AIDC T-5 Brave Eagle
| T-5 Brave Eagle | |
|---|---|
Nguyên mẫu A1 | |
| Thông tin chung | |
| Kiểu | Máy bay huấn luyện phản lực nâng cao Máy bay cường kích hạng nhẹ |
| Nguồn gốc | Đài Loan |
| Hãng sản xuất | Aerospace Industrial Development Corporation |
| Thiết kế | Aerospace Industrial Development Corporation và National Chung-Shan Institute of Science and Technology |
| Tình trạng | Đang hoạt động |
| Khách hàng chính | Không quân Đài Loan |
| Số lượng sản xuất | 4 nguyên mẫu và 43 máy bay đã sản xuất (tháng 3 năm 2025)[1] |
| Lịch sử | |
| Giai đoạn sản xuất | Năm 2020 đến nay |
| Được giới thiệu | Năm 2021[2] |
| Chuyến bay đầu tiên | Ngày 10 tháng 6 năm 2020[3][4] |
| Phát triển từ | AIDC F-CK-1 Ching-kuo |
AIDC T-5 Brave Eagle (tiếng Trung: 勇鷹; bính âm: Yǒngyīng) là một loại máy bay huấn luyện phản lực cận âm nâng cao và máy bay cường kích hạng nhẹ của Đài Loan, do Aerospace Industrial Development Corporation (Tập đoàn Phát triển Công nghiệp Hàng không vũ trụ) (AIDC) phát triển.
Phát triển AIDC T-5 Brave Eagle


Chương trình máy bay huấn luyện phản lực nâng cao
Chương trình Máy bay Huấn luyện Phản lực Nâng cao (Advanced Jet Trainer Program – AJT) được khởi động vào đầu những năm 2000 khi Không quân Trung Hoa Dân Quốc tìm kiếm phương án thay thế cho phi đội máy bay huấn luyện nâng cao AIDC AT-3 và Northrop F-5 bằng 66 máy bay chế tạo mới. Ba phương án thiết kế đã được đề xuất, bao gồm: một phiên bản hiện đại hóa, nâng cấp của AT-3 mang tên AT-3 MAX; một biến thể phát triển từ máy bay chiến đấu AIDC F-CK-1 Ching-Kuo với tên gọi XAT-5; hoặc máy bay Alenia Aermacchi M-346 Master của Ý.[5] Năm 2014, Aerospace Industrial Development Corporation (AIDC) đã ký biên bản ghi nhớ với Alenia Aermacchi nhằm lắp ráp M-346 tại Đài Loan. Động cơ của toàn bộ các máy bay M-346 được lắp ráp tại Đài Loan bởi International Turbine Engine Company (ITEC), một liên doanh giữa Honeywell và AIDC.[6] Bộ Quốc phòng cũng đã đánh giá máy bay KAI T-50 Golden Eagle của Hàn Quốc.[7]
Đến năm 2017, phương án XAT-5 được công bố là đã giành chiến thắng trong gói thầu, với việc phát triển và sản xuất do liên danh giữa AIDC và Viện Khoa học và Công nghệ Trung Sơn đảm nhiệm, dự kiến bắt đầu bàn giao từ năm 2026. Bốn nguyên mẫu sẽ được chế tạo và tổng chi phí chương trình ước tính khoảng 68,6 tỷ Đài tệ (2,2 tỷ USD).[8]
Tên gọi
Ban đầu, Aerospace Industrial Development Corporation (AIDC) sử dụng tên dự án “Blue Magpie”, lấy theo loài chim ác là xanh Đài Loan. Tuy nhiên, đến năm 2018, Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân Quốc đã tổ chức một cuộc thi nhằm lựa chọn tên chính thức cho máy bay. Người dân Đài Loan được mời đề xuất tên kèm theo phần thuyết minh ngắn, với giải thưởng cho người chiến thắng là 30.000 Đài tệ.[9] Vào ngày 24 tháng 9 năm 2019, Tổng thống Thái Anh Văn đã chính thức đặt tên cho mẫu máy bay mới là “Brave Eagle” (Chim ưng dũng mãnh – Yǒngyīng) trong lễ xuất xưởng nguyên mẫu đầu tiên.[10][11]
Sản xuất

