Lý hoàng hậu (Hậu Tấn Cao Tổ)

Lý Hoàng hậu
Hoàng hậu Hậu Tấn
Tại vị	936 – 942
Tiền nhiệm	Không có (triều đại mới lập)
Kế nhiệm	Phùng hoàng hậu (Hậu Tấn Xuất Đế)
Hoàng thái hậu Hậu Tấn
Truy tôn	942 – 947
Thông tin chung
Sinh	không rõ
Mất	7 tháng 10 năm 950 Kiến Châu (Liêu)
Phối ngẫu	Thạch Kính Đường
Hậu duệ	Thạch Trọng Tín
Tên đầy đủ Họ: Lý (李) Tên: không rõ
Thân phụ	Lý Tự Nguyên
Thân mẫu	Tào phu nhân

Lý Hoàng hậu (chữ Hán: 李皇后; tên riêng không rõ, mất ngày 7 tháng 10 năm 950) là công chúa của triều Hậu Đường và là hoàng hậu của triều Hậu Tấn (Ngũ Đại), vợ của Hoàng đế khai quốc Thạch Kính Đường. Sau khi ông qua đời, bà được tôn làm hoàng thái hậu dưới triều vua kế vị Thạch Trọng Quý.

Thân thế

Năm sinh của Lý Hoàng hậu không rõ. Bà là con gái thứ ba của Lý Tự Nguyên, hoàng đế thứ hai của triều Hậu Đường, và Tào phu nhân – người sau này được lập làm hoàng hậu. Khoảng trước năm 919, bà kết hôn với Thạch Kính Đường, khi ông còn là tướng dưới trướng cha bà.

Năm 928, Lý Tự Nguyên phong bà làm Vĩnh Ninh công chúa, đến năm 933 lại gia phong làm Ngụy quốc công chúa. Bà và Thạch Kính Đường có ít nhất một con trai là Thạch Trọng Tín.

Giai đoạn cuối Hậu Đường

Trong biến loạn năm 934, khi hoàng đế Lý Tòng Hậu bị Lý Tòng Kha lật đổ, Lý Hoàng hậu cùng mẹ là Tào hoàng thái hậu nhiều lần cầu xin để Thạch Kính Đường được trở về trấn thủ Hà Đông, giúp ông bảo toàn thế lực. Đến năm 936, mối nghi kỵ giữa Thạch Kính Đường và Lý Tòng Kha ngày càng sâu sắc, cuối cùng dẫn đến việc Thạch Kính Đường nổi dậy với sự trợ giúp của nhà Liêu.

Thời kỳ Hậu Tấn

Sau khi lập ra triều Hậu Tấn năm 936, Thạch Kính Đường lập Lý thị làm hoàng hậu (thời điểm chính xác được các sử sách ghi chép khác nhau). Con trai của bà là Thạch Trọng Tín bị sát hại trong loạn quân năm 937.

Lý Hoàng hậu còn nuôi dưỡng em trai cùng cha khác mẹ là Lý Tòng Ích, thay mẹ ruột của ông chăm sóc và đối đãi như con ruột. Năm 942, Thạch Kính Đường lâm bệnh nặng và qua đời. Ngôi vua được truyền cho Thạch Trọng Quý, người tôn bà làm hoàng thái hậu.

Thời kỳ làm hoàng thái hậu

Dưới triều Thạch Trọng Quý, Lý hoàng thái hậu được tôn kính, song bà không hài lòng khi hoàng đế lập Phùng Hoàng hậu làm vợ và để bà này can dự sâu vào triều chính. Khi Thạch Trọng Quý đối đầu với nhà Liêu, dẫn đến việc Hậu Tấn diệt vong năm 947, Lý hoàng thái hậu cùng hoàng tộc bị lưu đày vào lãnh thổ Liêu.

Qua đời

Trong thời gian bị lưu đày tại Kiến Châu (nay thuộc Liêu Ninh), điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt và thiếu thốn y dược khiến Lý hoàng thái hậu lâm bệnh nặng. Bà qua đời năm 950. Theo di nguyện, bà mong được hỏa táng và đưa tro cốt về U Châu, song cuối cùng tro cốt của bà được chôn cất ngay tại nơi lưu đày.

Nguồn

• (bằng tiếng Trung Quốc) Tiết Cư Chính, biên tập (974). Cựu Ngũ Đại sử. Quyển 86.
• (bằng tiếng Trung Quốc) Âu Dương Tu (1073). Tân Ngũ Đại sử. Quyển 17.
• (bằng tiếng Trung Quốc) Tư Mã Quang (1086). Tư trị thông giám. Quyển 278–289.