Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Tòa thẩm giáo Rôma”
n thêm | thêm các thông tin quan trọng Thẻ: Thêm nội dung không nguồn Soạn thảo trực quan | ||
| Dòng 3: | Dòng 3: | ||
== Chức năng và hoạt động == | == Chức năng và hoạt động == | ||
Sở dĩ tòa án này được đặt tên là Inquisition (thẩm tra, thẩm vấn) vì những người bị truy cứu phải trải qua một quy trình thẩm vấn, trong quy trình này, quan tòa có vai trò quyết định, họ là người đích thân truy lùng những kẻ tình nghi và có quyền triệu tập toàn bộ dân cư một ngôi làng. Họ có thể áp dụng nhiều cách thức để lấy lời khai của kẻ tình nghi kể cả là dùng nhục hình. Tòa án này sau đó dần xét xử cả những người bị cáo buộc các tội danh như phù thủy, bói toán, ma thuật, vô luân và phạm thượng. Những người bị kết tội sau đó sẽ được chuyển sang cho chính quyền dân sự thi hành án. Hai hình phạt nặng nhất là tù chung thân kèm với tịch thu toàn bộ gia sản, và thường xuyên hơn là đưa lên giàn hỏa thiêu. | Sở dĩ tòa án này được đặt tên là Inquisition (thẩm tra, thẩm vấn) vì những người bị truy cứu phải trải qua một quy trình thẩm vấn, trong quy trình này, quan tòa có vai trò quyết định, họ là người đích thân truy lùng những kẻ tình nghi và có quyền triệu tập toàn bộ dân cư một ngôi làng. Họ có thể áp dụng nhiều cách thức để lấy lời khai của kẻ tình nghi kể cả là dùng nhục hình. Hệ thống xét xử của tòa án này hoạt động theo nguyên tắc '''tố tụng bí mật''', trong đó: | ||
* '''Bị cáo không biết ai tố cáo mình''' và '''không được tiếp cận bằng chứng chống lại mình'''. | |||
* '''Không có quyền mời luật sư''' để bào chữa độc lập. Nếu có luật sư, người đó phải là '''thành viên của tòa án''' và chủ yếu hướng bị cáo đến việc '''thú tội'''. | |||
* '''Tòa án có quyền sử dụng tra tấn''' để ép cung và buộc bị cáo thừa nhận tội danh. | |||
* '''Bản án gần như không thể kháng cáo''', trừ khi có sự can thiệp đặc biệt từ cấp Giáo hoàng. | |||
Tòa án này sau đó dần xét xử cả những người bị cáo buộc các tội danh như phù thủy, bói toán, ma thuật, vô luân và phạm thượng. Những người bị kết tội sau đó sẽ được chuyển sang cho chính quyền dân sự thi hành án. Hai hình phạt nặng nhất là tù chung thân kèm với tịch thu toàn bộ gia sản, và thường xuyên hơn là đưa lên giàn hỏa thiêu. Ngày nay, có nhiều ý kiến cho rằng các hình phạt thường mang tính kỉ luật hơn là trừng trị nhưng các bằng chứng tại Bảo tàng tra tấn ở San Marino và những sự kiện lịch sử được ghi chép lại chứng minh điều trái ngược<ref>Valentina [https://www.sanmarinosite.com/en/things-to-see/museums/museum-torture-instruments/Museum of Torture Instruments] SanMarinosite, November18th 2014</ref> | |||
[[Tập tin:Anneken Hendriks.jpg|nhỏ|600×455px|Mô tả một buổi thi hành án, Anneken Hendriks tranh của Janluyken]] | [[Tập tin:Anneken Hendriks.jpg|nhỏ|600×455px|Mô tả một buổi thi hành án, Anneken Hendriks tranh của Janluyken]] | ||
==Liên quan== | ==Liên quan== | ||
Xuất hiện sau thời kỳ [[Pháp đình tôn giáo Trung cổ]], Pháp đình tôn giáo Rôma là một trong ba Pháp đình tôn giáo chính cùng với [[Tòa án dị giáo Tây Ban Nha|Pháp đình tôn giáo Tây Ban Nha]] và [[Pháp đình tôn giáo Bồ Đào Nha]]. Tòa án dị giáo ở các nơi này nổi tiếng là ăn hối lộ, nhất ở là Tây Ban Nha, nơi mà quan tòa Torquenada (1485 - 1494) từng làm mưa làm gió khiến ngay cả đức Giáo hoàng Siste IV cũng phải lên tiếng phản đối<ref>[https://www.encyclopedia.com/people/history/spanish-and-portuguese-history-biographies/tomas-de-torquemada/Tomas De Torquemada], Encyclopedia, May29th 2018</ref>. | Xuất hiện sau thời kỳ [[Pháp đình tôn giáo Trung cổ]], Pháp đình tôn giáo Rôma là một trong ba Pháp đình tôn giáo chính cùng với [[Tòa án dị giáo Tây Ban Nha|Pháp đình tôn giáo Tây Ban Nha]] và [[Pháp đình tôn giáo Bồ Đào Nha]]. Tòa án dị giáo ở các nơi này nổi tiếng là ăn hối lộ, nhất ở là Tây Ban Nha, nơi mà quan tòa Torquenada (1485 - 1494) từng làm mưa làm gió khiến ngay cả đức Giáo hoàng Siste IV cũng phải lên tiếng phản đối<ref>[https://www.encyclopedia.com/people/history/spanish-and-portuguese-history-biographies/tomas-de-torquemada/Tomas De Torquemada], Encyclopedia, May29th 2018</ref>. | ||