Năm 2017, Hoa Kỳ đã phê duyệt việc xuất khẩu các linh kiện cho 132 động cơ Honeywell/ITEC F124 dành cho chương trình XAT/AT-5.[12] Đến năm 2018, Aerospace Industrial Development Corporation (AIDC) thông báo rằng nguyên mẫu đầu tiên sẽ được xuất xưởng vào tháng 9 năm 2019, với các chuyến bay thử nghiệm dự kiến bắt đầu vào tháng 6 năm 2020.[13] Năm 2019, Bộ Quốc phòng Đài Loan đã báo cáo trước cơ quan lập pháp rằng chuyến bay đầu tiên dự kiến diễn ra vào tháng 6 năm 2020, sản xuất quy mô nhỏ sẽ bắt đầu vào tháng 11 năm 2021 và sản xuất hàng loạt dự kiến khởi động vào tháng 3 năm 2023.[14]
Tháng 9 năm 2019, chiếc A1 – nguyên mẫu đầu tiên trong số bốn nguyên mẫu – đã được xuất xưởng bởi Tổng thống Thái Anh Văn.[15]
Đến tháng 3 năm 2021, AIDC thông báo đã hoàn tất các thử nghiệm bay nội bộ, và việc thử nghiệm hai nguyên mẫu cùng hai máy bay đầu tiên dự kiến bàn giao trong năm sẽ được Không quân Đài Loan tiếp quản thực hiện.[16] Một số chuyến bay thử nghiệm nội bộ và tác chiến đã được hoàn thành vào tháng 7 năm 2021 từ căn cứ không quân Đài Đông với một số hoạt động diễn ra trên khu vực Thái Bình Dương.[17]
Mẫu sản xuất đầu tiên của T-5 đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 21 tháng 10 năm 2021.[18] Máy bay này mang số hiệu 11003.[19]
Thiết kế AIDC T-5 Brave Eagle
Thiết kế của máy bay dựa trên AIDC F-CK-1 Ching-kuo và sử dụng cùng loại động cơ, nhưng có tới 80% thành phần hoàn toàn mới, bao gồm cả thân máy bay bằng vật liệu composite. So với F-CK-1, máy bay được trang bị hệ thống điện tử hàng không tiên tiến hơn, dung lượng nhiên liệu lớn hơn và kích thước cũng nhỉnh hơn một chút.[20] Cánh khí động (aerofoil) được điều chỉnh nhẹ, với cánh dày hơn so với F-CK-1[21] nhằm tăng độ ổn định ở tốc độ thấp và độ cao thấp, đồng thời cho phép chứa thêm nhiên liệu.[15] Cửa hút khí ram air của F-CK-1 đã được thiết kế lại với sự hợp tác của Eaton Corporation, trong đó hai chi tiết in 3D bằng hợp kim nhôm (công nghệ laser powder bed fusion) thay thế cho 22 chi tiết ban đầu.[22] Tập đoàn Meggitt cung cấp bánh đáp chính, phanh carbon và hệ thống điều khiển phanh, tương tự như trên AT-3 và F-CK-1.[23] Hệ thống ghế phóng được cung cấp bởi Martin-Baker.[24] Hơn 55% linh kiện của máy bay được sản xuất tại Đài Loan. Theo các báo cáo, ngay từ đầu máy bay đã được thiết kế để đảm nhiệm đồng thời hai vai trò: huấn luyện trong thời bình và tác chiến trong thời chiến.[25]
Hệ thống điện tử hàng không và cảm biến
NCSIST đang phát triển radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) trang bị cho T-5 Brave Eagle. Tuy nhiên, Tron Future Tech ((創未來科技 / Tron Future Tech Inc) – công ty tư nhân trong lĩnh vực quốc phòng của Đài Loan cũng đã tham gia đấu thầu với phương án radar AESA sử dụng công nghệ gallium nitride (GaN).[26] Đến năm 2019, công bố cho biết Pyras Technology sẽ cung cấp các ăng-ten radar và thông tin liên lạc cho nền tảng này.[15]
Các biến thể AIDC T-5 Brave Eagle
Năm 2019, Jane’s đưa tin rằng một biến thể tiêm kích hạng nhẹ của AT-5 đang được lên kế hoạch nhằm thay thế phi đội Northrop F-5E/F Tiger II.[27]
Sự cố AIDC T-5 Brave Eagle
Vào ngày 15 tháng 2 năm 2025, T-5 đã gặp sự cố hàng không đầu tiên. Cả hai động cơ đều bị hỏng, và phi công duy nhất đã nhảy dù an toàn trước khi máy bay rơi xuống biển cách thành phố Đài Đông khoảng 5 hải lý. Không quân Đài Loan đã cho đình bay toàn bộ phi đội T-5 và tiến hành điều tra, trong khi phi công Lin Wei được điều trị tại Mackay Memorial Hospital Taitung Branch.[28] Trung tướng nghỉ hưu Chang Yen-ting và Shu Hsiao-huang, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, nhận định rằng một cánh quạt (fan blade) bị gãy từ một động cơ có thể đã va vào động cơ còn lại, dẫn đến hỏng cả hai động cơ.[29] Hộp ghi dữ liệu chuyến bay của máy bay đã được thu hồi vào tháng 3.[30]
Vận hành AIDC T-5 Brave Eagle
- Không quân Đài Loan: 43 chiếc đã được bàn giao tính đến tháng 3 năm 2025 trong tổng số 66 chiếc dự kiến[1]
Thông số kỹ thuật AIDC T-5 Brave Eagle
Dữ liệu lấy từ Airforce technology[31]
Đặc điểm tổng quát
- Kíp lái: 2 người
- Chiều dài: 15 m (47 ft 6 in)
- Sải cánh: 9 m (30 ft 3 in)
- Chiều cao: 4,39 m (14 ft 5 in)
- Trọng lượng không tải: 4.500 kg (9.921 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 7.500 kg (16.535 lb)
- Động cơ: 2 × động cơ tua-bin phản lực cánh quạt Honeywell/ITEC F124-200TW, mỗi động cơ cung cấp lực đẩy 27,8 kN (6.250 lbf)
Hiệu suất bay
- Tốc độ tối đa: 1.030 km/h (640 dặm/giờ; 556 hải lý/giờ)
- Tốc độ hành trình: 1.013 km/h (629 dặm/giờ; 547 hải lý/giờ)
- Tầm bay: 1.350 km (839 dặm; 729 hải lý)
- Trần bay: 13.000 m (42.651 ft)
- Vận tốc tăng độ cao: 48 m/giây (9.500 ft/phút)
Vũ khí trang bị
- 2 giá treo cứng, với khả năng mang theo các loại vũ khí kết hợp:
- Tên lửa: Sky Sword I, AIM-9 và AGM-65
Thư viện ảnh AIDC T-5 Brave Eagle
- Nguyên mẫu
- Nguyên mẫu A1
- ROCAF T-5
- ROCAF T-5 (số hiệu 1126)
- Buồng huấn luyện mô phỏng
- Dưới cánh T-5
Xem thêm AIDC T-5 Brave Eagle
- Máy bay liên quan
- Máy bay tương tự
Tham khảo AIDC T-5 Brave Eagle
- 1 2 Lu, Tai-cheng; Yeh, Joseph; Lin, Sean; Chao, Yen-hsiang (ngày 13 tháng 3 năm 2025). "Flight data recorder of crashed jet trainer recovered". Central News Agency. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2025.
- ↑ "Taiwan receives first-production T-5 advanced trainer". janes.com. Janes. ngày 30 tháng 11 năm 2021.
- ↑ Mu-chuan, Su; Yeh, Joseph (ngày 10 tháng 6 năm 2020). "New indigenous trainer jet conducts first test flight in Taichung". Central News Agency. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2020.
- ↑ Yu, Matt; Lim, Emerson (ngày 22 tháng 6 năm 2020). "Tsai lauds Taiwan's aerospace industry as Brave Eagle takes off". Central News Agency. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2020.
- ↑ Minnick, Wendell (ngày 14 tháng 8 năm 2015). "Taiwan Exhibits New Fighter Trainers at Expo". defensenews.com. Defense News. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2019.
- ↑ Wendell Minnick and, Tom Kington (ngày 10 tháng 8 năm 2016). "Taiwan Advanced Jet Trainer Nears Bidding Process". defensenews.com. Defense News. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2019.
- ↑ Pocock, Chris. "Taiwan Confirms Indigenous Jet Trainer Development". ainonline.com. The Convention News Company, Inc. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2019.
- ↑ J.R. Wu and Michael Perry, Damon Lin (ngày 7 tháng 2 năm 2017). "Taiwan to build 66 jet trainer aircraft by 2026 to bolster defenses". reuters.com. Reuters. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2019.
