Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Na Le”
Không có tóm lược sửa đổi Thẻ: Đã bị lùi lại Soạn thảo trực quan Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động | |||
| Dòng 83: | Dòng 83: | ||
'''Na Le''' là một [[Huyện của Lào|huyện]] (''[[muang]], mường'') thuộc tỉnh [[Luangnamtha]] ở tây bắc [[Lào]] <ref>[http://www.maplandia.com/laos/namtha Maplandia world gazetteer] | '''Na Le''' là một [[Huyện của Lào|huyện]] (''[[muang]], mường'') thuộc tỉnh [[Luangnamtha]] ở tây bắc [[Lào]] <ref>[http://www.maplandia.com/laos/namtha Maplandia world gazetteer] | ||
</ref>. | </ref>. | ||
== Địa lý == | |||
Muang Na Le (Nalae, tiếng Việt đọc là "Mường Nậm") giáp [[Luang Namtha]] ở hướng Bắc, giáp huyện [[Namo|Na Mo]] (tỉnh [[Oudômxai|Oudomxay]]) ở hướng Đông Bắc, giáp Muang [[Xay, Oudomxay|Xay]] ở hướng Đông, giáp Muang [[Beng, Oudomxay|Beng]] (tỉnh Oudomxay) ở hướng Đông Nam, giáp Muang [[Houne]] (tỉnh Oudomxay), giáp Muang [[Pha Oudom]] (tỉnh Bokeo)<ref>{{Chú thích web |title=Nale District, Luang Namtha Province, Laos |url=https://www.mindat.org/loc-340422.html |access-date=2025-08-19 |website=www.mindat.org |language=en}}</ref>. Huyện bị chia cắt theo chiều dài bởi sông Namtha, một tuyến đường giao thương truyền thống đến các thị trấn và tỉnh khác<ref name=":0">{{Chú thích web |title=Nalae – Luang Namtha Tourism Officail Website |url=https://luangnamthatourism.org/luangnamtha/about/nalae/ |access-date=2025-08-19 |language=en-US}}</ref>. | |||
== Lịch sử == | |||
Trong lịch sử, Muang Na Le từng là biên giới giữa vương quốc [[Nan]] và vương quốc [[Lan Xang]], đồng thời là điểm trung chuyển hàng hóa lý tưởng qua dòng sông Nậm Tha. Năm 1983, Muang Na Le được thành lập từ sự hợp nhất một vùng phía tây tỉnh [[Oudômxai|Oudomxai]] và vùng đất phía động Muang [[Viengphoukha]]<ref name=":1">O. Evrard (1997), ''Luang Namtha'', Goudineau Yves (ed.). Resettlement and social characteristics of new villages : basic needs for resettled communities in the Lao PDR : an ORSTOM survey : vol. 2 : Provincial reports. Vientiane : PNUD, p.23</ref>. | |||
== Địa hình và khí hậu == | |||
Muang Na Le bao gồm một thung lũng hẹp ở phía bắc và phía nam nhưng rộng hơn một chút ở trung tâm. Do điều kiện địa hình này, Nale không có ruộng lúa. Khí hậu tương đối dễ chịu, nhiệt độ dao động từ 23 đến 30 độ C<ref>{{Chú thích web |date=2025-08-19 |title=Weather Forecast Nale District - Laos (Luang Namtha) : free 15 day weather forecasts |url=https://www.weathercrave.com/weather-forecast-laos/subregion-7156/weather-forecast-nale-district-today |access-date=2025-08-19 |website=Weather Crave |language=en}}</ref>. | |||
== Kinh tế == | |||
Với 98% diện tích đất ở Nalae là đồi núi, phần lớn người dân vẫn canh tác nương rẫy luân canh để kiếm sống. Tái định cư đã trở thành một phần thay đổi trong đời sống cộng đồng, với nhiều ngôi làng được tập trung hoặc di dời đến gần đường Luang Namtha và bờ sông hơn<ref name=":0" />. Hiện tại, thủy điện Nậm Tha 1 có công suất 263 MW được xây dựng ở Muang Na Le để phát triển kinh tế đất nước, ổn định sinh kế của người dân<ref>{{Chú thích báo |last=VnExpress |title=Các đập thủy điện tại Lào |url=https://vnexpress.net/ca-c-da-p-thu-y-die-n-ta-i-la-o-3782995.