Bước tới nội dung

Nữ Giới Chung

Thêm liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nữ Giới Chung
Loại hìnhTờ báo phụ nữ
Người sáng lậpLê Đức
Biên tập viênSương Nguyệt Anh
Ngôn ngữTiếng Việt, chữ Hán, tiếng Pháp
Trụ sởSài Gòn
Quốc giaĐông Dương thuộc Pháp
Số lượng lưu hành22 số

Nữ Giới Chung (chữ Hán: 女界鐘, nghĩa là "Tiếng chuông của nữ giới") là tờ báo của phụ nữ đầu tiên trong lịch sử báo chí Việt Nam. Tờ báo được xuất bản tại Sài Gòn, ra số đầu tiên vào thứ sáu, ngày 1 tháng 2 năm 1918. Với sự dẫn dắt của nữ chủ bút Sương Nguyệt Anh, tờ báo được coi là một "dấu mốc quan trọng", góp phần "thức tỉnh ý thức về quyền lợi và vai trò của phụ nữ" trong xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Lịch sử, mục đích Nữ Giới Chung Nữ Giới Chung

Tờ báo ra đời trong bối cảnh chính quyền thực dân Pháp thực hiện "chiến lược văn hóa mới" tại Đông Dương dưới thời Toàn quyền Albert Sarraut[1]. Khoảng năm 1917, ông Lê Đức, một người từng tham gia phong trào Duy Tân, đã tìm gặp và mời nhà thơ Sương Nguyệt Anh (con gái ông Đồ Chiểu) làm chủ bút cho một tờ báo riêng cho phụ nữ[2][3]. Dù chủ sở hữu trên danh nghĩa là một người Pháp tên Henri Blaquière, nhưng người trực tiếp điều hành nội dung tờ báo là Sương Nguyệt Anh[1][4]. Trần Văn Chim là tổng lý và Lê Đức là quản lý phát hành[4]. Tòa soạn ban đầu đặt tại số 15 đường Taberd, Sài Gòn (nay là đường Nguyễn Du, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh)[4][5]. Tên gọi "Nữ Giới Chung" được Sương Nguyệt Anh đặt với ngụ ý "tiếng chuông thức tỉnh chị em phụ nữ"[2][4]. Trong "Lời tựa đầu" ở số báo đầu tiên, bà nêu rõ 4 tôn chỉ:[4]

  1. Vun trồng gốc luân lý - Từ cách ăn thói ở các bà hiền triết đời một lò, đúc cái gương đạo đức, soi chung với bạn má đào.
  2. Trau dồi lẽ biết thường - Lược đại khái những học thuật xưa nay, các hiện trạng trong ngoài, cuộc đời biến đổi làm sao, thân ta quan hệ thế nào, lấy lời giản dị, tỏ nghĩa cao sâu, đặng thích hiệp với trình độ đờn bà nước ta, mà có cái kiến thức tương đương với người nam tử.
  3. Gây dựng cuộc công thương - Diễn các khoa chuyên môn thiệt dụng, tả những sự chiến tranh vô hình, kêu nhau đem nghề tay đua bơi với đồ máy, trọng thổ hóa vừa giữ lấy lợi quyền.
  4. Liên lạc mối cảm tình - Tỏ cái nghĩa chủng tộc kết một giải đồng tâm hiệp cả Bắc, Trung, Nam, làm một đoàn thê lớn, cho rộng đường phổ thông, mau chơn tấn bộ.
Nguyên văn Nữ Giới Chung số 1, ngày 1-2-1918.

Mục tiêu nổi bật của tờ báo là đề xướng việc "nữ học", giúp phụ nữ có học thức (phổ thông) và nghề nghiệp (thiệt nghiệp) để tự lập, không phải "sống dựa dẫm"[4][6]. Mỗi số báo thường có từ 5 đến 9 chuyên mục, nổi bật gồm: Xã thuyết[7], Học nghệ[8], Gia chánh[9], Văn uyển[10], Tạp trở & Thời đàm[11].[12]

Mặc dù là một tờ báo hợp pháp và phải chịu sự kiểm duyệt của chính quyền người Pháp. Theo Tường Khanh từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Nữ Giới Chung vẫn giữ một xu hướng "chống Pháp kín đáo"[13]. Sương Nguyệt Anh đã viết bài gợi lại "truyền thống yêu nước" qua lãnh tụ Hai Bà Trưng, thủ lĩnh Bà Triệu nhằm "thức tỉnh quốc dân"[14][13]. Bà cũng kiên quyết từ chối những yêu cầu "ca ngợi chính quyền thực dân" hoặc "cổ động người Việt đi lính cho Pháp"[1][3]. Chính vì tầm ảnh hưởng và tư tưởng vượt ra ngoài khỏi sự kiểm duyệt của người Pháp[5][15]. Sau 5 tháng 19 ngày hoạt động với 22 số báo, Nữ Giới Chung bị chính quyền thuộc địa buộc phải đình bản vào ngày 19 tháng 7 năm 1918[4][16].

Hình thức trình bày Nữ Giới Chung Nữ Giới Chung

Báo in khổ 29 x 41 cm, mỗi số gồm 24 trang (trong đó có khoảng 13 trang nội dung và 8-10 trang quảng cáo)[12]. Tên báo được trình bày bằng ba chữ: Quốc ngữ (in to đậm), chữ Pháp (Fémina Annamite) và chữ Hán[12]. Giá bán mỗi số là 10 xu, phát hành tại Đông Dương qua đường bưu điện và các đại lý[4][12].

Tham khảo Nữ Giới Chung Nữ Giới Chung

  1. 1 2 3 "Bảo tàng Lịch sử Quốc gia". Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  2. 1 2 "Bảo tàng Lịch sử Quốc gia". Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  3. 1 2 "Nữ chủ bút Sương Nguyệt Anh". baocantho.com.vn. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Bảo tàng Lịch sử Quốc gia". Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  5. 1 2 "Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam - PNVN: Nữ chủ bút tờ báo phụ nữ đầu tiên của Việt Nam".
  6. ↑ brill.com. doi:10.30965/25217038-01501010 https://brill.com/view/journals/veas/15/1/article-p227_10.xml. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026. {{Chú thích web}}: |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  7. ↑ Chuyên mục nổi bật nhất, bàn về vị trí, vai trò phụ nữ và vấn đề "nam nữ bình quyền".
  8. ↑ Phổ biến các nghề chuyên môn như làm dầu thơm, làm trà, xà bông, nhuộm, nuôi cá...
  9. ↑ Chia sẻ kinh nghiệm ứng xử trong gia đình và xã hội.
  10. ↑ Đăng in thơ, ca, phú, câu đối.
  11. ↑ Tin tức thời sự trong Việt Nam, ngoài Việt Nam và các thông tin khoa học.
  12. 1 2 3 4 "Bảo tàng Lịch sử Quốc gia". Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  13. 1 2 "Bảo tàng Lịch sử Quốc gia". Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  14. ↑ Vi, Hoàng (ngày 1 tháng 2 năm 2023). "BÀ SƯƠNG NGUYỆT ANH- NGƯỜI KHỞI XƯỚNG CHO SỰ RA ĐỜI BÁO PHỤ NỮ VIỆT NAM". Bảo tàng Phụ Nữ Nam Bộ. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  15. ↑ Tâm, Lê (ngày 12 tháng 12 năm 2010). "Sương Nguyệt Anh - Nữ sĩ, nữ chủ bút tài hoa và trí tuệ". khoavanhoc-ngonngu.edu.vn. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  16. ↑ baotangphunu (ngày 17 tháng 6 năm 2021). "NHÂN NGÀY BÁO CHÍ VIỆT NAM ( 21/6/ 1925 – 21/6/ 2021) , CÙNG NHÌN LẠI HAI TỜ BÁO PHỤ NỮ ĐẦU TIÊN Ở VIỆT NAM". Bảo tàng Phụ Nữ Nam Bộ. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nữ_Giới_Chung&oldid=74965975”