- ↑ Yeh, Joseph. "Military launches naming contest for its new jets". focustaiwan.tw. Focus Taiwan. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2019.
- ↑ "Advanced Jet Trainer Rollout Ceremony". AIDC. ngày 24 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2019.
- ↑ "Taiwan unveils prototype of indigenous advanced jet trainer". Focus Taiwan. Central News Agency. ngày 24 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2019.
- ↑ "Trade Registers". armstrade.sipri.org. SIPRI. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2019.
- ↑ Grevatt, Jon. "Taiwan starts production of XAT-5 prototype". janes.com. Janes. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2019.
- ↑ Liao, George (ngày 3 tháng 4 năm 2019). "Taiwan plans to start mass-producing trainer aircraft in 2023". www.taiwannews.com.tw. Taiwan News. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- 1 2 3 Choo, Roy. "Picture: Taiwan unveils "Brave Eagle" AJT". www.flightglobal.com. Flight Global. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2019.
- ↑ Yu, Matt; Yeh, Joseph. "New trainer jets to enter operational test phase". focustaiwan.tw. Focus Taiwan. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2021.
- ↑ "Chinese spy ship and US destroyer seen near Taiwan". www.taipeitimes.com. Taipei Times. ngày 15 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2021.
- ↑ Strong, Matthew (ngày 21 tháng 10 năm 2021). "Taiwan's domestically produced 'Brave Eagle' jet trainer makes debut flight". www.taiwannews.com.tw. Taiwan News. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2021.
- ↑ Cheng-yu, Yang; Chin, Jonathan. "New missile and defense systems to arrive by 2028". www.taipeitimes.com. Taipei Times. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2021.
- ↑ Banks, Martin (tháng 5 năm 2019). "In Face of Chinese 'Aggression' Taiwan Beefs Up its Own Defenses". intpolicydigest.org. International Policy Digest. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2019.
- ↑ "Taiwan to purchase 66 advanced training airplanes". janes.com. Janes. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- ↑ "Eaton Uses Additive Manufacturing to Supply Parts to Aerospace Industrial Development Corporation". finance.yahoo.com. Yahoo. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- ↑ Staff Writer, DP. "Meggitt Begins Delivery of Braking Systems for Taiwan's AIDC XAT-5 Blue Magpie Advanced Jet Trainer". defpost.com. Def Post. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- ↑ Staff Writer (ngày 14 tháng 12 năm 2017). "AIDC, Martin-Baker sign deal on AJT ejection seats". www.taipeitimes.com. Taipei Times. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- ↑ Joseph Ye, Matt Yu and. "New trainer jets also viable in wartime: scholar". focustaiwan.tw. Focus Taiwan. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2019.
- ↑ Minnick, Wendell (ngày 25 tháng 11 năm 2018). "Taiwan AESA Radar to Challenge International Market Share". nationalinterest.org. National Interest. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2019.
- ↑ Jennings, Gareth. "Taiwan rolls out indigenous T-5 aircraft". janes.com. Janes. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2019.
- ↑ Lu, Tyson; Wu, Shu-wei; Lo, James (ngày 15 tháng 2 năm 2025). "Brave Eagle jet trainer fleet grounded following crash". Central News Agency. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2025. and Lu, Tyson; Wu, Shu-wei; Lo, James (ngày 15 tháng 2 năm 2025). "Pilot rescued after parachuting out of Brave Eagle jet trainer". Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2025. Republished as: Chin, Jonathan (ngày 16 tháng 2 năm 2025). "Brave Eagle training jets grounded after crash". Taipei Times. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2025.
- ↑ Wu, Su-wei; Lu, Tyson; Yeh, Joseph (ngày 16 tháng 2 năm 2025). "Broken fan blade may have caused jet's double engine failure: Experts". Central News Agency. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025. Republished as: "Broken fan blade may have caused jet engine failure: experts". Taipei Times. ngày 17 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025.
- ↑ Yen-hsiang, Chao; Lin, Sean; Yeh, Joseph; Tai-cheng, Lu. "Flight data recorder of crashed jet trainer recovered". Focus Taiwan.
- ↑ "T-5 Yung Yin Advanced Jet Trainer (AJT) Aircraft, Taiwan". Airforce technology (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2021.