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20240308104240/https://vnexpress.net/ca-c-da-p-thu-y-die-n-ta-i-la-o-3782995.html |archive-date=2024-03-08 |access-date=2025-08-19 |work=vnexpress.net |language=vi}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=khet 3 |first=loungnamtha |date=2023-08-29 |title=ກອງປະຊຸມລາຍງານກ່ຽວກັບການຟຶ້ນຟູ-ປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນທີໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໂຄງການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳທາ1 ເມືອງນາແລ ແຂວງຫລວງນ້ໍາທາ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%81%E0%BA%AD%E0%BA%87%E0%BA%9B%E0%BA%B0%E0%BA%8A%E0%BA%B8%E0%BA%A1%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%8D%E0%BA%87%E0%BA%B2%E0%BA%99%E0%BA%81%E0%BB%88%E0%BA%BD%E0%BA%A7%E0%BA%81%E0%BA%B1%E0%BA%9A%E0%BA%81/ |access-date=2025-08-19 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}</ref> Giáo dục và y tế đang được huyện phát triển<ref>O. Evrard (1997), ''Luang Namtha'', Goudineau Yves (ed.). Resettlement and social characteristics of new villages : basic needs for resettled communities in the Lao PDR : an ORSTOM survey : vol. 2 : Provincial reports. Vientiane : PNUD, p.36</ref>. | |||
Du lịch trở thành ngành kinh tế có triển vọng ở Muang Nale. Ở huyện có 2 địa điểm được ưa chuộng là hang Namkoud và làng thủ công mỹ nghệ Khone Kham. Du khách đến tham quan huyện sẽ được trải nghiệm cuộc sống gia đình người Lự, mua sắm ở chợ Na Le, bơi lợi qua sông Nậm Tha<ref>{{Chú thích web |title=Nalae – Luang Namtha Tourism Officail Website |url=https://luangnamthatourism.org/luangnamtha/about/nalae/ |access-date=2025-08-19 |language=en-US}}</ref><ref>{{Chú thích web |title=2 Days Luang Namtha to Khmu Tribes in Nalae |url=https://www.laoseasyridertours.com/tours-1-to-5-days/2-days-luang-namtha-to-khmu-tribes-in-nalae/ |access-date=2025-08-19 |website=www.laoseasyridertours.com |language=en}}</ref> | |||
== Dân cư == | |||
Năm 2015, dân số của huyện là 23.819 người, chiếm 18% dân số toàn tỉnh Luang Namtha. Có nhiều nhóm dân tộc trong huyện này, đông đảo nhất là người [[Người Khơ Mú|Khơ-mú]] và người [[Người Lự|Thai Leu]]. Người Khơ-mú hiện định định cư đông nhất ở Ban Donmoun. Huyện cũng hiện bị mất cân bằng giới tính giữa nam và nữ rõ rệt hơn so với các vùng khác của tỉnh, với 9.475 nam so với 11.142 nữ (số liệu năm 1997)<ref name=":1" />. | |||
==Hành chính== | ==Hành chính== | ||
Phiên bản lúc 11:16, ngày 19 tháng 8 năm 2025
| Na Le | |
|---|---|
| — Muang (huyện, mường) — | |
| Quốc gia | |
| Tỉnh | Luangnamtha |
Na Le là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Luangnamtha ở tây bắc Lào [1].
Địa lý
Muang Na Le (Nalae, tiếng Việt đọc là "Mường Nậm") giáp Luang Namtha ở hướng Bắc, giáp huyện Na Mo (tỉnh Oudomxay) ở hướng Đông Bắc, giáp Muang Xay ở hướng Đông, giáp Muang Beng (tỉnh Oudomxay) ở hướng Đông Nam, giáp Muang Houne (tỉnh Oudomxay), giáp Muang Pha Oudom (tỉnh Bokeo)[2]. Huyện bị chia cắt theo chiều dài bởi sông Namtha, một tuyến đường giao thương truyền thống đến các thị trấn và tỉnh khác[3].
