Bước tới nội dung

Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Nghệ An”

tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ của Việt Nam
19°10′35″B 104°58′38″Đ / 19,176301°B 104,977112°Đ / 19.176301; 104.977112
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Wreauter (thảo luận | đóng góp)
nKhông có tóm lược sửa đổi
CDzWik (thảo luận | đóng góp)
Bổ sung NQ 1678/NQ-UBTVQH15
Thẻ: Sửa ngày tháng năm Soạn thảo trực quan
Dòng 73: Dòng 73:
*Sáp nhập thị xã Cửa Lò vào thành phố Vinh.
*Sáp nhập thị xã Cửa Lò vào thành phố Vinh.


Tỉnh Nghệ An có 1 thành phố, 2 thị xã và 17 huyện cho tới ngày 01 tháng 7 năm 2025 thì được sắp xếp lại để có 130 đơn vị hành chính cấp xã 11 phường và 119 xã theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15.<ref>{{Chú thích web |title=Công bố tổ chức bộ máy, nhân sự 130 xã, phường ở Nghệ An |url=https://vov.vn/chinh-tri/cong-bo-to-chuc-bo-may-nhan-su-130-xa-phuong-o-nghe-an-post1211154.vov |url-status=live |access-date=2025-06-30 |website=vov.vn}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=Cổng Thông tin điện tử Chính phủ |title=Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Nghệ An năm 2025 |url=http://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=213984 |access-date=2025-06-30 |website=vanban.chinhphu.vn |language=vi}}</ref>
Tỉnh Nghệ An có 1 thành phố, 2 thị xã và 17 huyện như hiện nay.


==Địa lý==
==Địa lý==
Dòng 813: Dòng 813:
|}
|}
</center>
</center>
Tính đến ngày [[1 tháng 4]] năm [[2019]], toàn tỉnh có 11 [[tôn giáo]] khác nhau đạt 287.232 người, nhiều nhất là [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]] có 287.064 người, tiếp theo là [[Phật giáo Việt Nam|Phật giáo]] có 1.079 người. Còn lại các tôn giáo khác như [[Kháng Cách|đạo Tin Lành]] có 58 người, [[Hồi giáo tại Việt Nam|Hồi giáo]] có 12 người, [[Minh Lý đạo]] có 5 người, [[Phật giáo Hòa Hảo]], [[đạo Cao Đài]], [[Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam]] mỗi tôn giáo có 3 người, [[Minh Sư đạo]], [[Baha'i giáo]] mỗi tôn giáo có 2 người và 1 người theo [[Tứ Ân Hiếu Nghĩa]].<ref name="dstcdtvn">[http://www.gso.gov.vn/Modules/Doc_Download.aspx?DocID=12724 Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009], Tổng cục Thống kê Việt Nam.</ref>
Tính đến ngày [[1 tháng 4]] năm [[2019]], toàn tỉnh có 11 [[tôn giáo]] khác nhau đạt 287.232 người, nhiều nhất là [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]] có 287.064 người, tiếp theo là [[Phật giáo Việt Nam|Phật giáo]] có 1.079 người. Còn lại các tôn giáo khác như [[Kháng Cách|đạo Tin Lành]] có 58 người, [[Hồi giáo tại Việt Nam|Hồi giáo]] có 12 người, [[Minh Lý đạo]] có 5 người, [[Phật giáo Hòa Hảo]], [[đạo Cao Đài]], [[Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam]] mỗi tôn giáo có 3 người, [[Minh Sư đạo]], [[Baha'i giáo]] mỗi tôn giáo có 2 người và 1 người theo [[Tứ Ân Hiếu Nghĩa]].<ref name="dstcdtvn">[http://www.gso.gov.vn/Modules/Doc_Download.aspx?DocID=12724 Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009], Tổng cục Thống kê Việt Nam.</ref><ref>{{Chú thích web |last=dieutradanso.gso.gov.vn |title=11. Kết quả toàn bộ Tổng điều tra |url=https://tongdieutradanso.vn/11-ket-qua-toan-bo-tong-dieu-tra.html |access-date=2025-06-30 |website=tongdieutradanso.vn}}</ref>


