Bước tới nội dung

Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Thành viên:Trúc Đồng/nháp”

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Không có tóm lược sửa đổi
Không có tóm lược sửa đổi
Dòng 1: Dòng 1:
[[Tập_tin:Trống_Chiến_-_draft_1.jpg|nhỏ|342x342px|Trống Chiến dùng trong Nhã nhạc Cung đình Huế]]
[[Tập_tin:Trống_Chiến_-_draft_1.jpg|nhỏ|342x342px|Trống Chiến dùng trong Nhã nhạc Cung đình Huế]]
'''Trống chiến''' là nhạc cụ họ màng rung, chi đánh của [[người Việt]].
'''Trống chiến''' là nhạc cụ họ màng rung, chi đánh của [[người Việt]]. Trống Chiến trong âm nhạc Việt Nam có sự gắn bó mật thiết với Hát bội và dàn nhạc nghi lễ.


== Âm thanh ==
== Âm thanh ==
''Âm thanh phát ra từ mặt trống rất phong phú về màu âm, tên gọi của mỗi âm thanh “tòng; cròng; rụp; crụp; tịch; tang; crang…”.''<ref>{{Chú thích web|url=http://tapchisonghuong.com.vn/tap-chi/c352/n23210/Vai-tro-trong-chien-trong-san-khau-hat-bo-truyen-thong-Hue.html|tiêu đề=Vai trò trống chiến trong sân khấu hát bộ truyền thống Huế - Tạp chí Sông Hương|website=tapchisonghuong.com.vn|ngày truy cập=2024-10-04}}</ref>
''Âm thanh phát ra từ mặt trống rất phong phú về màu âm, tên gọi của mỗi âm thanh “tòng; cròng; rụp; crụp; tịch; tang; crang…”.''<ref>{{Chú thích web|url=http://tapchisonghuong.com.vn/tap-chi/c352/n23210/Vai-tro-trong-chien-trong-san-khau-hat-bo-truyen-thong-Hue.html|tiêu đề=Vai trò trống chiến trong sân khấu hát bộ truyền thống Huế - Tạp chí Sông Hương|website=tapchisonghuong.com.vn|ngày truy cập=2024-10-04}}</ref>

Ở Nam Bộ, trống Chiến trong nhạc lễ Nam Bộ thường đi thành cặp, gọi là ''"trống văn, trống võ"'' hoặc ''"trống đực, trống cái"'' hay đơn giản hơn là ''"trống nhạc lễ".'' Âm sắc trống có phần đanh hơn so với trống chiến Huế.


== Kỹ thuật diễn tấu ==
== Kỹ thuật diễn tấu ==
Dòng 11: Dòng 13:


== Vị trí trong dàn nhạc dân tộc Việt Nam ==
== Vị trí trong dàn nhạc dân tộc Việt Nam ==
Trống Chiến trong âm nhạc Việt Nam có sự gắn bó mật thiết với dàn nhạc nghi lễ, điển hình ở Huế và các tỉnh miền Nam. Bài bản trống cũng phong phú theo từng loại hình diễn tấu.
Trống Chiến trong âm nhạc Việt Nam có sự gắn bó mật thiết với Hát bội và các nghi lễ, điển hình ở Huế và các tỉnh miền Nam. Bài bản trống cũng phong phú theo từng loại hình diễn tấu.


=== Tuồng / Hát bội ===
=== Tuồng / Hát bội ===
Trống Chiến đóng vai trò chủ đạo trong sân khấu Tuồng ở miền Bắc, cũng như Hát bội (Hát bộ) ở Huế, Bình Định và các tỉnh Nam Bộ. Trống chiến "là trụ cột của ban nhạc [[Tuồng]], mở câu, chấm câu, thôi thúc xuất trận hay làm đối âm cho câu hát". <ref>{{Chú thích web|url=https://phamduy.com/vi/van-nghien-cuu/trong-viet-nam/5507-trong-o-vung-xuoi|tiêu đề=Trống Ở Vùng Xuôi|tác giả=Phạm Duy|website=phamduy.com|url-status=live|ngày truy cập=2024-10-03}}</ref>
Trống Chiến đóng vai trò chủ đạo trong sân khấu Tuồng ở miền Bắc, cũng như Hát bội (Hát bộ) ở Huế, Bình Định và các tỉnh Nam Bộ. Trống chiến "là trụ cột của ban nhạc [[Tuồng]], mở câu, chấm câu, thôi thúc xuất trận hay làm đối âm cho câu hát".<ref>{{Chú thích web|url=https://phamduy.com/vi/van-nghien-cuu/trong-viet-nam/5507-trong-o-vung-xuoi|tiêu đề=Trống Ở Vùng Xuôi|tác giả=Phạm Duy|website=phamduy.com|url-status=live|ngày truy cập=2024-10-03}}</ref> Tiếng trống chiến, trống chầu dường như đã ăn sâu vào tâm thức người dân mỗi dịp cúng đình, lễ hội ("''Nghe giục trống chầu - Đâm đầu mà chạy / Nghe giao trống chiến - Không khiến cũng đi”''). <ref>{{Chú thích web|url=https://vannghetiengiang.vn/news/San-khau/Le-Xay-Chau-nam-ay-10955/|tiêu đề=Lễ Xây Chầu năm ấy - Trang thông tin của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tiền Giang|website=vannghetiengiang.vn|ngày truy cập=2025-02-18}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://vhds.baothanhhoa.vn/tieng-trong-tuong-ron-ra-mua-xuan-17000.htm|tiêu đề=Tiếng trống tuồng rộn rã mùa xuân|họ=baothanhhoa.vn|ngày=2017-03-16|website=Chuyên trang Văn hóa & Đời sống|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2025-02-18}}</ref>