Sau này, vấn đề Toà án dị giáo trở thành một trong những chủ đề quan trọng được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô thừa nhận là một sai lầm trong quá khứ của Giáo hội Công giáo. Ngài đã từng lên tiếng xin lỗi các nạn nhân của thể chế này trong thời đại Giáo triều của mình.. | |||
==Tham khảo== | ==Tham khảo== | ||
Phiên bản lúc 20:43, ngày 29 tháng 3 năm 2025
Tòa án dị giáo Rôma hay toà án dị giáo La Mã (tên chính thức là Suprema Congregatio Sanctae Romanae et Universalis Inquisitionis; tiếng Anh: Roman Inquisition) là một hệ thống tòa án do Tòa Thánh Rôma phát triển trong nửa sau của thế kỷ 16, với nhiệm vụ truy tố những người bị cáo buộc có tư tưởng giáo lý phi chính thống hoặc phạm tội liên quan tới giáo lý của Giáo hội Công giáo. Thể chế Tòa án dị giáo (pháp đình tôn giáo) ra đời vào cuối thế kỷ 12 với mục đích ban đầu là xét xử những người bị cho là dị giáo và bội giáo thuộc các phái Cathar và Vaudès. Đây là một trong những mảng lịch sử tối tăm và gây tranh cãi nhất của Giáo hội Công giáo Rôma.
Chức năng và hoạt động
Sở dĩ tòa án này được đặt tên là Inquisition (thẩm tra, thẩm vấn) vì những người bị truy cứu phải trải qua một quy trình thẩm vấn, trong quy trình này, quan tòa có vai trò quyết định, họ là người đích thân truy lùng những kẻ tình nghi và có quyền triệu tập toàn bộ dân cư một ngôi làng. Họ có thể áp dụng nhiều cách thức để lấy lời khai của kẻ tình nghi kể cả là dùng nhục hình. Hệ thống xét xử của tòa án này hoạt động theo nguyên tắc tố tụng bí mật, trong đó:
- Bị cáo không biết ai tố cáo mình và không được tiếp cận bằng chứng chống lại mình.
- Không có quyền mời luật sư để bào chữa độc lập. Nếu có luật sư, người đó phải là thành viên của tòa án và chủ yếu hướng bị cáo đến việc thú tội.
- Tòa án có quyền sử dụng tra tấn để ép cung và buộc bị cáo thừa nhận tội danh.
- Bản án gần như không thể kháng cáo, trừ khi có sự can thiệp đặc biệt từ cấp Giáo hoàng.
Tòa án này sau đó dần xét xử cả những người bị cáo buộc các tội danh như phù thủy, bói toán, ma thuật, vô luân và phạm thượng. Những người bị kết tội sau đó sẽ được chuyển sang cho chính quyền dân sự thi hành án. Hai hình phạt nặng nhất là tù chung thân kèm với tịch thu toàn bộ gia sản, và thường xuyên hơn là đưa lên giàn hỏa thiêu. Ngày nay, có nhiều ý kiến cho rằng các hình phạt thường mang tính kỉ luật hơn là trừng trị nhưng các bằng chứng tại Bảo tàng tra tấn ở San Marino và những sự kiện lịch sử được ghi chép lại chứng minh điều trái ngược[1]
Liên quan
Xuất hiện sau thời kỳ Pháp đình tôn giáo Trung cổ, Pháp đình tôn giáo Rôma là một trong ba Pháp đình tôn giáo chính cùng với Pháp đình tôn giáo Tây Ban Nha và Pháp đình tôn giáo Bồ Đào Nha. Tòa án dị giáo ở các nơi này nổi tiếng là ăn hối lộ, nhất ở là Tây Ban Nha, nơi mà quan tòa Torquenada (1485 - 1494) từng làm mưa làm gió khiến ngay cả đức Giáo hoàng Siste IV cũng phải lên tiếng phản đối[2].
Sau này, vấn đề Toà án dị giáo trở thành một trong những chủ đề quan trọng được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô thừa nhận là một sai lầm trong quá khứ của Giáo hội Công giáo. Ngài đã từng lên tiếng xin lỗi các nạn nhân của thể chế này trong thời đại Giáo triều của mình..
Tham khảo
- ^ Valentina of Torture Instruments SanMarinosite, November18th 2014
- ^ De Torquemada, Encyclopedia, May29th 2018
 | Bài viết chủ đề Công giáo này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |