Con chó săn của dòng họ Baskerville

Con chó săn của dòng họ Baskerville
Cover of the first editions
Thông tin sách
Tác giả	Arthur Conan Doyle
Minh họa	Sidney Paget
Minh họa bìa	Alfred Garth Jones
Quốc gia	Anh Quốc
Ngôn ngữ	Tiếng Anh
Bộ sách	Sherlock Holmes
Thể loại	Detective fiction
Nhà xuất bản	George Newnes
Ngày phát hành	1902
Cuốn trước	The Final Problem (last story of The Memoirs of Sherlock Holmes)
Cuốn sau	The Return of Sherlock Holmes
Liên kết	Con chó săn của dòng họ Baskerville tại Wikisource

Con chó săn của dòng họ Baskerville (tiếng Anh: The hound of the Baskervilles) là bộ thứ ba trong bốn cuốn tiểu thuyết tội phạm được Sir Arthur Conan Doyle sáng tác có sự tham gia của thám tử Sherlock Holmes.

Lịch sử Con chó săn của dòng họ Baskerville

Ban đầu phần này được đăng trên Tạp chí Strand từ tháng 8 năm 1901 đến tháng 4 năm 1902, phần lớn lấy bối cảnh ở Dartmoor ở Devon ở miền Tây nước Anh. Câu chuyện kể về một vụ âm mưu giết người lấy cảm hứng từ truyền thuyết về một con chó săn đáng sợ, có nguồn gốc siêu nhiên. Sherlock Holmes và bạn đồng hành Bác sĩ Watson thực hiện điều tra vụ án. Đây là lần xuất hiện đầu tiên của Holmes kể từ sau sự kiện mô tả rằng ông đã chết trong truyện "Công việc cuối cùng của Sherlock Holmes" và thành công của tác phẩm Con chó săn của dòng họ Baskerville đã dẫn đến sự hồi sinh trở lại của nhân vật.

Là một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất từng được viết, vào năm 2003, cuốn sách được liệt kê ở vị trí 128 của 200 "tiểu thuyết được yêu thích nhất" trên cuộc thăm dò toàn nước Anh Big Read của BBC. Năm 1999, nó được liệt kê là tiểu thuyết Holmes hàng đầu, với một đánh giá hoàn hảo 100/100 điểm từ các học giả nghiên cứu Sherlock Holmes.

Nội dung Con chó săn của dòng họ Baskerville

London, năm 1889, bác sĩ James Mortimer đến tìm Sherlock Holmes nhờ giúp đỡ. Ông bắt đầu câu chuyện của mình bằng một truyền thuyết đã ám ảnh dòng họ Baskerville từ thời nội chiến Anh. Hugo Baskerville bắt cóc con gái của một người nông dân, khi cô gái trốn thoát, Hugo đuổi theo, miệng liên tục chửi rủa trong cơn điên vì giận dữ. Những người đi cùng Hugo sau đó tìm thấy xác cô gái đã chết vì kinh hãi, còn bản thân Hugo thì được cho là đã bị giết bởi một con chó ma. Từ sau vụ đó người ta đồn đại rằng vùng Dartmoor đã bị ám bởi con chó ma ấy, gây ra cái chết bất đắc kỳ tử cho nhiều thành viên trong dòng họ Baskervilles.

Mortimer sau đó cho biết người bạn thân của ông, nam tước Charles Baskerville, một thành viên trong dòng họ Baskerville và là nhà từ thiện có tiếng, hoàn toàn tin vào truyền thuyết này. Ngài Charles Baskerville đã lui về điền trang của gia đình vào năm 1887, sau khi tạo dựng được một khối tài sản kết xù ở Nam Phi. Khi xác của nam tước được tìm thấy giữa một vùng đầm lầy đầy lau sậy, gương mặt của ông vẫn vẫn còn in hằn vẻ kinh hoàng. Nguyên nhân cái chết được xác định là do ngừng tim, nhưng, trong lúc đứng bên cạnh cái xác, bác sĩ Mortimer đã chú ý đến những dấu chân chó khổng lồ cách đó không xa. Ngài Charles Baskerville là người con cả trong ba anh em nhà Baskerville, do không có con cái nên ngài xem Henry Baskerville, con trai của người em thứ hai quá cố là người thừa kế của mình. Bác sĩ Mortimer, với vai trò là người thực hiện di chúc của ngài Charles Baskerville, lo ngại rằng việc để ngài Henry Baskerville về điền trang Dartmoor sống không phải là một ý tưởng hay vì mối đe dọa chực chờ từ các thế lực siêu nhiên.

Dù Holmes chỉ xem truyền thuyết đó như một câu chuyện cổ tích không hơn không kém, anh vẫn gặp ngài Henry khi nam tước đến London. Holmes được nghe kể về những chuyện kì lạ xảy ra xung quanh ngài Henry trong khoảng thời gian gần đây: một chiếc bốt bị trộm, một lá thư nặc danh cảnh báo không nên đến gần khu đầm lầy than bùn và một người nào đó đã theo dõi ông bằng xe ngựa. Sau khi được bác sĩ Mortimer cho biết phần di sản mà ngài Henry nhận được rơi vào khoảng 740,000 bảng ( tương đương 103,000,000 vào năm 2023), một con số khổng lồ, Holmes đã yêu cầu bác sĩ Watson đi theo bảo vệ ngài Henry, đồng thời điều tra những sự việc xảy ra ở Dartmoor.

