 tháng 10 năm 2021). "Alabama students forced to pivot satellite design after being dropped from Artemis II" (bằng tiếng Anh). Space Explored. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2021.
  49. Kraft, Rachel H. (ngày 20 tháng 9 năm 2024). "NASA to Fly International CubeSats Aboard Artemis II Test Flight". www.nasa.gov. NASA. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
  50. "Artemis II – small German satellite to fly to the Moon". www.dlr.de (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2026.
  51. "NASA Signs Agreement with Argentina's Space Agency for Artemis II CubeSat". www.nasa.gov. NASA. ngày 20 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2025.
  52. Lane, Russell; Beaman, David; Ryals, Courtney; Hitt, David (ngày 11 tháng 8 năm 2025). "Hitching A Ride on History: NASA's Space Launch System Artemis II CubeSats". Small Satellite Conference. doi:10.26077/6469-38e7.
  53. Mohon, Lee. "NASA's SLS Rocket: Secondary Payloads". NASA. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2026.
  54. Wood, Charlie (ngày 25 tháng 2 năm 2017). "Apollo 8 redux – Why NASA may send humans around the Moon, again". The Christian Science Monitor. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2017.

Liên kết ngoài