Bước tới nội dung

Địa đạo Kỳ Anh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Địa đạo Kỳ Anh
Vị tríxã Tam Thăng, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam, Việt Nam
Xây dựng1965–1967[1][2]

Địa đạo Kỳ Anh là hệ thống địa đạo thời Chiến tranh Việt Nam tại xã Kỳ Anh (nay là xã Tam Thăng, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam).[1][2] Công trình khởi đào từ tháng 5 năm 1965 và hoàn thành năm 1967, với tổng chiều dài khoảng 32 km.[1][2] Di tích được Bộ Văn hóa (tiền thân là Bộ Văn hóa - Thông tin) xếp hạng di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 985 ngày 7 tháng 5 năm 1997.[3][4]

Lịch sử

Địa đạo bắt đầu được đào từ tháng 5 năm 1965 và hoàn thành năm 1967.[1][2] Trong thời chiến, địa đạo được sử dụng như một phần của hệ thống chiến tranh du kích tại địa phương, gắn với mạng lưới cơ sở trong khu dân cư và các điểm sinh hoạt cộng đồng.[1][2]

Quy mô và cấu trúc

Hệ thống có tổng chiều dài khoảng 32 km, với mặt cắt hầm phổ biến rộng 0,5–0,8 m và cao 0,8–1 m (thay đổi theo địa thế).[1][2] Mạng lưới đường hầm có nhiều nhánh rẽ, nhiều đoạn đi xuyên qua nền nhà dân và các vị trí sinh hoạt, phân bố qua nhiều thôn xóm; trong đó thôn Thạch Tân và thôn Vĩnh Bình được nêu là khu vực có quy mô và mức độ sử dụng rõ nét.[1]

Các hạng mục thường được nhắc đến gồm hầm chỉ huy, hầm quân y, hầm cứu thương, hầm chứa lương thực, hầm tránh bom, các điểm chiến đấu bí mật và hệ thống thông hơi được ngụy trang.[2][1] Một số mô tả nhấn mạnh đặc điểm địa đạo "trong lòng dân" do nhiều đoạn gắn trực tiếp với khu dân cư và các hầm trú ẩn của người dân.[2][1]

Vai trò trong thời chiến

Trong thời chiến, địa đạo được sử dụng để trú ẩn, cơ động lực lượng và che giấu hoạt động của lực lượng vũ trang địa phương; đồng thời phục vụ việc cứu thương, sơ cứu và cất giấu lương thực, vật dụng.[1][2]

Xếp hạng và bảo tồn

Di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 985 ngày 7 tháng 5 năm 1997.[3][4]

Giai đoạn 2017–2021, địa phương đầu tư một số hạng mục phục vụ tham quan và bảo tồn như nhà đón tiếp, khu vệ sinh, nhà trưng bày, cảnh quan lối vào, bãi đỗ xe và tu sửa đình Thạch Tân.[5] Bài viết này cũng nêu di tích là điểm du lịch cấp tỉnh từ tháng 10 năm 2023.[5]

Năm 2024, UBND tỉnh Quảng Nam đề nghị cơ quan trung ương xem xét chủ trương điều chỉnh khoanh vùng bảo vệ di tích do có sai khác giữa dấu vết thực địa và bản đồ khoanh vùng kèm quyết định xếp hạng.[3]

Tham khảo

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ngô Linh (ngày 23 tháng 7 năm 2023). "Địa đạo 32km giữa lòng dân và ngôi đình 4 xe tăng kéo không đổ ở Quảng Nam". Dân trí. Báo điện tử Dân trí. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Mạnh Cường (ngày 21 tháng 4 năm 2025). "'Địa đạo trong lòng dân' dài 32 km ở Quảng Nam có gì đặc biệt?". Thanh Niên. Thanh Niên. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.
  3. 1 2 3 Q.Tuấn (ngày 4 tháng 7 năm 2024). "Quảng Nam đề xuất điều chỉnh khoanh vùng bảo vệ Di tích lịch sử địa đạo Kỳ Anh". Báo Đà Nẵng. Báo Đà Nẵng. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.
  4. 1 2 "Huyền thoại địa đạo Kỳ Anh". Nhân Dân. Báo Nhân Dân. ngày 22 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.
  5. 1 2 Thành Công (ngày 16 tháng 6 năm 2024). "Bao giờ di tích thôi rêu phong?". Báo Đà Nẵng. Báo Đà Nẵng. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2026.

Liên kết ngoài