== Kinh tế – xã hội ==
== Kinh tế – xã hội ==
Dòng 827: Dòng 827:


*Khu kinh tế Đông Nam
*Khu kinh tế Đông Nam
* Khu công nghiệp đô thị Việt Nam Singapore VSIP
* Khu công nghiệp đô thị Việt Nam Singapore VSIP Nghệ An 1, 2
*Khu công nghiệp Bắc Vinh
*Khu công nghiệp Bắc Vinh
*Khu công nghiệp Nam Cấm
*Khu công nghiệp Nam Cấm
Dòng 833: Dòng 833:
*Khu công nghiệp Hưng Đông
*Khu công nghiệp Hưng Đông
*Khu công nghiệp Cửa Lò
*Khu công nghiệp Cửa Lò
*Khu công nghiệp Hoàng Mai1,2
*Khu công nghiệp Hoàng Mai 1, 2
*Khu công nghiệp Đông Hồi
*Khu công nghiệp Đông Hồi
*Khu công nghiệp Phủ Quỳ
*Khu công nghiệp Phủ Quỳ

Phiên bản lúc 15:11, ngày 30 tháng 6 năm 2025

Nghệ An
Tỉnh
Biểu trưng
Quảng trường Hồ Chí Minh ở thành phố Vinh

Tên khácXứ Nghệ (cùng với Hà Tĩnh)
Biệt danhQuê hương Bác Hồ
Đất học miền Trung
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngBắc Trung Bộ
Trung tâm hành chínhPhường Trường Vinh
Phân chia hành chính11 phường, 119 xã
Tổ chức lãnh đạo
Bí thư Tỉnh ủyNguyễn Đức Trung
Chủ tịch UBNDLê Hồng Vinh
Hội đồng nhân dân83 đại biểu
Chủ tịch HĐNDHoàng Nghĩa Hiếu
Chủ tịch UBMTTQVõ Thị Minh Sinh
Chánh án TANDTrần Ngọc Sơn
Viện trưởng VKSNDTôn Thiện Phương
Địa lý
Tọa độ: 19°10′35″B 104°58′38″Đ / 19,176301°B 104,977112°Đ / 19.176301; 104.977112
Bản đồ tỉnh Nghệ An
Vị trí tỉnh Nghệ An trên bản đồ Việt Nam
Vị trí tỉnh Nghệ An trên bản đồ Việt Nam
Vị trí tỉnh Nghệ An trên bản đồ Việt Nam
Diện tích16.486,5 km²[1][2]:89
Dân số (2022)
Tổng cộng3.416.900 người[2]:92
Thành thị536.600 người (15,53%)[2]:98
Nông thôn2.880.300 người (84,47%)[2]:100
Mật độ207 người/km²[2]:89
Dân tộcKinh, Khơ Mú, Thái, Thổ, H'Mông...
Kinh tế (2023)
GRDP188.123 tỉ đồng (7.83 tỉ USD)
GRDP đầu người44,2 triệu đồng (1.915 USD)
Khác
Mã địa lýVN-22
Mã hành chính40[3]
Mã bưu chính46xxxx-47xxxx
Mã điện thoại238
Biển số xe37
Websitenghean.gov.vn

Nghệ An là một tỉnh ven biển gần cực bắc vùng Bắc Trung Bộ, miền Trung của Việt Nam và trước đây là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước. Trung tâm hành chính của tỉnh là phường Trường Vinh, trước đây là trung tâm của thành phố Vinh. Theo dữ liệu Sáp nhập tỉnh, thành Việt Nam 2025, Nghệ An có diện tích: 16.487 km², xếp thứ 4; dân số: 3.831.694 người, xếp thứ 13; GRDP 2024: 216.943.727 triệu VNĐ, xếp thứ 20; thu ngân sách 2024: 25.443.225 triệu VNĐ, xếp thứ 17; thu nhập bình quân: 55,40 triệu VNĐ/năm, xếp thứ 19.[4]

