Bước tới nội dung

Air-sol moyenne portée

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Air-sol moyenne portée
LoạiTên lửa hạt nhân không đối đất siêu âm tầm trung
Nơi chế tạoPháp
Lược sử hoạt động
Phục vụ5/1986–nay[1]
Lược sử chế tạo
Người thiết kếAérospatiale
Nhà sản xuấtAérospatiale (cho đến năm 2001)
MBDA France (2001–present)
Thông số
Khối lượng860 kg (1.900 lb)[2]
Chiều dài5,38 m (17,7 ft)
Đường kính380 mm (15 in)
Đầu nổđầu đạn hạt nhân TN 81 đương lượng nổ 100 đến 300 kilô tấn TNT (420 đến 1.260 TJ)
Động cơĐộng cơ phản lực dòng thẳng nhiên liệu lỏng
Tầm hoạt độngtên lửa ASMP: khoảng 300 km (190 mi) (tầm bắn thực tế của tên lửa ASMP và các biến thể hiện đại vẫn được giữ bí mật)
ASMP-A: 500 km (310 mi)
ASMPA-R: 500 km (310 mi)–600 km (370 mi)[3]
Tốc độlên tới Mach 3[4]
Nền phóng

Air-sol moyenne portée (ASMP; n.đ. 'Tên lửa không đối đất tầm trung') là một tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân phóng từ trên không của Pháp, do MBDA France sản xuất. Trong học thuyết hạt nhân của Pháp, nó đảm nhiệm vai trò răn đe “tiền chiến lược” (pre-strategic), được xem như “phát bắn cảnh cáo cuối cùng” trước khi sử dụng toàn diện lực lượng hạt nhân chiến lược, đặc biệt là các tên lửa trên tàu ngầm lớp Triomphant. Việc phát triển tên lửa do bộ phận hệ thống tên lửa của Aérospatiale thực hiện, sau này được sáp nhập vào MBDA.

ASMP chính thức đưa vào trang bị từ tháng 5/1986. Phiên bản nâng cấp ASMP-A bắt đầu phát triển năm 1997 và đi vào hoạt động năm 2009. Năm 2016, một chương trình hiện đại hóa tiếp theo mang tên ASMPA-R được khởi động; lần thử nghiệm bắn đầu tiên diễn ra vào tháng 12/2021 và lần thứ hai vào tháng 3/2022.

Tên lửa hành trình siêu vượt âm phóng từ trên không ASN4G, đang được phát triển từ năm 2014, dự kiến sẽ thay thế ASMP từ khoảng năm 2035 trở đi.

Phát triển

ASMP

ASMP được đưa vào trang bị từ tháng 5/1986, thay thế bom hạt nhân rơi tự do AN-22 trên máy bay Dassault Mirage IV và bom AN-52 trên Dassault Super Étendard. Kho dự trữ ước tính khoảng 84 quả. Các máy bay mang phóng gồm Dassault Mirage 2000N, Dassault Rafale và Super Étendard; biến thể Mirage IVP mang ASMP cho đến khi nghỉ hưu năm 1996.

ASMP và ASMP-A dài khoảng 5,38 m và nặng 860 kg. Đây là tên lửa hành trình siêu âm phóng ngoài tầm phòng không (standoff), sử dụng động cơ ramjet nhiên liệu lỏng.[5] Tốc độ bay đạt Mach 2–3; tầm bắn của ASMP khoảng 80–300 km, trong khi ASMP-A đạt khoảng 500 km (tùy theo quỹ đạo bay). ASMP mang đầu đạn hạt nhân TN 81 với đương lượng nổ điều chỉnh từ 100–300 kiloton TNT..

Năm 1991, có báo cáo cho biết Pháp đã sản xuất 90 tên lửa và 80 đầu đạn; đến năm 2001, khoảng 60 đơn vị còn đang hoạt động.[6]

ASLP Air-Sol Longue Portée

ASLP là biến thể tăng tầm (lên tới ~1.200 km) do Aérospatiale phát triển trong thập niên 1990. Thiết kế có cánh tam giác phía sau và cửa hút gió phía trên thân. Dự án cũng từng được đề xuất như một chương trình hợp tác Pháp–Anh cho yêu cầu SR(A) 1244 (tên lửa không đối đất chiến thuật mang đầu đạn hạt nhân – TASM), nhưng không vượt qua giai đoạn mô hình thử nghiệm.[7][8][9][10]

ASMP-A

ASMP-A là phiên bản nâng cấp với tầm bắn khoảng 500 km[11] và tốc độ tối đa Mach 3, sử dụng đầu đạn nhiệt hạch Tête Nucléaire Aéroportée (TNA) 300 kt.[12] Tên lửa được đưa vào trang bị từ tháng 10/2009 trên Mirage 2000NK3 và từ tháng 7/2010 trên Rafale.[13] Tổng cộng 54 quả ASMP-A đã được bàn giao cho Lực lượng Không quân và Vũ trụ Pháp.[14]

ASMPA-R

Dự án ASMPA-R (rénové – “nâng cấp/đổi mới”), được khởi động năm 2016, bao gồm việc thay thế một số thành phần bằng công nghệ mới, tăng tầm bắn và tích hợp đầu đạn nhiệt hạch 300 kiloton mới.[5] Tên lửa cũng có thiết kế cánh đuôi được điều chỉnh nhẹ so với các phiên bản trước.[15] Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên diễn ra vào tháng 12/2021 và lần thứ hai vào tháng 3/2022. Sau khi đi vào hoạt động, ASMPA-R lần đầu được French Air and Space Force sử dụng trong cuộc diễn tập hạt nhân “Operation Durandal” vào tháng 5/2024.[16][17] Theo chính phủ Pháp, tên lửa chính thức được biên chế cho lực lượng không quân hải quân mang vũ khí hạt nhân của Pháp từ ngày 10/11/2025.[15]

