-up

Đừng nhầm với Eup (phân cấp hành chính).

Porongurup là một ví dụ về một địa điểm ở Tây Úc chứa hậu tố "-up" trong tên.

-up /ʌp/ là một hậu tố thường xuất hiện trong tên của các địa danh ở tây nam Tây Úc.

Hậu tố này bắt nguồn từ một phương ngữ của tiếng Noongar, một ngôn ngữ bản địa Úc, có nghĩa là "nơi của". Hậu tố "-in" hay "-ing" có ý nghĩa tương tự như vậy trong một phương ngữ khác của tiếng Noongar. Các địa danh thường được đặt tên theo các đặc trưng riêng, từ đó tạo nên một "bản đồ trong tâm trí" cho phép thổ dân Úc xác định nơi có thể tìm thấy nước, thức ăn và các nguyên liệu thô khác. Những địa điểm này thường nằm gần nguồn nước ngọt, dẫn đến quan niệm sai lầm phổ biến rằng "up" và "in" có nghĩa là "gần nguồn nước".

Nghĩa và cách phát âm của nhiều tên trong số này đã bị mất đi theo thời gian.

Một số lượng các địa danh có hậu tố này từng có một giai đoạn có tên chứa hậu tố "-upp". Đây là kết quả của việc Cục Khảo sát và Đất đai Tây Úc áp dụng một hệ thống cách viết tên tiếng Úc bản địa do Hội Địa lý Hoàng gia phát minh. Nói một cách đơn giản, hệ thống này quy định cách phát âm của phụ âm như trong tiếng Anh và nguyên âm như trong tiếng Ý. Theo hệ thống này, "up" sẽ được phát âm là /uːp/ oop, trong khi nó được chủ định phát âm là /ʌp/ up. Quy ước chính tả này đã bị hủy bỏ đối với tên của các thị trấn ở tây nam Tây Úc vào năm 1915 vì cách phát âm "u" của người Úc hầu như luôn ngắn.

Danh sách địa danh

Sau đây là danh sách các địa danh ở Tây Úc có tên kết thúc bằng hậu tố "-up".

Tên	Vị trí	Ý nghĩa của tên (nếu biết)
Amelup	34°14′18″N 118°13′16″Đ
Badgebup	33°36′07″N 117°53′02″Đ	"nơi của rừng bấc"
Bailup	31°44′24″N 116°18′40″Đ	Không rõ.
Balgarup		"nơi của những cây black boy" (Xanthorrhoea preissii).
Balingup	33°47′13″N 115°58′55″Đ	Bắt nguồn từ tên của một chiến binh thổ dân, Balingan.
Banjup	32°07′26″N 115°52′34″Đ	Đặt theo tên Hồ Banjupp.
Barragup	32°32′38″N 115°47′38″Đ	Không rõ.
Beenup	32°13′19″N 116°00′04″Đ	Cách ghi sai theo tên của Suối Beenyup gần đó. Hiện nay có tên là Byford.
Binningup	33°08′56″N 115°41′20″Đ	Bắt nguồn từ dân cư bản địa.
Boranup	34°08′42″N 115°03′29″Đ
Boyanup	33°29′10″N 115°43′48″Đ	"nơi có thạch anh"
Boyup Brook	33°50′02″N 116°23′17″Đ	"nơi của khói"
Burekup	33°19′0″N 115°48′0″Đ	Tên bản địa của một loài hoa dại mọc nhiều ở địa phương.
Carbunup River	33°42′0″N 115°11′0″Đ	Có nhiều ý nghĩa như "nơi của một dòng suối tốt bụng", "nơi của loài chim cốc", và "nơi của những bụi cây gỗ thối.
Cardup	32°15′25″N 115°59′46″Đ	"nơi của loài nhông ngựa đua" (Varanus gouldii).
Chinocup	33°32′0″N 118°23′0″Đ	một từ trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Condingup	33°45′N 122°32′Đ	một từ trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Coodanup	32°33′14″N 115°44′38″Đ	Không rõ.
Cookernup	32°59′38″N 115°53′35″Đ	"nơi của loài Porphyrio".
Coolbellup	32°04′55″N 115°49′05″Đ	Tên trong ngôn ngữ thổ dân của một hồ trong khu vực.
Cooloongup	32°17′46″N 115°46′48″Đ	"nơi của trẻ em".
Coolup	32°44′0″N 115°52′0″Đ	"nơi của gà lôi rừng".
Coomalbidgup	33°38′0″N 121°22′0″Đ	"Thú có túi ôpôt cào lên cây & ở kia có nước".
Cowaramup	33°51′05″N 115°06′21″Đ	được cho là bắt nguồn từ cowara, tên trong ngôn ngữ thổ dân của loài Glossopsitta porphyrocephala.
Culeenup (Cooleenup)	33°34′34″N 115°46′23″Đ
Cundinup	33,849°N 115,804°Đ / -33.849; 115.804 (Cundinup)
Dalyellup	33°24′07″N 115°37′30″Đ	vẫn, nước sủi bọt
Dalyup	33°43′0″N 121°36′0″Đ	Có thể là từ trong tiếng Noongar để chỉ vẹt hoàng đế hoặc Hookbill.
Dandalup	32,519°N 115,968°Đ / -32.519; 115.968 (Dandalup)	Không rõ.
Dardanup	33°24′0″N 115°45′0″Đ	Được cho là một biến thể của từ "Dudingup" trong ngôn ngữ thổ dân, ý nghĩa không rõ.
Dinninup	33°49′0″N 116°32′0″Đ	một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Dwellingup	32°42′54″N 116°03′50″Đ	"nơi gần nguồn nước".
Gelorup	33°24′36″N 115°38′28″Đ
Gidgegannup	31°47′31″N 116°11′53″Đ	"nơi làm ra ngọn giáo". "Gidgie" có nghĩa là ngọn giáo, mác.
Gnowangerup	33°56′17″N 118°00′29″Đ	"nơi gà mallee làm tổ" (Leipoa ocellata).
Gwelup	31°52′34″N 115°47′56″Đ	"hồ nước thay đổi vị trí", bắt nguồn từ "Gwelgannow" có nghĩa là "thay đổi vị trí" hay "bước sang một bên".
Gwindinup	33°31′0″N 115°44′0″Đ	Có thể là cách ghi tên suối Gynudup gần đó của cư dân bản địa.
Jacup	33°46′48″N 119°09′04″Đ
Jandabup	31°44′28″N 115°51′04″Đ	"nơi của đại bàng nhỏ".
Jerdacuttup	33°43′0″N 120°28′0″Đ	Đặt tên theo Sông Jerdacuttup.
Jerramungup	33°56′31″N 118°54′58″Đ	"nơi của những cây yate đứng thẳng" (Eucalyptus cornuta).
Jingalup	33°58′0″N 117°02′0″Đ	Viết rút gọn theo tên của giếng Kodjingalup ở gần đó.
Joondalup	31°44′42″N 115°45′58″Đ	"nơi của sắc trắng hoặc lấp lánh".
Joweelingup	32°35′31″N 115°49′55″Đ
Karnup	32°22′05″N 115°49′37″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Karrakup	32°15′22″N 116°04′12″Đ	Bắt nguồn từ "Karrak", từ ngữ trong tiếng Nyoongar có nghĩa là vẹt mào đen đuôi đỏ phổ biến trong vùng.
Karrinyup	31°52′12″N 115°46′41″Đ	Nguyên gốc là Careniup, không rõ nghĩa.
Kebaringup	34°02′0″N 118°09′0″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Kendenup	34°29′10″N 117°37′44″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Kirup	33°42′25″N 115°53′31″Đ	"the place of summer flies".
Kojonup	33°50′17″N 117°09′07″Đ	"nơi của rìu đá".
Kudardup	34°15′47″N 115°07′26″Đ	Đặt tên theo Coodardup Mill.
Kulikup	33°50′0″N 116°41′0″Đ	Không rõ.
Kundip	33°41′0″N 120°11′0″Đ	Không rõ.
Kuringup	33°31′N 118°19′Đ	"nơi của loài Acacia microbotrya".
Kwobrup	33°36′N 117°58′Đ	"nơi tốt".
Mandogalup	32°12′18″N 115°48′54″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.
Manjimup	34°14′17″N 116°08′31″Đ	Một tên trong ngôn ngữ thổ dân được cho là có nguồn gốc từ "Manjin", một loài cây có rễ ăn được.
Marbelup	34°59′0″N 117°44′0″Đ	Không rõ.
Marrinup	32°40′08″N 116°01′23″Đ
Mariginiup	31°43′19″N 115°49′37″Đ
Mayanup	33°56′0″N 116°27′0″Đ	Không có ý nghĩa hoặc nguồn gốc của tên gọi được đưa ra.
Metricup	33°46′41″N 115°07′59″Đ
Monjebup	34°17′35″N 118°32′49″Đ
Moodiarrup	33°37′0″N 116°48′0″Đ	Không rõ.
Morangup	31°37′3″N 116°19′20″Đ
Mullalyup	33°44′42″N 115°56′53″Đ	"nơi các thanh niên xỏ khuyên mũi".
Mumballup	33°31′41″N 116°06′47″Đ
Mungalup	33°24′0″N 116°06′0″Đ	Không rõ.
Munglinup	33°43′0″N 120°52′0″Đ	Từ ngữ trong ngôn ngữ thổ dân.
Muradup	33°51′0″N 116°59′0″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân.
Myalup	33°06′07″N 115°41′38″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân có nguồn gốc từ một đầm lầy gần đó.
Nambeelup	32°31′55″N 115°49′55″Đ
Nannup	33°58′55″N 115°45′54″Đ	"nơi dừng" hoặc "nơi của những chú vẹt".
Narrikup	34°46′26″N 117°42′07″Đ	"nơi của sự trù phú"
Needilup	33°57′0″N 118°46′0″Đ	Không rõ.
Neerabup	31°41′28″N 115°46′37″Đ	Có thể là "nơi đầm lầy" hoặc "lưu vực hoặc hồ nhỏ".
Noggerup	33°35′0″N 116°10′0″Đ	Không rõ.
Nornalup	34°59′28″N 116°49′19″Đ	"nơi của rắn đen" (Norn, tên của một loài thuộc chi Pseudechis).
Nowergup	31°38′13″N 115°44′46″Đ	"nơi của nước có vị ngọt".
Ongerup	33°57′58″N 118°29′10″Đ	"nơi của chuột túi đực".
Palgarup	34°10′26″N 116°10′30″Đ
Peringillup	33°56′0″N 117°38′0″Đ	Không rõ.
Pingrup	33°32′0″N 118°30′0″Đ	Có thể là "nơi cỏ mọc đầy".
Pootenup	34°14′0″N 117°38′0″Đ	"nơi của những cây mallee lai bản địa".
Porongurup	34°39′50″N 117°52′26″Đ
Qualeup	33°50′0″N 116°48′0″Đ	Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân của một hồ nước gần đó.
Quedjinup	33,63°N 115,08°Đ / -33.63; 115.08 (Quedjinup)
Quigup	33°58′0″N 115°42′0″Đ	Không rõ.
Quindalup	33°32′0″N 116°00′0″Đ	"nơi của loài Isoodon obesulus".
Takalarup	34°36′N 118°2′Đ
Tambellup	34°02′28″N 117°38′31″Đ	có thể là "nơi của sấm".
Wadjemup	31°59′53″N 115°32′46″Đ	Tên trong tiếng Noongar của Đảo Rottnest, có nghĩa là "nơi xuyên qua nước".
Wagerup	32°56′53″N 115°54′18″Đ	"nơi của đà điểu Emu".
Wannanup	32°35′53″N 115°38′38″Đ
Warawarrup	33°02′53″N 115°54′43″Đ
Wattleup	32°10′12″N 115°49′26″Đ	Đặt tên theo đường Wattleup.
Wilyabrup	33°47′0″N 115°2′0″Đ
Wokalup	33°06′36″N 115°52′52″Đ	Không rõ.
Wonnerup	33°37′26″N 115°25′12″Đ	"place of the Aboriginal woman's digging or fighting stick".
Woogenellup	34°31′48″N 117°49′41″Đ
Yallingup	33°38′24″N 115°01′41″Đ	Nơi của những hang động
Yalup Brook	32°54′0″N 115°54′0″Đ
Yangebup	32°07′44″N 115°49′08″Đ	Bắt nguồn từ từ "yanget" trong ngôn ngữ thổ dân, Tên của một loài lanh hoặc cỏ lõi bấc bản địa.
Yoongarillup	33°42′0″N 115°25′0″Đ
Yornup	34°03′22″N 116°10′12″Đ
Yunderup	32°34′34″N 115°47′28″Đ	Bắt nguồn từ "Yoondooroop", cách viết nguyên gốc của một hòn đảo trong lưu vực sông Sông Murray.

Xem thêm

• Noongar

Đọc thêm

• Milne, Rod. (1992) Ups and ings : Aboriginal place names of south western W.A Perth, W.A.: R. Milne

Liên kết ngoài

• http://www.slwa.wa.gov.au/find/guides/wa_history/place_names Lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2016 tại Wayback Machine Hướng dẫn nghiên cứu tên địa danh Tây Úc của Thư viện Bang Tây Úc