Yōshoku

Cơm Hayashi

Trong ẩm thực Nhật Bản, yōshoku (洋食 ^{(Dương thực)}, ẩm thực phương tây, (Dương là thuật ngữ cổ chỉ phương Tây) đề cập đến một phong cách nấu ăn phương Tây chịu ảnh hưởng mà có nguồn gốc trong thời Minh Trị Duy Tân. Đây là những hình thức chủ yếu của Nhật Bản về các món ăn châu Âu, thường có tên phương Tây và thường được viết bằng chữ katakana.Nó là một ví dụ về ẩm thực kết hợp.

Lịch sử

Khi Minh Trị Duy Tân bắt đầu (1868-1912), chính sách tỏa quốc bị bãi bỏ, và Hoàng đế Minh Trị tuyên bố rằng những ý tưởng phương Tây có thể hữu ích cho sự phát triển tương lai của Nhật Bản. Là một phần của quá trình cải cách, Hoàng đế đã dỡ bỏ lệnh cấm tiêu thụ thịt đỏ và khuyến khích ẩm thực phương Tây, vốn được cho là nguyên nhân khiến người phương Tây có thể hình lớn hơn người Nhật. Do đó, yōshoku sử dụng thịt làm thành phần chính, khác với các món ăn truyền thống của Nhật Bản thời bấy giờ. Ngoài ra, nhiều người châu Âu sinh sống tại Nhật Bản vào thời kỳ này từ chối ăn ẩm thực truyền thống Nhật Bản, vì vậy các đầu bếp người Nhật phục vụ họ đã học cách chế biến các món ăn theo phong cách phương Tây, thường có sự điều chỉnh để phù hợp với khẩu vị địa phương.

Thuật ngữ yōshoku lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1872. Trước đây, thuật ngữ này dùng để chỉ ẩm thực phương Tây nói chung, không phân biệt quốc gia xuất xứ (như Pháp, Anh hay Ý). Tuy nhiên, đến những năm 1980, khi nhiều nhà hàng chuyên phục vụ ẩm thực châu Âu xuất hiện, sự khác biệt giữa các món ăn châu Âu nguyên bản và yōshoku dần được nhận thức rõ ràng hơn.

Năm 1872, nhà văn Nhật Bản Kanagaki Robun (名垣魯文) đã phổ biến thuật ngữ liên quan seiyō ryōri trong tác phẩm Seiyō Ryōritsū (Cẩm nang ẩm thực phương Tây). Seiyō ryōri chủ yếu đề cập đến ẩm thực Pháp và Ý, trong khi yōshoku là thuật ngữ chung chỉ các món ăn Nhật Bản lấy cảm hứng từ ẩm thực phương Tây, nhưng đã được điều chỉnh khác với truyền thống washoku. Một điểm khác biệt nữa là seiyō ryōri thường được ăn bằng dao và nĩa, trong khi yōshoku thường được ăn bằng đũa và thìa.

Những món ăn có nguồn gốc châu Âu xuất hiện sớm nhất tại Nhật Bản là các món được du nhập từ Bồ Đào Nha vào thế kỷ 16, như tempura, lấy cảm hứng từ ẩm thực của người Bồ Đào Nha cư trú tại Nagasaki. Tuy nhiên, tempura không được xem là một phần của yōshoku, vì thuật ngữ này chủ yếu dùng để chỉ các món ăn xuất hiện trong thời kỳ Minh Trị. Dù vậy, một số nhà hàng yōshoku vẫn phục vụ tempura.

Yōshoku khác nhau về mức độ Nhật Bản hóa. Một số món yōshoku có thể được ăn bằng thìa, như cà ri (カレー, karē), thường dùng kèm bánh mì hoặc cơm (raisu), và tên gọi thường được viết bằng chữ katakana. Một số món khác đã được Nhật Bản hóa đến mức thường được xem như ẩm thực truyền thống (washoku), được phục vụ cùng cơm và súp miso, và ăn bằng đũa.

Một ví dụ tiêu biểu là katsu, thường được ăn bằng đũa cùng cơm (飯, gohan), và dùng với các loại gia vị truyền thống của Nhật Bản như ponzu hoặc củ cải daikon bào, thay vì sốt katsu. Loại katsu này thường được viết bằng chữ hiragana (かつ) như một từ bản địa, thay vì katakana (カツ), vốn bắt nguồn từ katsuretsu (カツレツ, cutlet).

Một thuật ngữ hiện đại khác dùng để chỉ các món ăn mang phong cách phương Tây là mukokuseki (ẩm thực "không quốc tịch").

Tổng quát

Jihei Ishii, tác giả của cuốn sách " Nấu ăn hoàn chỉnh" năm 1898 (日本 料理 法), nói rằng: "Yōshoku là món ăn Nhật Bản."