=== Nhạc lễ Huế (Nhã nhạc Cung đình Huế?) ===
=== Nghệ thuật cổ truyền Huế ===
[[Tập tin:Trống chiến trong dàn nhạc lễ Nam Bộ.jpg|nhỏ|356x356px|Trống chiến trong dàn nhạc lễ Nam Bộ]]
Trống Chiến sử dụng trong các bài bản Đại Nhạc cùng kèn bầu, tam âm, mõ sừng trâu. Ngày nay Trống chiến còn được dùng trong diễn tấu Ca Huế và Chầu văn Huế.
Đối với loại hình Nhã nhạc cung đình Huế, Trống Chiến góp mặt trong các bài bản Đại Nhạc cùng kèn bầu, tam âm, mõ sừng trâu. Ngày nay Trống chiến còn được dùng với diễn tấu Ca Huế và Chầu văn Huế, cũng như dàn nhạc lễ Phật Giáo Huế.


=== Nhạc lễ Nam Bộ ===
=== Nhạc lễ Nam Bộ ===
Trống Chiến trong nhạc lễ Nam Bộ (đặc biệt dàn nhạc lễ Cao Đài) thường đi thành cặp, xưa gọi ''"trống văn, trống võ"''.
Trống chiến là một trong những nhạc cụ chính trong nhạc lễ Nam Bộ. Các nghi thức đình thần; tang lễ; nghi lễ Cao Đài, Phật Giáo, Tứ Ân Hiếu Nghĩa đều sử dụng trống chiến xuyên suốt.


== Chú thích ==
== Chú thích ==

Phiên bản lúc 17:06, ngày 18 tháng 2 năm 2025

Trống Chiến dùng trong Nhã nhạc Cung đình Huế

Trống chiến là nhạc cụ họ màng rung, chi đánh của người Việt. Trống Chiến trong âm nhạc Việt Nam có sự gắn bó mật thiết với Hát bội và dàn nhạc nghi lễ.

Âm thanh

Âm thanh phát ra từ mặt trống rất phong phú về màu âm, tên gọi của mỗi âm thanh “tòng; cròng; rụp; crụp; tịch; tang; crang…”.[1]

Ở Nam Bộ, trống Chiến trong nhạc lễ Nam Bộ thường đi thành cặp, gọi là "trống văn, trống võ" hoặc "trống đực, trống cái" hay đơn giản hơn là "trống nhạc lễ". Âm sắc trống có phần đanh hơn so với trống chiến Huế.

Kỹ thuật diễn tấu

Kỹ thuật diễn tấu Trống chiến đa dạng, nhìn chung có những kỹ thuật sau:

Vị trí trong dàn nhạc dân tộc Việt Nam

Trống Chiến trong âm nhạc Việt Nam có sự gắn bó mật thiết với Hát bội và các nghi lễ, điển hình ở Huế và các tỉnh miền Nam. Bài bản trống cũng phong phú theo từng loại hình diễn tấu.

Tuồng / Hát bội

Trống Chiến đóng vai trò chủ đạo trong sân khấu Tuồng ở miền Bắc, cũng như Hát bội (Hát bộ) ở Huế, Bình Định và các tỉnh Nam Bộ. Trống chiến "là trụ cột của ban nhạc Tuồng, mở câu, chấm câu, thôi thúc xuất trận hay làm đối âm cho câu hát".[2] Tiếng trống chiến, trống chầu dường như đã ăn sâu vào tâm thức người dân mỗi dịp cúng đình, lễ hội ("Nghe giục trống chầu - Đâm đầu mà chạy / Nghe giao trống chiến - Không khiến cũng đi”). [3][4]

Nghệ thuật cổ truyền Huế

Trống chiến trong dàn nhạc lễ Nam Bộ

Đối với loại hình Nhã nhạc cung đình Huế, Trống Chiến góp mặt trong các bài bản Đại Nhạc cùng kèn bầu, tam âm, mõ sừng trâu. Ngày nay Trống chiến còn được dùng với diễn tấu Ca Huế và Chầu văn Huế, cũng như dàn nhạc lễ Phật Giáo Huế.

Nhạc lễ Nam Bộ

Trống chiến là một trong những nhạc cụ chính trong nhạc lễ Nam Bộ. Các nghi thức ở đình thần; tang lễ; nghi lễ Cao Đài, Phật Giáo, Tứ Ân Hiếu Nghĩa đều sử dụng trống chiến xuyên suốt.

Chú thích

  1. ^ "Vai trò trống chiến trong sân khấu hát bộ truyền thống Huế - Tạp chí Sông Hương". tapchisonghuong.com.vn. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2024.
  2. ^ Phạm Duy. "Trống Ở Vùng Xuôi". phamduy.com. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2024.
  3. ^ "Lễ Xây Chầu năm ấy - Trang thông tin của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tiền Giang". vannghetiengiang.vn. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025.
  4. ^ baothanhhoa.vn (ngày 16 tháng 3 năm 2017). "Tiếng trống tuồng rộn rã mùa xuân". Chuyên trang Văn hóa & Đời sống. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025.