Bước tới nội dung

Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Văn học kị sĩ”

Thêm liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Duyệt lịch sử tương tác
Thay đổi sau →

JIlQIM (thảo luận | đóng góp)

13 sửa đổi
lùi lại
Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Trực quanMã wiki
Chó Vàng Hài Hước đã đổi Văn học kị sĩ thành Văn học kỵ sĩ
Thẻ: Trang đổi hướng mới
 
JIlQIM (thảo luận | đóng góp)
13 sửa đổi
Xóa đổi hướng đến trang Văn học kỵ sĩ
Thẻ: Xóa đổi hướng Đã bị lùi lại Thêm tập tin Thêm liên kết dưới Liên kết ngoài hoặc Tham khảo Liên kết định hướng
Dòng 1: Dòng 1:
'''Văn học kị sĩ''' ({{lang-zh|騎士文學}}, {{lang-fr|Roman de chevalerie}}, {{lang-de|Höfische roman}}) là [[thuật ngữ]] trỏ các [[tài liệu]] thế tục mô tả lối sống và hành động của giới [[kị sĩ]], sau bành trướng thành [[tinh thần]] và [[phẩm hạnh]] [[kị nhân]], trực tiếp liên đới ''[[Bộ quy tắc hiệp sĩ]]''<ref>{{cite encyclopedia | last=Chris Baldick | title=Chivalric Romance | encyclopedia=The Oxford Dictionary of Literary Terms | date=2008 |edition=3 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0-19-172717-7 | oclc=4811919031}}</ref>. Dòng [[nghệ thuật]] này manh nha tại [[Pháp]] [[thế kỷ XI]] và chóng vánh phát triển dưới sự bảo trợ của [[Tòa Thánh]] trong nhiều [[thế kỷ]] tiếp theo. Đa số [[trứ tác]] thường tập trung phản ánh đức trung thành phụng sự tín điều, những chặng đường phiêu lưu hành hiệp và [[ái tình]] của [[kị nhân]], hoặc có thể là quá trình rèn rũa từ [[kị nhân]] nên [[kị sĩ]] rồi cuối cùng là [[hiệp sĩ]]. Cùng dòng [[văn học thành thị]], [[văn học]] [[kị sĩ]] đã phá vỡ thế độc quyền của [[văn học]] [[nhà thờ]], nhưng chính nó lại bồi đắp cho [[văn học]] và [[triết học sĩ lâm]] dồi dào sống động thêm. Nhân vật chính trong các truyện kể [[kị sĩ]] thường là người có hành động trượng nghĩa và vô cùng mộ đạo, do thế, được coi là sự tiếp nối dạng nhân vật [[anh hùng]] [[cổ đại]]<ref>{{chú thích sách | last=Lewis | first=C. S. | author-link=C. S. Lewis | title=[[The Discarded Image]] | location=Cambridge | date=1994 | edition=Canto | publisher=Cambridge University Press | isbn=978-0-521-47735-2 | page=9 }}</ref>.
⚫
#đổi [[Văn học kỵ sĩ]]
==Lịch sử==
[[Tập tin:Ywain-Gawain.JPG|nhỏ|phải|222px|[[Yvain]] fighting [[Gawain]]. Medieval illumination from [[Chrétien de Troyes]]'s romance, ''[[Yvain, le Chevalier au Lion]]''.]]
[[Tập tin:Holger danske.jpg|right|thumb|222px|Holger Danske, or Ogier the Dane, from the Matter of France]]
Theo nghĩa hẹp, [[văn học]] [[kị sĩ]] gồm những [[trứ tác]] xuất hiện tại [[Âu châu]] [[trung đại]] và xoay quanh lối sống cùng đức tin của giới [[kị nhân]]. Nhưng một cách phổ quát hơn, là những [[văn phẩm]] thể hiện được lối sống, tính cách và lý tưởng của giới [[võ bị]], do đó mà không cố định thời đại và [[quốc gia]] nào. Cả hai ý nghĩa này đều được chấp nhận trong học giới, nhưng vế sau có nhiều phần trội hơn<ref>{{chú thích sách | last=Lewis | first=C. S. | title=A Preface to Paradise Lost | location=London | date=1961 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0-19-500345-1 | page=6}}</ref>.