Yōshoku được tạo ra trong thời kỳ Meiji, nó có thể không có lịch sử lâu đời như Washoku (ẩm thực Nhật Bản), nhưng vẫn có những món ăn yōshoku trở thành món ăn truyền thống Nhật Bản. Yōshoku được coi là một lĩnh vực của ẩm thực Nhật Bản, điển hình như katsu, thịt bò bít tết, korokke, naporitan, cơm Hayashi và cơm cà ri (cà ri Nhật Bản). Nhiều trong số những món ăn này thậm chí được coi là Washoku.

Yōshoku bắt đầu bằng cách thay đổi công thức nấu ăn phương Tây vì thiếu thông tin về ẩm thực của các quốc gia nước ngoài, hoặc thay đổi cho phù hợp với thị hiếu địa phương. Nhưng theo thời gian, yōshoku cũng sáng tạo ra các món ăn mà không dựa trên các món ăn Âu, chẳng hạn như cơm gà và "Omurice". Nước sốt xây dựng phần lớn đã được loại bỏ, thay thế bằng sốt cà chua, sốt demi-glace và sốt Worcester.

Trong thời gian hiện đại hóa của Nhật Bản, yōshoku thường quá đắt đối với người dân bình thường. Nhưng sau Thế chiến II, các nguyên liệu cho yōshoku trở nên thông dụng hơn hơn và mức độ phổ biến của nó ngày càng tăng.

yōshokuya (洋食屋, yōshokuya)  là một nhà hàng nơi phục vụ các món ăn của yōshoku. Trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Nhật Bản, mọi người bắt đầu ăn yōshoku trong các nhà hàng bách hóa, nhưng bây giờ các nhà hàng gia đình như Denny's và Saizeriya được coi là cơ sở yōshoku thiết yếu. Ngoài ra, cũng có một số nhà hàng yōshoku cao cấp ở Nhật Bản, chẳng hạn như Shiseido Parlor ở Ginza và Taimeiken ở Nihonbashi (hai khu vực của Tokyo).

Một số món ăn điển hình

Korokke

• Bánh Castella
• Cà ri
• Hầm
  • Cơm Hayashi
  • Súp kem
  • Nikujaga 肉 じ ゃ が
• Korokke
• Chicken nanban (チキン南蛮, chikin nanban): gà rán ướp với giấm và sốt tartare
• Piroshiki
• Chiên
  • Deep-fried oysters (カキフライ, kakifurai)
  • Fried prawn (エビフライ, ebifurai)
• Bít tết bò (ビーフステーキ, Bīfusutēki): Bít tết với nước sốt kiểu Nhật
• Meuniere
• Mì Ý
  • Naporitan Spaghetti tương cà với xúc xích và rau
  • Spaghetti Tarako (たらこスパゲッティ, tarako spaghetti): tarako (Cod roe)
  • Spaghetti nấm kiểu Nhật (和風きのこスパゲッティ, Wafu kinoko spaghetti): Nước tương của mì spaghetti nấm
  • Spaghetti Ankake (あんかけスパゲッティ, Ankake spaghetti): món ăn này chủ yếu được ăn ở Nagoya. Spaghetti với nước sốt dính cay.
  • Spaghetti Nattō (納豆スパゲティ, Nattō spaghetti)
  • Spaghetti rau rừng (山菜スパゲティ, Sansai spaghetti)
  • Spaghetti cá ngừ (ツナスパゲティ, Tuna spaghetti)
  • Spaghetti mizore (củ cải bào) (みぞれスパゲティ, Mizore spaghetti): mizore đến từ tên của tuyết ướt Nhật Bản
• Cốt lết
  • Tonkatsu
  • Gà rán (gà katsu)
  • Thịt bò cốt lết (thịt bò katsu)
  • Ham katsu
  • Menchi katsu
  • Cơm Thổ Nhĩ Kỳ (torukorice): Pilaf có hương vị cà ri, mì Ý và tonkatsu với sốt Demi-glace
• Omurice
• Bít tết
  • Hamburg

Bánh mì kẹp

• Mikkusu sando (ミ ッ ク サ ン ド) - các loại bánh sandwich, đặc biệt là salad trứng, giăm bông và cốt lết
• Gratin
• Doria (ドリア, Doria): Pilaf nướng với sốt béchamel và phô mai
• Pilaf

Xem thêm

• Danh sách các món ăn phổ biến của Yōshoku
• Ẩm thực phương Tây kiểu Hồng Kông, một loại tương tự ở Hồng Kông
• Ẩm thực Haipai, một loại tương tự ở Thượng Hải