Tự (họ)

Tự
姒
Tự; 姒
Ngôn ngữ	Trung Quốc
Nguồn gốc
Ngôn ngữ	Tiếng Hán thượng cổ
Nguồn gốc	Đế Nghiêu (堯) ; Hạ Vũ (禹)
Nghĩa	Bộ “女” nghĩa là: Nữ.Bộ “以” nghĩa là: Dùng , bởi.
Các tên khác
Biến thể	Sa, Sha, Xia, Ha
Families
	Gia tộc nhà Hạ

Tự (tiếng Trung: 姒; bính âm: sì) là một Họ thượng cổ của Trung Quốc , và là dòng họ của nhà Hạ. Theo Sử ký, họ của vua triều Hạ là họ Tự (姒).^[1] Và người Trung Quốc coi Hạ Vũ (禹), người sáng lập triều Hạ, là hậu duệ của Đế Nghiêu (堯).

Họ Tự (姒) được liệt kê trong truyền thống như một phần của nhóm gọi là Bát Đại Tính Thượng Cổ (上古八大姓), cùng với các họ Khương (姜), Cơ (姬), Dao (姚), Doanh (嬴), Vân (妘), Quy (媯) và Nhậm (妊) , mặc dù một số nguồn thay Nhậm bằng Cật (姞). Trong số các họ này, chỉ còn Khương và Dao tồn tại nguyên dạng và còn phổ biến đến ngày nay.

Trong tác phẩm Bách gia tính đời nhà Tống, họ Tự không xuất hiện. Tuy vậy, trong thời hiện đại, vẫn còn khoảng 2000 người ở Trung Quốc mang họ này.^[2]

Các Họ nhánh từ nhà Hạ

Theo truyền thuyết và ghi chép trong Sử ký của Tư Mã Thiên, Đại Vũ (禹), người sáng lập triều đại Hạ, vốn mang họ Tự (姒). Sau khi được phân phong, hậu duệ ông đã dùng tên đất phong làm họ, tạo nên các dòng tộc, được ghi chép trong Bách gia tính và Nguyên Hòa tính toản

Các nhánh từ Hạ Vũ:

Hạ (夏)
Vũ (禹)
Lưu (劉)
Tân(辛)
Quách (郭)
Đặng (鄧)
Biện (卞) hoặc 边 , 扁, 弁 , 汴.
Nam (南)

trong đó có thể thêm:

Tùng (佟) xuất phát từ Hạ Kiệt (夏桀)

Một số nhánh họ thượng cổ khác nhưng được cho là bắt nguồn từ Đế Nghiêu:

Đường(唐)
Đào (陶)
Phạm (范)
Thẩm (谌) hoặc Trần (陳)
Quán (灌)
Kỳ (祁)
Lê (黎)

Ngoài ra, theo các ghi chép khác:

Cố (顧) xuất phát từ các chi phái vương tộc được phong đất gần kinh đô của triều Hạ, hoặc là những người có trách nhiệm chăm sóc mộ của Đại Vũ ở Quế Kê.^[3]

Các nhân vật mang họ Tự

Các Vua nhà Hạ:

Hạ Vũ vị Vua huyền thoại khai lập nhà Hạ.
Hạ Khải vua thứ 2
Thái Khang vua thứ 3
Trọng Khang vua thứ 4
Hạ Tướng vua thứ 5
Thiếu Khang vua thứ 6
Hạ Trữ vua thứ 7
Hạ Hòe vua thứ 8
Hạ Mang vua thứ 9
Hạ Tiết vua thứ 10
Bất Giáng vua thứ 11
Hạ Quýnh vua thứ 12
Hạ Cần vua thứ 13
Khổng Giáp vua thứ 14
Hạ Cao vua thứ 15
Hạ Phát vua thứ 16
Hạ Kiệt vua thứ 17 và là cuối cùng

Nhân Vật họ Tự (姒) khác:

Thái Tự (太姒) , vợ Chu Vũ Vương, mẹ Chu Thành Vương.
Bao Tự (褒姒) , Vương Hậu thứ hai của Chu U vương
Tự Cơ (姒姬) , một công chúa họ Tự gả cho quý tộc nhà Chu.

Xem Thêm

Nhà Hạ

Bách gia tính

Nguyên Hòa tính toản

Thượng cổ bát đại tính

Đế Nghiêu

Chú Thích

《史记·夏本纪》

Tham khảo

↑ "Xia Dynasty Rulers", ChinaKnowledge.de – Xiahou Shi, family name Si (姒).
↑ "姒姓的来源姒氏的姓氏源流-姓氏大全-百家姓周易起名".
↑ Thông tin về các họ nhánh từ họ Tự (姒) được ghi trong tác phẩm Tuyển tập các họ thời Nguyên Hòa (元和姓纂), biên soạn thời nhà Đường. Tác phẩm hiện được lưu trữ dưới dạng văn bản Hán cổ tại Wikisource: 元和姓纂 – Wikisource (tiếng Trung Quốc).

[1] "Xia Dynasty Rulers", ChinaKnowledge.de – Xiahou Shi, family name Si (姒).

[2] "姒姓的来源姒氏的姓氏源流-姓氏大全-百家姓周易起名".

[3] Thông tin về các họ nhánh từ họ Tự (姒) được ghi trong tác phẩm Tuyển tập các họ thời Nguyên Hòa (元和姓纂), biên soạn thời nhà Đường. Tác phẩm hiện được lưu trữ dưới dạng văn bản Hán cổ tại Wikisource: 元和姓纂 – Wikisource (tiếng Trung Quốc).

[1]

[2]

[3]