Ngay từ [[trung đại]], các [[văn phẩm]] [[kị sĩ]] đã được sáng tác bằng nhiều [[ngôn ngữ]] khác nhau nên ngày nay ít nhất chúng giữ được vai trò chủ đạo trong phạm trù [[ngôn ngữ học]], thậm chí bảo tồn nhiều [[tử ngữ]], ngoài ra còn tự gầy dựng được phong cách [[mĩ thuật]] độc đáo thông qua việc minh diễn nội dung câu từ. Đây cũng là một trong những dòng [[văn học]] hi hữu hấp dẫn được lượng tác gia, độc giả và phong cách sáng tạo khổng lồ. Đối với các [[quốc gia]] hình thành muộn tại [[Âu châu]], nó còn có tác dụng kiến tạo bản sắc<ref>{{chú thích sách | last=Huizinga | first=Johan | title=The Autumn of the Middle Ages | url=https://archive.org/details/autumnofmiddleag0000huiz | location=Chicago | date=1996 | publisher=University of Chicago Press | isbn=978-0-226-35992-2 | page=[https://archive.org/details/autumnofmiddleag0000huiz/page/354 354] }}</ref>.
{{R from move}}
==Tiêu biểu==
===Tác phẩm===
{{div col|4}}
* Romances of [[Chrétien de Troyes]]
*''[[Queste del Saint Graal]]''
*''[[Perceforest]]''
*''[[The Knight in the Panther's Skin]]''
*''[[Valentine and Orson]]''
*''[[King Horn]]''
*''[[The Squire of Low Degree]]''
*''[[Romance of the Rose]]''
*''[[Ngài Gawayn và Lục Kị Sĩ]]''
*''[[Guilhem de la Barra]]'' by [[Arnaut Vidal]]
*''[[Guillaume de Palerme]]''
*''[[Le Morte D'Arthur]]'' - [[Sir Thomas Malory]]
*''[[Amadis de Gaula]]''- [[João Lobeira]] and [[Garci Rodríguez de Montalvo]]
*"[[The Knight's Tale]]" and "[[The Wife of Bath's Tale]]" from [[Geoffrey Chaucer]]'s ''[[The Canterbury Tales]]''
*''[[Chevalere Assigne]]''
* ''[[Sir Eglamour of Artois]]''
* ''[[Octavian]]''
* ''[[Ipomadon]]''
* ''[[Sir Gawain and the Carle of Carlisle]]''
* ''[[The Knightly Tale of Gologras and Gawain]]''
* ''[[Tirant lo Blanch]]'' - [[Joanot Martorell]]
* ''[[Amadas]]''
* ''[[Sir Cleges]]''
* ''[[The King of Tars]]''
* ''[[Sir Isumbras]]''
* ''[[Erl of Toulouse]]''
* ''[[Generides]]''
* ''[[Roswall and Lillian]]''
* ''[[Hertig Fredrik av Normandie]]''
{{div col end}}
===Tác giả===
* [[Chrétien de Troyes]]
* [[Thomas Malory]]
* [[Geoffrey Chaucer]]
==Văn hóa==
Dòng [[văn học]] này là cảm hứng vô tận cho nhiều ngành [[nghệ thuật]] và [[khoa học]] khác nhau.
==Xem thêm==
* [[Bộ quy tắc hiệp sĩ]]
* [[Sĩ lâm triết học]]
==Tham khảo==
{{tham khảo|4}}
* [http://www.clas.ufl.edu/icls/ The International Courtly Literature Society]
* [http://clarisel.unizar.es Base de datos bibliográfica sobre literatura caballeresca Clarisel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426090638/https://clarisel.unizar.es/ |date=2021-04-26 }}.
* [https://web.archive.org/web/20110305041847/http://www.bne.es/es/Actividades/Exposiciones/Exposiciones2008/docs/visitaAmadis/index.html Amadís de Gaula 1508. Quinientos años de libros de caballerías]. Exposición en el museo de la [[Biblioteca Nacional de España]].
* [https://web.archive.org/web/20060427105951/http://www2.uah.es/filmr/catalogo.htm Catálogo descriptivo de libros de caballerías]
* [https://web.archive.org/web/20050308175439/http://www.cooltourclub.com/CWQC/Otras_Secciones/Caballeros_Andantes/CA.html Caballeros andantes]
* [http://www.russianplanet.ru/filolog/kurtuaz/england/works.htm Английские, французские, бретонские рыцарские романы]
* [http://www.russianplanet.ru/filolog/kurtuaz/england/arthur/green.htm Сэр Гавейн и Зелёный рыцарь]
* [https://web.archive.org/web/20010419082109/http://worldart.chat.ru/malory/malory.htm Смерть Артура]
⚫
[[Thể loại:Văn học kị sĩ| ]]
[[Thể loại:Thể loại văn học]]
[[Thể loại:Lý thuyết văn học]]
[[Thể loại:Thể loại lãng mạn]]
[[Thể loại:Truyện dân gian]]
[[Thể loại:Tác phẩm hư cấu theo thể loại]]