Lịch sử

Bản đồ tỉnh Nghệ An năm 1909

Theo lịch sử, Nghệ An từng là thủ đô của 2 triều đại trong lịch sử Việt Nam:

Năm 670 – 723, Mai Thúc Loan là vị vua lãnh đạo cuộc khởi nghĩa đóng kinh đô ở Hoan Châu, Nghệ An làm kinh đô để kháng chiến chống giặc.

Năm 1788, Vua Quang Trung Nguyễn Huệ truyền chiếu chỉ cho la sơn phu tử Nguyễn Thiếp xây dựng Thủ đô của nhà Tây Sơn đặt tại Nghệ An.

Năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh. Khi tách ra, tỉnh Nghệ An có 18 đơn vị hành chính gồm thành phố Vinh (tỉnh lỵ) và 17 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Hưng Nguyên, Kỳ Sơn, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.[5]

Ngày 13 tháng 8 năm 1993, thành phố Vinh được công nhận là đô thị loại II.[6]

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, thành lập thị xã Cửa Lò trên cơ sở tách 1 phần diện tích và dân số của huyện Nghi Lộc.[7]

Ngày 15 tháng 11 năm 2007, thành lập thị xã Thái Hòa trên cơ sở tách 1 phần diện tích và dân số của huyện Nghĩa Đàn.[8]

Ngày 5 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1210/QĐ-TTg công nhận thành phố Vinh là đô thị loại I.[9]

Ngày 12 tháng 3 năm 2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 234/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Cửa Lò là đô thị loại III.

Ngày 3 tháng 4 năm 2013, thành lập thị xã Hoàng Mai trên cơ sở tách 1 phần diện tích và dân số của huyện Quỳnh Lưu. Từ đó, tỉnh Nghệ An có 1 thành phố, 3 thị xã và 17 huyện.[10]

Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1243/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2023 - 2025. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 12 năm 2024[11]:

  • Điều chỉnh một phần diện tích và dân số của thành phố Vinh và huyện Nghi Lộc
  • Sáp nhập thị xã Cửa Lò vào thành phố Vinh.

Tỉnh Nghệ An có 1 thành phố, 2 thị xã và 17 huyện cho tới ngày 01 tháng 7 năm 2025 thì được sắp xếp lại để có 130 đơn vị hành chính cấp xã 11 phường và 119 xã theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15.[12][13]

Địa lý

Địa giới tỉnh Nghệ An dưới thời vua Minh Mạng (năm 1838).

Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Vinh, nằm cách thủ đô Hà Nội 291 km về phía nam.[14]

Diện tích của tỉnh khoảng 16.486,49 km².[15]

Tỉnh có địa hình núi, trung du, đồng bằng và ven biển. Phía Tây là dãy núi Bắc Trường Sơn. Tỉnh có 10 huyện miền núi, trong số đó 5 huyện là miền núi "cao".[16]

Sông Giăng trong KDL sinh thái Pha Lài, nằm trong vườn quốc gia Pù Mát

Hành chính

Đầu đường Trần Phú, thành phố Vinh

Tỉnh Nghệ An có 130 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 11 phường và 119 xã.

Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Nghệ An
TênDiện tích

(km²)

Dân số

(người)

Phường (11)
Cửa Lò
Hoàng Mai
Quỳnh Mai
Tân Mai
Tây Hiếu
Thái Hòa
Thành Vinh
Trường Vinh
Vinh Hưng
Vinh Lộc
Vinh Phú
Xã (119)
An Châu
Anh Sơn
Anh Sơn Đông
Bắc Lý
Bạch Hà
Bạch Ngọc
Bích Hào
Bình Chuẩn
Bình Minh
Cát Ngạn
Châu Bình
Châu Hồng
Châu Khê
Châu Lộc
Châu Tiến
Chiêu Lưu
Con Cuông
Đại Đồng
Đại Huệ
Diễn Châu
TênDiện tích

(km²)

Dân số

(người)

Đô Lương
Đông Hiếu
Đông Lộc
Đông Thành
Đức Châu
Giai Lạc
Giai Xuân
Hải Châu
Hải Lộc
Hạnh Lâm
Hoa Quân
Hợp Minh
Hùng Chân
Hùng Châu
Hưng Nguyên
Hưng Nguyên Nam
Huồi Tụ
Hữu Khuông
Hữu Kiệm
Keng Đu
Kim Bảng
Kim Liên
Lam Thành
Lượng Minh
Lương Sơn
Mậu Thạch
Minh Châu
Minh Hợp
Môn Sơn
Mường Chọng
Mường Ham
Mường Lống
Mường Quàng
TênDiện tích

(km²)

Dân số

(người)

Mường Típ
Mường Xén
Mỹ Lý
Na Loi
Na Ngoi
Nậm Cắn
Nam Đàn
Nga My
Nghi Lộc
Nghĩa Đàn
Nghĩa Đồng
Nghĩa Hành
Nghĩa Hưng
Nghĩa Khánh
Nghĩa Lâm
Nghĩa Lộc
Nghĩa Mai
Nghĩa Thọ
Nhân Hòa
Nhôn Mai
Phúc Lộc
Quan Thành
Quảng Châu
Quang Đồng
Quế Phong
Quỳ Châu
Quỳ Hợp
Quỳnh Anh
Quỳnh Lưu
Quỳnh Phú
Quỳnh Sơn
Quỳnh Tam
Quỳnh Thắng
TênDiện tích

(km²)

Dân số

(người)

Quỳnh Văn
Sơn Lâm
Tam Đồng
Tam Hợp
Tam Quang
Tam Thái
Tân An
Tân Châu
Tân Kỳ
Tân Phú
Thần Lĩnh
Thành Bình Thọ
Thiên Nhẫn
Thông Thụ
Thuần Trung
Tiên Đồng
Tiền Phong
Tri Lễ
Trung Lộc
Tương Dương
Vạn An
Vân Du
Văn Hiến
Văn Kiều
Vân Tụ
Vĩnh Tường
Xuân Lâm
Yên Hòa
Yên Na
Yên Thành
Yên Trung
Yên Xuân

Dân cư

TTĐơn vị hành chínhDân số (người)Mật độ dân số

(người/km²)

2009201920092019
Tổng2.912.0413.327.791177202
1Thành phố Vinh303.714339.1142.8933.230
2Thị xã Thái Hoà59.96266.127444490
3Huyện Quế Phong62.12971.9403338
4Huyện Quỳ Châu52.63757.8135055
5Huyện Kỳ Sơn69.52480.2883338
6Huyện Tương Dương72.40577.8302628
7Huyện Nghĩa Đàn122.303140.515198228
8Huyện Quỳ Hợp116.554134.154124143
9Huyện Quỳnh Lưu251.694276.259571627
10Huyện Con Cuông64.24075.1683743
11Huyện Tân Kỳ129.301147.257178203
12Huyện Anh Sơn99.357116.922164193
13Huyện Diễn Châu266.447312.5068681.018
14Huyện Yên Thành257.747301.635471551
15Huyện Đô Lương183.584213.543516601
16Huyện Thanh Chương211.204240.808187214
17Huyện Nghi Lộc184.148218.005533630
18Huyện Nam Đàn149.826164.634513564
19Huyện Hưng Nguyên110.451124.245693780
20Thị xã Hoàng Mai94.337113.360549660

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 11 tôn giáo khác nhau đạt 287.232 người, nhiều nhất là Công giáo có 287.064 người, tiếp theo là Phật giáo có 1.079 người. Còn lại các tôn giáo khác như đạo Tin Lành có 58 người, Hồi giáo có 12 người, Minh Lý đạo có 5 người, Phật giáo Hòa Hảo, đạo Cao Đài, Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam mỗi tôn giáo có 3 người, Minh Sư đạo, Baha'i giáo mỗi tôn giáo có 2 người và 1 người theo Tứ Ân Hiếu Nghĩa.[17][18]