Tiếp nối

Các nghiên cứu về loại tên lửa kế nhiệm cho ASMP, hiện được gọi là ASN4G (Air-Sol Nucléaire de 4ème Génération), đã được xác nhận là bắt đầu từ năm 2014.[18][19] Đây là một tên lửa hành trình siêu vượt âm sử dụng động cơ scramjet.[20][21][22][23] ASN4G dự kiến sẽ được mang bởi tiêm kích Dassault Rafale F5 và các dòng máy bay kế nhiệm của nó;[20][21] yêu cầu đặt ra là tầm bắn phải lớn hơn nhiều so với 1.000 km (600 dặm). Tên lửa ASN4G đang được phát triển bởi MBDA France với sự hợp tác của Cơ quan Nghiên cứu Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Pháp.[24][25][26][27]

Nước trang bị

 Pháp

Tham khảo

  1. ↑ Dickson, David (ngày 12 tháng 2 năm 1988). "Anglo-French nuclear missile under study". Science. 239 (4841): 720–1. Bibcode:1988Sci...239..720D. doi:10.1126/science.239.4841.720. PMID 17832931. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  2. ↑ "ASMP/-A | Missile ThreatASMP-A | Missile Threat". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2013.
  3. ↑ Hans M. Kristensen; Matt Korda; Eliana Johns (2023). "French nuclear weapons, 2023". Bulletin of the Atomic Scientists. 79 (4): 272–281. Bibcode:2023BuAtS..79d.272K. doi:10.1080/00963402.2023.2223088.
  4. ↑ "Cruise missiles". Defence Ministry, France. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2018.[liên kết hỏng]
  5. 1 2 Auran, Jean Francois (tháng 10 năm 2021). "French Strategic Forces: Nuclear Defenders". Air Forces Monthly. tr. 33.
  6. ↑ Norris, Robert S.; Arkin, William M.; Kristensen, Hans M.; Handler, Joshua (2001) [July/August 2001]. "French Nuclear Forces, 2001". Bulletin of the Atomic Scientists. 57 (4): 70–71. Bibcode:2001BuAtS..57d..70.. doi:10.1080/00963402.2001.11460479. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2015.
  7. ↑ "Developments in Missile Ramjet Propulsion" (PDF). apps.dtic.mil. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2025.
  8. ↑ "Missile Proliferation - France". irp.fas.org.
  9. ↑ Greco, Ettore. "BRITISH AND FRENCH NUCLEAR FORCES AND EUROPEAN SECURITY" (PDF). www.iai.it. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2025.
  10. ↑ "Tactical Air-to-Surface Missile - Archived 3/98". www.forecastinternational.com. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2025.
  11. ↑ "Ancile". www.deagel.com. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2023.
  12. ↑ Admin (ngày 1 tháng 7 năm 2001). "French Air Force evaluates ASMPA enhanced stand-off missile". Airforce Technology. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2016.
  13. ↑ Robert Hewson, "French ASMP-A missile enters service". Jane's Defence Weekly. July 14, 2010, p. 14.
  14. ↑ "French Air Force evaluates ASMPA enhanced stand-off missile" (PDF). ngày 19 tháng 2 năm 2015. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2019.
  15. 1 2 Trevithick, Joseph (ngày 13 tháng 11 năm 2025). "France's New Nuclear-Armed Supersonic Cruise Missile Seen Clearly For The First Time". The War Zone. Recurrent Ventures. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2025.
  16. ↑ "Rafale standard F5 : premières commandes notifiées aux industriels". defense.gouv. 22 tháng 5, 2024.
  17. ↑ Siminski, Jacek (ngày 24 tháng 5 năm 2024). "France Successfully Conducts Evaluation Launch Of ASMPA-R Nuclear Missile (With Inert Warhead)".
  18. ↑ Bruno Tertrais (ngày 1 tháng 6 năm 2015). "Deterrence according to François Hollande" (PDF). frstrategie.org. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2023.
  19. ↑ "L'ASN4G sera le futur missile des forces aériennes stratégiques". ngày 21 tháng 11 năm 2014.
  20. 1 2 "Rafale standard F5 : premières commandes notifiées aux industriels". defense.gouv. 9 tháng 10, 2024.
  21. 1 2 "Drone furtif, missile nucléaire hypersonique: ce que l'on sait des innovations du futur cyber Rafale". bfmtv.com. 9 tháng 10, 2024.
  22. ↑ "Counting the cost of deterrence: France's nuclear recapitalisation".
  23. ↑ Timothy Wright (tháng 5 năm 2022). "Hypersonic Missile Proliferation: An Emerging European Problem?" (PDF). nonproliferation.eu. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2023.
  24. ↑ "Former procurement official joins MBDA as France eyes new munitions". ngày 8 tháng 12 năm 2017.
  25. ↑ "ASMP/-A Nuclear Cruise Missile: The Development and Capabilities". ngày 4 tháng 12 năm 2020.
  26. ↑ "Quel avion pour emporter le futur missile nucléaire hypersonique des Forces aériennes stratégiques?". ngày 8 tháng 3 năm 2018.
  27. ↑ "Onera Explores Mach-8 Missile Engine Technology". ngày 8 tháng 8 năm 2017.

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Air-sol_moyenne_portée&oldid=74955477”