Tiếng Nhật thượng cổ

Tiếng Nhật thượng cổ
上代日本語
Một đoạn của Man'yōshū, ghi lại tiếng Nhật cổ bằng chữ Hán
Khu vực	Nhật Bản
Phân loại	Ngữ hệ Nhật Bản Tiếng Nhật thượng cổ
Hệ chữ viết	man'yōgana
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3	ojp
Glottolog	oldj1239

Tiếng Nhật thượng cổ (上代日本語, Jōdai Nihon-go: Thượng đại Nhật Bản ngữ) là giai đoạn tiếng Nhật cổ nhất được ghi nhận và phục nguyên. Thông tin về nó đến từ văn liệu thời kỳ Nara (thế kỷ VIII). Nó trở thành tiếng Nhật Trung cổ vào thời kỳ Heian; thời điểm chia tách hai giai đoạn ngôn ngữ vẫn chưa rõ ràng. Tiếng Nhật Thượng đại thuộc ngữ hệ Nhật Bản.

Tiếng Nhật Thượng đại viết bằng chữ Hán; thứ chữ Hán này ngày một được chuẩn hoá và ngữ âm hoá để rồi phát triển thành man'yōgana. Tiếng Nhật Thượng đại là một ngôn ngữ chắp dính với cấu trúc chủ-tân-động, giống với tiếng Nhật hiện đại. Tuy nhiên, ngôn ngữ này có đôi nét khác biệt với các dạng tiếng Nhật về sau, như cấu trúc âm tiết đơn giản hơn và sự phân biệt nhiều cặp âm mà từ thời tiếng Nhật Trung cổ đã hợp nhất.

Đọc thêm

• Frellesvig, Bjarke; Whitman, John, biên tập (2008). Proto-Japanese: Issues and Prospects. John Benjamins. ISBN 978-90-272-4809-1.
  • Pellard, Thomas (2010). "Bjarke Frellesvig & John Whitman (2008) Proto-Japanese : Issues and prospects". Cahiers de Linguistique Asie Orientale. 39 (1): 95–114. doi:10.1163/1960602810x00089.
  • Bentley, John R. (2011). "Triangulating the early language history of Japan". The Journal of Japanese Studies. 37 (1): 154–161. JSTOR 41337651.
• Hayata, Teruhiro (2000). "The liquid and stem-final vowel alternations of verbs in ancient Japanese". Gengo Kenkyu. 2000 (118): 5–27. doi:10.11435/gengo1939.2000.118_5.
• Kupchik, John E. (2007). "A comprehensive study of mwo, mö, mye, mey, po, pye, and pey syllables in the Eastern Old Japanese dialects". University of Hawai'i Working Papers in Linguistics. 38 (7): 1–33. hdl:10125/73219.
• ——— (2011). A grammar of the Eastern Old Japanese dialects (PhD thesis). University of Hawai'i. hdl:10125/101739.
• Martin, Samuel E. (1987). The Japanese Language Through Time. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-300-03729-6.
• Ōno, Susumu (2000). Nihongo no Keisei 日本語の形成 [The Formation of the Japanese Language] (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Iwanami Shoten. ISBN 978-4-00-001758-9.
• Tōdō, Akiyasu; Kanō, Yoshimitsu (2005). Gakken Shin Kan-Wa Daijiten 学研新漢和大字典 [Gakken new Chinese-Japanese character dictionary] (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Gakushū Kenkyūsha. ISBN 978-4-05-300082-8.
• Yanagida, Yuko (2012). "The Syntactic Reconstruction of Alignment and Word Order: The Case of Old Japanese". Historical Linguistics 2009: Selected papers from the 19th International Conference on Historical Linguistics. Historical Linguistics: Current Issues in Linguistic Theory. Quyển 320. John Benjamins. tr. 107–128. doi:10.1075/cilt.320.06yan. ISBN 978-90-272-7480-9.