Phiên bản lúc 14:14, ngày 29 tháng 3 năm 2025

Văn học kị sĩ (tiếng Trung: 騎士文學, Bản mẫu:Lang-fr, Bản mẫu:Lang-de) là thuật ngữ trỏ các tài liệu thế tục mô tả lối sống và hành động của giới kị sĩ, sau bành trướng thành tinh thần và phẩm hạnh kị nhân, trực tiếp liên đới Bộ quy tắc hiệp sĩ[1]. Dòng nghệ thuật này manh nha tại Pháp thế kỷ XI và chóng vánh phát triển dưới sự bảo trợ của Tòa Thánh trong nhiều thế kỷ tiếp theo. Đa số trứ tác thường tập trung phản ánh đức trung thành phụng sự tín điều, những chặng đường phiêu lưu hành hiệp và ái tình của kị nhân, hoặc có thể là quá trình rèn rũa từ kị nhân nên kị sĩ rồi cuối cùng là hiệp sĩ. Cùng dòng văn học thành thị, văn học kị sĩ đã phá vỡ thế độc quyền của văn học nhà thờ, nhưng chính nó lại bồi đắp cho văn học và triết học sĩ lâm dồi dào sống động thêm. Nhân vật chính trong các truyện kể kị sĩ thường là người có hành động trượng nghĩa và vô cùng mộ đạo, do thế, được coi là sự tiếp nối dạng nhân vật anh hùng cổ đại[2].

Lịch sử

Yvain fighting Gawain. Medieval illumination from Chrétien de Troyes's romance, Yvain, le Chevalier au Lion.
Holger Danske, or Ogier the Dane, from the Matter of France

Theo nghĩa hẹp, văn học kị sĩ gồm những trứ tác xuất hiện tại Âu châu trung đại và xoay quanh lối sống cùng đức tin của giới kị nhân. Nhưng một cách phổ quát hơn, là những văn phẩm thể hiện được lối sống, tính cách và lý tưởng của giới võ bị, do đó mà không cố định thời đại và quốc gia nào. Cả hai ý nghĩa này đều được chấp nhận trong học giới, nhưng vế sau có nhiều phần trội hơn[3].

Ngay từ trung đại, các văn phẩm kị sĩ đã được sáng tác bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau nên ngày nay ít nhất chúng giữ được vai trò chủ đạo trong phạm trù ngôn ngữ học, thậm chí bảo tồn nhiều tử ngữ, ngoài ra còn tự gầy dựng được phong cách mĩ thuật độc đáo thông qua việc minh diễn nội dung câu từ. Đây cũng là một trong những dòng văn học hi hữu hấp dẫn được lượng tác gia, độc giả và phong cách sáng tạo khổng lồ. Đối với các quốc gia hình thành muộn tại Âu châu, nó còn có tác dụng kiến tạo bản sắc[4].

Tiêu biểu

Tác phẩm

  • Romances of Chrétien de Troyes
  • Queste del Saint Graal
  • Perceforest
  • The Knight in the Panther's Skin
  • Valentine and Orson
  • King Horn
  • The Squire of Low Degree
  • Romance of the Rose
  • Ngài Gawayn và Lục Kị Sĩ
  • Guilhem de la Barra by Arnaut Vidal
  • Guillaume de Palerme
  • Le Morte D'Arthur - Sir Thomas Malory
  • Amadis de Gaula- João Lobeira and Garci Rodríguez de Montalvo
  • "The Knight's Tale" and "The Wife of Bath's Tale" from Geoffrey Chaucer's The Canterbury Tales
  • Chevalere Assigne
  • Sir Eglamour of Artois
  • Octavian
  • Ipomadon
  • Sir Gawain and the Carle of Carlisle
  • The Knightly Tale of Gologras and Gawain
  • Tirant lo Blanch - Joanot Martorell
  • Amadas
  • Sir Cleges
  • The King of Tars
  • Sir Isumbras
  • Erl of Toulouse
  • Generides
  • Roswall and Lillian
  • Hertig Fredrik av Normandie

Tác giả

Văn hóa

Dòng văn học này là cảm hứng vô tận cho nhiều ngành nghệ thuật và khoa học khác nhau.

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ Chris Baldick (2008). "Chivalric Romance". The Oxford Dictionary of Literary Terms (ấn bản thứ 3). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-172717-7. OCLC 4811919031.
  2. ^ Lewis, C. S. (1994). The Discarded Image . Cambridge: Cambridge University Press. tr. 9. ISBN 978-0-521-47735-2.
  3. ^ Lewis, C. S. (1961). A Preface to Paradise Lost. London: Oxford University Press. tr. 6. ISBN 978-0-19-500345-1.
  4. ^ Huizinga, Johan (1996). The Autumn of the Middle Ages. Chicago: University of Chicago Press. tr. 354. ISBN 978-0-226-35992-2.
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Văn_học_kị_sĩ&oldid=73383011”