Kinh tế – xã hội

Năm 2019, GRDP toàn tỉnh tăng trưởng 9,03% so với năm 2018, GRDP thực tế đạt 88.258 tỉ đồng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng. Thu ngân sách ước đạt 15.500 tỷ đồng, đạt 114,8% dự toán và tăng 10,2% so với thực hiện năm 2018. Chi ngân sách năm 2019 ước đạt 24.945,44 tỷ đồng, đạt 102,5% dự toán.

Năm 2018, Nghệ An là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 4 về số dân, xếp thứ 10 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 3.157.100 người dân,[19] số liệu kinh tế - xã hội thống kê GRDP đạt 115.676 tỉ Đồng (tương ứng với 5,0240 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 36,64 triệu đồng (tương ứng với 1.591 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,77%.[20]

Công nghiệp

Hiện nay ngành công nghiệp của Nghệ An tập trung phát triển ở 3 khu vực là Vinh - Cửa Lò gắn với Khu kinh tế Đông Nam, Khu vực Hoàng Mai và khu vực Phủ Quỳ. Phấn đấu phát triển nhiều ngành công nghiệp có thế mạnh như các ngành chế biến thực phẩm - đồ uống, chế biến thủy hải sản, dệt may, vật liệu xây dựng, cơ khí, sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, chế tác đá mỹ nghệ, đá trang trí, sản xuất bao bì, nhựa, giấy... Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2014, tỉnh Nghệ An xếp ở vị trí thứ 28/63 tỉnh thành.[21]GDP 2014 đạt gần 8%.

Thu nhập bình quân đầu người 2019 dự kiến sẽ đạt khoảng 1.685 USD/người, tương đương khoảng 38,5 triệu đồng/người. Tuy nhiên, khoảng cách thu nhập không đồng đều, thành phố Vinh là trên 3.600 USD/người, các huyện Diễn Châu, Nghi Lộc, Quỳnh Lưu,... có mức dao động khoảng từ 1.800 - 2.500 USD/người, nhưng các huyện miền núi phía Tây lại rất thấp, có huyện dưới 1.000 USD/người.

Khu Công nghiệp Nam Cấm (2016), huyện Nghi Lộc.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An các khu công nghiệp sau:

  • Khu kinh tế Đông Nam
  • Khu công nghiệp đô thị Việt Nam Singapore VSIP Nghệ An 1, 2
  • Khu công nghiệp Bắc Vinh
  • Khu công nghiệp Nam Cấm
  • Khu công nghiệp Nghi Phú
  • Khu công nghiệp Hưng Đông
  • Khu công nghiệp Cửa Lò
  • Khu công nghiệp Hoàng Mai 1, 2
  • Khu công nghiệp Đông Hồi
  • Khu công nghiệp Phủ Quỳ
  • Khu công nghiệp Tân Thắng
  • khu công nghiệp Diễn Hồng - Diễn Châu
  • Khu công nghiệp Hưng Lộc
  • Khu công nghiệp WHA Nghệ An
  • Khu công nghiệp Thọ Lộc - Diễn Châu

Du lịch

Bãi biển Cửa Lò
Bình minh trên bãi biển Cửa Lò

bãi tắm Cửa Lò là khu nghỉ mát; Khu du lịch biển diễn Thành, huyện Diễn Châu - một bãi biển hoang sơ và lãng mạn; khu di tích Hồ Chí Minh, khu di tích đền Cuông. Năm 2008, Khu du lịch Bãi Lữ được đưa vào khai thác.

Nghệ An là xứ sở của những lễ hội cổ truyền diễn ra trên sông nước như lễ hội Cầu Ngư, Rước hến, Đua thuyền... Lễ hội làm sống lại những kỳ tích lịch sử được nâng lên thành huyền thoại, giàu chất sử thi, đậm đà tính nhân văn như lễ hội đền Cuông, lễ hội Đền Thái Sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí, lễ hội đền thờ Hồ Hưng Dật gọi tắt Lễ hội đền Vua Hồ, Lễ hội Cầu Ngư Diễn Châu , Lễ hội Phượng Hoàng Trung Đô vinh đền Thờ vua Nguyễn Huệ, lễ hội đền Khai Long, lễ hội làng Vạn Lộc, lễ hội làng Sen, lễ hội đền Quả Sơn, Lễ hội đền cờn, Lễ hội đền Hoàng Mười. Miền núi có các lễ hội như Hang Bua, lễ hội Xàng Khan, lễ Mừng nhà mới, lễ Uống rượu cần. Lễ hội Đền Tiên Đô (Tiên Đô Miếu) ở Đặng Sơn vào lễ khai hạ mồng 7 tháng giêng và Lễ kỵ nhật 16/6 của 3 thần bản cảnh- Thành Hoàng nơi thờ Phó Quốc vương Mạc Đăng Lượng thượng thượng thượng đẳng thần, Binh nhung Đại tướng Hoàng Trần Ích thượng đẳng thần, Hoàng Bá Kỳ Đoan túc tôn thần.

Nghệ An còn lưu giữ được nhiều di tích văn hoá lịch sử, nhiều danh lam thắng cảnh, lễ hội văn hoá truyền thống - đó là những yếu tố thuận lợi giúp cho du lịch Nghệ An phát triển.

Về du lịch biển, Nghệ An có 82 km bờ biển với nhiều bãi tắm đẹp hấp dẫn khách du lịch quốc tế như bãi biển Cửa Lò, Cửa Hội; Nghi Thiết, Bãi Lữ (Nghi Lộc), Quỳnh Bảng, Quỳnh Nghĩa (Quỳnh Lưu), Quỳnh Phương (Hoàng Mai), Diễn Thành (Diễn Châu). Đồng thời Nghệ An rất có lợi thế phát triển du lịch văn hóa. Hiện nay Nghệ An có trên 1 ngàn di tích lịch sử văn hóa, trong đó có gần 200 di tích lịch sử văn hoá được xếp hạng, đặc biệt là Khu di tích Kim Liên, quê hương của chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng năm đón xấp xỉ 2 triệu lượt nhân dân và du khách đến tham quan nghiên cứu.

Khu di tích lịch sử Kim Liên, cách trung tâm thành phố Vinh 12 km về phía Tây Nam, là khu di tích tưởng niệm Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn. Nơi đây gắn với thời niên thiếu của Hồ Chí Minh và còn lưu giữ những kỷ niệm thuở nhỏ của cậu bé Nguyễn Sinh Cung, những dấu tích và những kỷ vật của gia đình.

Làng Sen, quê nội của Hồ Chí Minh, tên chữ là Kim Liên (bông sen vàng). Làng có nhiều hồ thả sen suốt hai bên đường làng. Ngôi nhà của Hồ Chí Minh sống thuở nhỏ dựng bằng tre và gỗ, 5 gian, lợp tranh. Trong nhà có những đồ dùng giống như các gia đình nông dân: phản gỗ, chõng tre, cái võng gai, bàn thờ... Nhà được dựng năm 1901 do công sức và tiền của dân làng góp lại làm tặng ông Nguyễn Sinh Sắc, cha của Hồ Chí Minh khi ông Sắc đỗ Phó Bảng đem lại vinh dự cho cả làng.

Cách làng Sen 2 km là làng Chùa (tên chữ là Hoàng Trù) - quê ngoại của Hồ Chí Minh - và cũng là nơi ông cất tiếng khóc chào đời, được mẹ nuôi dạy những năm ấu thơ.

Khu du lịch thành phố Vinh nằm ở vị trí giao thông thuận tiện, có quốc lộ 1a và tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy qua, có sân bay Vinh nằm cách trung tâm thành phố không xa. Thành phố Vinh còn là đầu mối giao thông quan trọng giữa miền Bắc và miền Nam. Khách đi du lịch theo tuyến Quốc lộ 1 ngày càng tăng, lượng du khách đến với Nghệ An theo đó cũng tăng.

Thành phố Vinh từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ. Đến với thành phố Vinh, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du lịch như: du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam, Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào. Nơi đây có một số loài động vật, thực vật quý hiếm cần phải được bảo tồn nghiêm ngặt như: sao la, thỏ vằn, niệc cổ hung và một số loài thực vật như pơ mu, sa mu, sao hải nam... Nơi đây đã được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển thế giới với tên gọi Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An. Đến Diễn châu, du khách rẽ về phía tây theo đường 7 về Đặng Sơn thăm Di tích lịch sử quốc gia Nhà thờ họ Hoàng Trần do gia đình cụ Hoàng Quýnh - Nguyễn thị Đào xây dựng lại năm 1884 - gắn với cơ sở hoạt động thời kỳ 1930-1945 hoặc ra thăm Bãi Dâu Ba Ra.

Hiện nay, nhiều tổ chức bảo vệ môi trường thế giới cũng như trong nước, đang có các dự án để bảo tồn và phát triển vườn quốc gia Pù Mát, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống tạo thành khu du lịch sinh thái hấp dẫn.

Khu du lịch Cửa Lò là điểm du lịch biển hấp dẫn với bãi cát trắng mịn chạy dài gần 10 km, thông ra Hòn Ngư, Hòn Mắt, Đảo Lan Châu e ấp ven bờ như một nét chấm phá của bức tranh thủy mạc. Tất cả đã tạo ra cho Cửa Lò có một sức hấp dẫn mạnh mẽ với du khách thập phương.

Khu du lịch Bãi biển Diễn Thành nằm tránh trung tâm thành phố Vinh khoảng 40 km. Đây là bãi biển nổi tiếng tại Diễn Châu (Nghệ An) với bãi cát trắng, sóng biển dịu êm, mang vẻ đẹp hoang sơ và vô cùng thơ mộng. Bên cạnh đó, hải sản tại đây cũng vô cùng tươi ngon và giá thành khá rẻ, thu hút hàng nghìn lượt du khách đến vui chơi tắm biển giải trí.

Mường Lống, nơi được mệnh danh là Sapa của xứ Nghệ hay Đà Lạt của xứ Nghệ là điểm dừng chân yêu thích của các phượt thủ. Đặt chân tới đây, du khách không những được hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, giữa biển mây bồng bềnh, chiêm ngưỡng những ngọn núi cao nhất thế giới mà còn có cơ hội tìm hiểu những nét đẹp văn hóa của người dân bản địa vô cùng thú vị.

Nghệ An còn là nơi có nhiều món ăn ngon, đặc sản nổi tiếng: cháo lươn Vinh, cơm lam, nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn, cam xã Đoài... là những sản phẩm du lịch có sức cuốn hút khách du lịch quốc tế và trong nước.

Với nhiều lắm những danh lam thắng cảnh, hệ thống di tích, văn hoá phong phú về số lượng, độc đáo về nội dung, đa dạng về loại hình, Nghệ An đang là miền đất hứa, là địa chỉ du lịch hấp dẫn đối với du khách.