Lịch sử
Trong lịch sử, Muang Na Le từng là biên giới giữa vương quốc Nan và vương quốc Lan Xang, đồng thời là điểm trung chuyển hàng hóa lý tưởng qua dòng sông Nậm Tha. Năm 1983, Muang Na Le được thành lập từ sự hợp nhất một vùng phía tây tỉnh Oudomxai và vùng đất phía động Muang Viengphoukha[4].
Địa hình và khí hậu
Muang Na Le bao gồm một thung lũng hẹp ở phía bắc và phía nam nhưng rộng hơn một chút ở trung tâm. Do điều kiện địa hình này, Nale không có ruộng lúa. Khí hậu tương đối dễ chịu, nhiệt độ dao động từ 23 đến 30 độ C[5].
Kinh tế
Với 98% diện tích đất ở Nalae là đồi núi, phần lớn người dân vẫn canh tác nương rẫy luân canh để kiếm sống. Tái định cư đã trở thành một phần thay đổi trong đời sống cộng đồng, với nhiều ngôi làng được tập trung hoặc di dời đến gần đường Luang Namtha và bờ sông hơn[3]. Hiện tại, thủy điện Nậm Tha 1 có công suất 263 MW được xây dựng ở Muang Na Le để phát triển kinh tế đất nước, ổn định sinh kế của người dân[6][7] Giáo dục và y tế đang được huyện phát triển[8].
Du lịch trở thành ngành kinh tế có triển vọng ở Muang Nale. Ở huyện có 2 địa điểm được ưa chuộng là hang Namkoud và làng thủ công mỹ nghệ Khone Kham. Du khách đến tham quan huyện sẽ được trải nghiệm cuộc sống gia đình người Lự, mua sắm ở chợ Na Le, bơi lợi qua sông Nậm Tha[9][10]
Dân cư
Năm 2015, dân số của huyện là 23.819 người, chiếm 18% dân số toàn tỉnh Luang Namtha. Có nhiều nhóm dân tộc trong huyện này, đông đảo nhất là người Khơ-mú và người Thai Leu. Người Khơ-mú hiện định định cư đông nhất ở Ban Donmoun. Huyện cũng hiện bị mất cân bằng giới tính giữa nam và nữ rõ rệt hơn so với các vùng khác của tỉnh, với 9.475 nam so với 11.142 nữ (số liệu năm 1997)[4].
Hành chính
Chú thích
- ^ Maplandia world gazetteer
- ^ "Nale District, Luang Namtha Province, Laos". www.mindat.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
- ^ a b "Nalae – Luang Namtha Tourism Officail Website" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
- ^ a b O. Evrard (1997), Luang Namtha, Goudineau Yves (ed.). Resettlement and social characteristics of new villages : basic needs for resettled communities in the Lao PDR : an ORSTOM survey : vol. 2 : Provincial reports. Vientiane : PNUD, p.23
- ^ "Weather Forecast Nale District - Laos (Luang Namtha) : free 15 day weather forecasts". Weather Crave (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
- ^ VnExpress. "Các đập thủy điện tại Lào". vnexpress.net. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
- ^ khet 3, loungnamtha (ngày 29 tháng 8 năm 2023). "ກອງປະຊຸມລາຍງານກ່ຽວກັບການຟຶ້ນຟູ-ປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນທີໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໂຄງການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳທາ1 ເມືອງນາແລ ແຂວງຫລວງນ້ໍາທາ". The National Assembly of Lao PDR (bằng tiếng Lào). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết) - ^ O. Evrard (1997), Luang Namtha, Goudineau Yves (ed.). Resettlement and social characteristics of new villages : basic needs for resettled communities in the Lao PDR : an ORSTOM survey : vol. 2 : Provincial reports. Vientiane : PNUD, p.36
- ^ "Nalae – Luang Namtha Tourism Officail Website" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.
- ^ "2 Days Luang Namtha to Khmu Tribes in Nalae". www.laoseasyridertours.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2025.