Khi vừa đến Dartmoor, Watson, Mortimer và Henry nhận được tin Selden, một tên sát nhân, đã trốn thoát khỏi nhà tù Princetown và đang lẩn trốn đâu đó trong khu đầm lầy. Tại điền trang Baskerville, họ gặp John và Eliza Barrymore, hai vợ chồng người quản gia và giúp việc trong lâu đài. Hàng ngày, Watson đều đặng gửi các bảng phúc trình việc điều tra của mình về cho Holmes, đặc biệt lưu ý đến những người hàng xóm sống gần đó. Hai anh em Stapleton nổi bật hơn cả, trong đó có người anh trai Jack thân thiện một cách quá mức, hay nói bóng gió về truyền thuyết con chó ma và cảnh báo Watson không nên cố đi vào khu đầm lầy Grimpen nguy hiểm, còn cô em gái Beryl thì liên tục thuyết phục ngài Henry nên quay về London. Ngoài ra còn có Frankland, một ông già nhiều chuyện hay soi mói và sinh sự, dọa kiện bác sĩ Mortimer vì dám đào bới ở khu mồ mả gần đó. Sau cùng, ngài Henry đã nảy sinh tình cảm với Beryl Stapleton, bất chấp sự phản đối kịch liệt của người anh trai.

Watson phát hiện Barrymore lén lút dùng nến đánh tín hiệu cho ai đó trong khu đầm lầy. Sau một đêm theo dõi, Watson và ngài Henry phát hiện ra kẻ sát nhân Selden chính là em trai của bà giúp việc Barrymore và hai vợ chồng thường xuyên đem thức ăn cho hắn. Trong một nổ lực để tóm Shelden nhưng bất thành, Watson trông thấy một bóng người kì lạ đứng trên mỏm đá.

Watson và ngài Henry biết được từ Barrymore rằng Laura, cô con gái đã bỏ nhà đi của lão Frankland, đã từng một lần viết thư cho ngài Charles Baskerville. Sau khi không thu được kết quả gì từ việc điều tra Laura, Watson chuyển hướng sang bóng người bí ẩn trên mỏm đá và phát hiện ra đó không ai khác chính là Holmes, người đã bí mật đến Dartmoor để âm thầm điều tra. Holmes cho Watson biết hung thủ chính là Jack Stapleton, và Beryl thực chất là vợ hắn nhưng bị ép buộc đóng vai em gái, tuy nhiên, Holmes vẫn chưa nắm trong tay đủ bằng chứng để tố cáo với nhà chức trách.

Holmes và Watson nghe thấy tiếng tru ghê rợn của chó săn và tiếng một người đang cố gắng bỏ chạy, người mà sau đó được xác nhận là kẻ sát nhân Selden đã thiệt mạng khi rơi khỏi mỏm đá. Barrymore đã đưa một số quần áo cũ của ngài Henry cho Selden và con chó đã nhầm lẫn mùi đó với mùi từ đôi bốt của ngài Henry mà Stapleton đã đánh cắp. Sau bữa ăn tối tại điền trang Baskerville, Holmes và Watson kinh ngạc khi phát hiện ra bức chân dung của Hugo Baskerville giống hệt Stapleton.

Holmes quyết định dùng ngài Henry tội nghiệp làm mồi nhử bằng cách yêu cầu ngài đến nhà Stapleton ngay đêm đó bằng con đường đi bộ xuyên qua khu đầm lầy. Holmes và Watson giả vờ trở về London nhưng thực chất nấp ở gần nhà Stapleton cùng với thanh tra Lestrade của Scotland Yard. Mặc cho sương mù dày đặc, họ vẫn giết được con chó sau khi Stapleton thả nó ra để tấn công ngài Henry. Ba người tức tốc đến nhà Stapleton để bắt giữ hắn nhưng chỉ tìm thấy người vợ đang bị trói vào cột nhà còn bản thân hắn có lẽ đã chết đuối khi cố chạy trốn qua khu đầm lầy. Holmes sau cùng thừa nhận Stapleton thật sự là một đối thủ đáng gờm.

Ngài Henry và bác sĩ Mortimer cùng nhau đi du ngoạn biển để làm dịu đi những dây thần kinh căng thẳng tột độ của ngài Henry. Sau khi họ khởi hành, Holmes tiết lộ Stapleton thật ra là Rodger Baskerville II, một người con của em út ngài Charles Baskerville. Giống như một phiên bản tái sinh mang linh hồn của Hugo Baskerville, Rodger II đã mua một con chó săn dữ tợn và phủ sơn phốt pho lên mình nó để nó phát sáng trong đêm như con quái vật trong truyền thuyết, làm cho những người thừa kế của dòng họ Baskerville nếu không chết thì cũng bỏ chạy và hắn sẽ thừa kế cơ nghiệp kết xù. Hắn đã hứa hôn với Laura và dùng cô để dụ ngài Charles Baskerville trong cái đêm ngài bị giết. Beryl Stapleton, không thể ngăn cản chồng mình, quyết định tự gửi thư nặc danh để cảnh báo và ngăn cản ngài Henry Baskerville.

Xem thêm Con chó săn của dòng họ Baskerville

• Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes