Bước tới nội dung

Nguyễn Phúc Hồng Phì

Sửa liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Nguyễn Phúc Hồng Phì (阮福洪肥, 25 tháng 10 năm 1842 – 30 tháng 12 năm 1883) tự Sĩ Thắng (士勝) là con trai thứ 3 của Tùng Thiện vương Miên Thẩm. Ông được tập phong Tùng Thiện huyện công (從善縣公), sau tặng Quận công.

Tiểu sử

Nguyễn Phúc Hồng Phì sinh ngày 22 tháng 9 năm Thiệu Trị thứ 2 (tức 25 tháng 10 năm 1842) tại phủ đệ Tùng Quốc công ở Thuận Hoá. Thuở nhỏ, ông theo học tại Quốc Tử Giám. Năm Tự Đức thứ 23 (1870), phụ thân là Tùng Thiện vương qua đời, Hồng Phì được kế tập tước Tùng Thiện Huyện Công (從善縣公).[cần dẫn nguồn]

Tháng 6 năm Tự Đức 36 (1883), vua Tự Đức băng hà, để lại di chiếu uỷ quyền cho các quan Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường và Trần Tiễn Thành làm nhiếp chính đưa Ưng Chân lên kế vị. Tuy nhiên 2 quyền thần là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường cho rằng đất nước đang rối ren và cần một người đủ chín chắn làm vua, nên đã phế truất Ưng Chân rồi đưa Hồng Dật lên ngôi, tức vua Hiệp Hoà. Vua Hiệp Hoà lên ngôi, quyền lực nằm cả trong tay 2 đại thần Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường. Để lấy lại uy quyền, vua Hiệp Hoà bí mật liên kết với các tôn thất hoàng tộc. Tuy Lý vương Miên Trinh, Hoằng Hoá Quận vương Miên Triện cùng Hồng Phì và vài người tôn thất khác, theo phe vua Hiệp Hoà và là tâm phúc của nhà vua.

Tháng 8 cùng năm, vua Hiệp Hoà bổ ông chức Tả Tham tri bộ Lại. Vì Thượng thư bộ Lại bấy giờ là Đại thần Nguyễn Trọng Hợp, vốn là thầy dạy cũ của ông, nên ông đã xin thôi chức nhưng không được vua chuẩn tấu.[1] Sau đó ông được bổ làm Phó Khâm sai Bắc Kỳ.

Ngày 30 tháng 10 (tức 29 tháng 11 dương lịch), Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường làm binh biến, phế truất rồi sau đó giết chết vua Hiệp Hoà, đưa Nguyễn Phúc Ưng Đăng, con nuôi thứ 3 vua Tự Đức lên ngai, tức vua Kiến Phúc. Vào ngày biến loạn, Tuy Lý vương Miên Trinh, Miên Triện, Miên Tằng và Hồng Phì vì can gián vào việc phế lập ngôi vua, sợ bị liên lụy nên mới dẫn gia quyến chạy tới cửa Thuận An nương nhờ người Pháp. Tuy nhiên, các quan Pháp đã giao họ lại cho triều đình Huế xét xử. Triều Nguyễn lấy cớ xúi giục các vị vương gia trốn chạy tới Thuận An, nên Hồng Phì, Nguyễn Phúc Hồng Sâm cùng Nguyễn Phúc Hồng Tu đều bị xử tử, đồng thời bị xoá tên khỏi hoàng tộc và bị cải sang họ mẹ. Ngày 2 tháng 12 (tức 30 tháng 12 dương lịch), Hồng Phì qua đời,[2] thọ 42 tuổi.

Tháng 10 năm Khải Định 3 (1918), Hồng Phì được phục hàm Tham tri và được truy phong là Tùng Thiện Quận Công (從善郡公).[a]

Gia quyến

Hồng Phì có 5 con trai, 3 con gái, gồm:

  • Nam
  • Nữ
    • Nguyễn Phúc Thi Băng
    • Nguyễn Phúc Cầm Anh
    • Nguyễn Phúc Bội Châm

Chú thích

  1. ↑ Theo "Đại Nam Thực Lục" Chính biên, Đệ thất kỷ chép rằng ông được phong Quận Vương[3] trong khi trang web Việt Nam Gia Phả lại cho rằng Hồng Phì được ban Quận Công. Theo quy chế tập tước triều Nguyễn, con trai của Thân vương hoặc Quận vương chỉ được phong đến Quận công, do đó viết Quận vương là sai. Có thể "Đại Nam Thực Lục" chép lầm "Quận Vương" thay vì "Quận Công".

Tham khảo

  1. ↑ "Đại Nam Thực Lục" Đệ tứ kỷ, Quyển bảy mươi, chép rằng Tự Đức năm 36, tháng 8, chuẩn cho Tùng Thiện Huyện công Hồng Phì lĩnh chức Lại bộ Tả Tham tri, sau đổi sang Công bộ
  2. ↑ "Đại Nam Thực Lục" Chính biên, Đệ ngũ kỷ, Quyển nhất chép rằng cả Hồng Phì cùng Nguyễn Phúc Hồng Sâm đều trúng ác phong và mất trong lao ngục
  3. ↑ "Đại Nam Thực Lục" Chính biên, Đệ thất kỷ, quyển 3 ghi rằng Khải Định năm thứ 3, tháng 10, phong Tham tri bộ Lại Hồng Phì là Tùng Thiện Quận Vương
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nguyễn_Phúc_Hồng_Phì&oldid=74839957”