Thuận Thánh thái hậu
Bài này có liệt kê các nguồn tham khảo và/hoặc liên kết ngoài, nhưng nội dung trong thân bài cần được dẫn nguồn đầy đủ bằng các chú thích trong hàng để người khác có thể kiểm chứng. (tháng 2/2026) |
| Từ Hoàng thái hậu 徐太后 | |
|---|---|
| Hiền phi (賢妃) Hoàng thái hậu | |
| Thời gian | 918–926 (với tư cách Hoàng thái hậu) |
| Thông tin chung | |
| Mất | 926 |
| Phối ngẫu | Vương Kiến |
| Hậu duệ | Vương Diễn |
Từ Hoàng thái hậu (徐太后; tên riêng không rõ, mất năm 926), thụy hiệu Thuận Thánh Hoàng thái hậu (順聖太后), là hoàng thái hậu của nước Tiền Thục thời Ngũ Đại Thập Quốc. Bà là sủng phi của khai quốc hoàng đế Vương Kiến (Tiền Thục Cao Tổ) và là mẹ ruột của hoàng đế cuối cùng của Tiền Thục là Vương Diễn (tên cũ: Vương Tông Diễn).
Trong thời gian Vương Kiến tại vị, bà mang tước hiệu Hiền phi (賢妃), thường được gọi là Từ phi. Sau khi con trai lên ngôi, bà được tôn làm hoàng thái hậu.
Thân thế
Sử sách không ghi rõ năm sinh cũng như xuất thân của Từ Hoàng thái hậu. Bà được mô tả là dung mạo xinh đẹp, có học thức và biết làm thơ. Trong hậu cung của Vương Kiến, bà là một trong những phi tần được sủng ái nhất.
Can dự vào việc lập thái tử
Từ phi sinh ra Vương Tông Diễn. Nhờ sự sủng ái của Vương Kiến, bà nhiều lần can dự vào việc lập người kế vị, tìm cách loại bỏ các hoàng tử khác có thế lực và tuổi tác lớn hơn. Cuối cùng, Vương Kiến phế bỏ các hoàng tử còn lại và lập Vương Tông Diễn làm thái tử.
Các sử gia đời sau thường phê phán vai trò của Từ phi, cho rằng việc bà thao túng việc kế vị đã làm suy yếu nền tảng chính trị của Tiền Thục.
Thời kỳ làm hoàng thái hậu
Năm 918, Vương Kiến qua đời, Vương Tông Diễn lên ngôi, đổi tên thành Vương Diễn, và tôn mẹ là Từ Hoàng thái hậu, ban thụy hiệu Thuận Thánh. Trong thời gian này, triều Tiền Thục nổi tiếng với sự xa hoa, tham nhũng và suy đồi.
Từ Hoàng thái hậu bị ghi nhận là có ảnh hưởng lớn trong triều đình, dung túng hoạn quan và gian thần, gián tiếp góp phần làm quốc lực Tiền Thục suy yếu nhanh chóng.
Bị xử tử
Năm 925, quân Hậu Đường do Lý Tồn Úc (Đường Trang Tông) chỉ huy tiến đánh Tiền Thục. Vương Diễn đầu hàng nhưng vẫn bị áp giải về Lạc Dương.
Năm 926, theo lệnh của Đường Trang Tông, Từ Hoàng thái hậu cùng Vương Diễn và các thành viên hoàng tộc Tiền Thục bị xử tử. Nước Tiền Thục chính thức diệt vong.
Đánh giá
Từ Hoàng thái hậu là một trong những phụ nữ có ảnh hưởng chính trị lớn nhất trong lịch sử Tiền Thục. Dù không trực tiếp nhiếp chính, bà thông qua hậu cung và việc thao túng người kế vị đã để lại dấu ấn sâu sắc. Trong chính sử, bà thường bị đánh giá tiêu cực vì góp phần đưa một vị hoàng đế bất tài lên ngôi, gián tiếp dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng của Tiền Thục.
Tư liệu
- Tư Trị Thông Giám (資治通鑑)
- Thập Quốc Xuân Thu (十國春秋)
- Cựu Ngũ Đại Sử (舊五代史)
- Tân Ngũ Đại Sử (新五代史)
- Mất năm 926
- Tiền Thục hoàng thái hậu
- Ngũ Đại Thập Quốc nhân vật
- Phụ nữ Trung Quốc thế kỷ 10