Xã hội

Ngày 27/11, trong kỳ họp lần thứ 9 Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể diễn ra tại Pháp, Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc đã chính thức công nhận dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thành phố kết nghĩa

Nghệ An có nhiều thành phố kết nghĩa trên khắp thế giới, nhiều thành phố trong số này là thủ đô của các quốc gia tương ứng:[22][23]

Tham khảo

  1. ^ "Phê duyệt và công bố kết quả thống kê diện tích đất đai năm 2020". Quyết định số 387/QĐ-BTNMT 2023. Bộ Tài nguyên và Môi trường (Việt Nam).
  2. ^ a b c d e Tổng cục Thống kê (2022). Niên giám Thống kê Việt Nam năm 2021 (PDF). Nhà Xuất bản Thống kê. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 1 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2022.
  3. ^ Tổng cục Thống kê
  4. ^ "Danh sách dự kiến tên gọi của 34 tỉnh, thành phố và trung tâm chính trị - hành chính". vtv.vn. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2025.
  5. ^ Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành
  6. ^ "Xây dựng Vinh trở thành đô thị hiện đại của cả nước". Báo Nghệ An điện tử. ngày 6 tháng 10 năm 2018.
  7. ^ "Nghị định số 113-CP năm 1994 về việc thành lập thị xã Cửa Lò thuộc tỉnh Nghệ An".
  8. ^ "Nghị định số 164/2007/NĐ-CP của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Nghĩa Đàn để thành lập thị xã Thái Hòa; thành lập các phường thuộc thị xã Thái Hoà, tỉnh Nghệ An".
  9. ^ "Quyết định 1210/QĐ-TTg năm 2008 về việc công nhận thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Nghệ An do Thủ tướng Chính phủ ban hành".
  10. ^ "Nghị quyết 47/NQ-CP năm 2013 về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập thị xã Hoàng Mai; thành lập phường thuộc thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An".
  11. ^ "Nghị quyết số 1243/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2023 - 2025".
  12. ^ "Công bố tổ chức bộ máy, nhân sự 130 xã, phường ở Nghệ An". vov.vn. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2025.
  13. ^ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. "Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Nghệ An năm 2025". vanban.chinhphu.vn. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2025.
  14. ^ Trên Cổng thông tin điện tử Nghệ An
  15. ^ "Diện tích, dân số và mật độ dân số phân theo địa phương (2022)". Tổng cục thống kê. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2023.
  16. ^ "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2011.
  17. ^ Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009, Tổng cục Thống kê Việt Nam.
  18. ^ dieutradanso.gso.gov.vn. "11. Kết quả toàn bộ Tổng điều tra". tongdieutradanso.vn. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2025.
  19. ^ "Dân số các tỉnh Việt Nam". Tổng cục Thống Kê Việt Nam. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2019. {{Chú thích web}}: Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
  20. ^ "Tình hình kinh tế, xã hội Nghệ An năm 2018". Cục Thống kê tỉnh Nghệ An. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2019.
  21. ^ "PCI 2014: Báo Nghệ An". Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2015.
  22. ^ "Sister Cities". Beijing Municipal Government. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009.
  23. ^ Paris and Rome are "partner cities" due to an exclusive agreement between those two cities."Le jumelage avec Rome" (bằng tiếng Pháp). Municipalité de Paris. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2008.
  24. ^ "NYC's Sister Cities". Sister City Program of the City of New York. 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2008.
  25. ^ "Protocol and International Affairs". DC Office of the Secretary. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2008.
  26. ^ Municipality/Twin cities of Riga/default.htm "Twin cities of Riga". Riga City Council. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2009. {{Chú thích web}}: Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp)[liên kết hỏng]
  27. ^ internacionais/ingles/descentralized cooperation/sister cities/0001 Prefeitura.Sp – Descentralized Cooperation[liên kết hỏng]
  28. ^ internacionais/cidadesirmas/index.php?p=1066 "International Relations – São Paulo City Hall – Official Sister Cities". Prefeitura.sp.gov.br. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2010. {{Chú thích web}}: Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp)
  29. ^ "Canberra's international relationships – Canberra's international relationships". cmd.act.gov.au. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2009.
  30. ^ "Sister Cities of Manila". 2008–2009 City Government of Manila. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009. {{Chú thích web}}: Liên kết ngoài trong |nhà xuất bản= (trợ giúp)
  31. ^ "Twinning Cities: International Relations" (PDF). Municipality of Tirana. tirana.gov.al. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009.

Liên kết ngoài