Bước tới nội dung

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ IRGC)
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
Biểu trưng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo
Cờ chính thức (trái) và cờ nghi lễ (phải)
Khẩu hiệuHeraldic slogan:
وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ (tiếng Ả Rập)
"Hãy chuẩn bị chống lại chúng (kẻ thù) bằng tất cả sức mạnh quân sự mà các tín đồ có thể có." (Bản mẫu:Qref)
Thành lập5 tháng 5 năm 1979; 46 năm trước (1979-05-05) (thành lập)[1][2]
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran
Hệ tư tưởng
Các quân chủng
  1. Lực quân
  2. Lực lượng Hàng không vũ trụ
  3. Hải quân
  4. Lực lượng Quds
  5. Basij
Sở chỉ huyTehran, Iran
Websitesepahnews.ir
Lãnh đạo
Tổng tư lệnhChuẩn tướng Ahmad Vahidi[5]
Phó Tổng tư lệnhKhuyết
Nhân lực
Cưỡng bách tòng quân≈50,000 (2019), recruited mostly from active members of Basij[6]
Số quân tại ngũ≈125,000 (2024)[7][8]
Phí tổn
Ngân sách6,96 tỷ đô la Mỹ (2020)[9]
Bài viết liên quan
Lịch sử
Quân hàmQuân hàm quân đội Iran
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran
Được coi là khủng bố bởi

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo,[a] cũng được gọi là Vệ binh Cách mạng Iran,[22] là một lực lượng đa quân chủng của Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran, được Ruhollah Khomeini thành lập như một nhánh quân sự vào tháng 5 năm 1979 sau Cách mạng Hồi giáo.[23] Trong khi Quân đội Iran có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của Iran theo năng lực truyền thống, hiến pháp quy định nhiệm vụ của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo là bảo vệ chế độ Cộng hòa Hồi giáo,[24] được hiểu phổ biến là bao gồm ngăn chặn sự can thiệp của nước ngoài vào Iran, ngăn chặn các cuộc đảo chính của quân đội truyền thống và đập tan "các phong trào lệch lạc" gây tổn hại đến di sản tư tưởng của Cách mạng Hồi giáo.[25]

Tính đến năm 2024, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo có tổng cộng khoảng 125.000 quân nhân. Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hiện là lực lượng chính của Iran thực hiện quyền kiểm soát hoạt động trên Vịnh Ba Tư.[26] Basij là một lực lượng dân quân tình nguyện bán quân sự, có khoảng 90.000 quân nhân đang hoạt động.[27][28] Lực lượng này điều hành một nhánh truyền thông, được gọi là "Sepah News" trong Iran.[29] Ngày 16 tháng 3 năm 2022, lực lượng này đã thông qua một nhánh độc lập mới có tên là "Bộ Tư lệnh Bảo vệ và An ninh các Trung tâm Hạt nhân liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.[30] Tính đến năm 2025, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo bị Úc, Bahrain, Canada, Ecuador, Liên minh châu Âu, Israel, Paraguay, Ả Rập Xê Út, Thụy Điển, Ukraina và Hoa Kỳ chỉ định là một tổ chức khủng bố, trong khi Lực lượng Quds bị Argentina chỉ định là một tổ chức khủng bố.[31][32][33][34][14][18]

Có nguồn gốc là một lực lượng dân quân tư tưởng, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã đóng vai trò lớn hơn trong hầu hết mọi khía cạnh của chính trị, kinh tế (bao gồm cả ngành năng lượng và thực phẩm) và xã hội Iran. INăm 2010, BBC News mô tả tổ chức này là một "Đế chế".[35] Năm 2019, Reuters mô tả tổ chức này là "một đế chế công nghiệp có ảnh hưởng chính trị".[36] Vai trò xã hội, chính trị, quân sự và kinh tế mở rộng của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo dưới thời Mahmoud Ahmadinejad—đặc biệt là trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2009 và việc đàn áp các cuộc biểu tình sau bầu cử—đã khiến nhiều nhà phân tích phương Tây lập luận rằng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo thậm chí còn vượt qua cả tầng lớp giáo sĩ cầm quyền của đất nước về mặt quyền lực chính trị.[37][38][39][40]

Tên gọi

Các tổ chức chính phủ ở Iran thường được biết đến với tên gọi một từ (thường biểu thị chức năng của họ) thay vì tên viết tắt hoặc phiên bản rút gọn, và dân chúng nói chung đều gọi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo là Sepâh (سپاه) (Sepoy; Sipahi). Sepâh có hàm ý lịch sử về những người lính, trong khi trong tiếng Ba Tư hiện đại, nó cũng được dùng để mô tả một đơn vị có quy mô quân đoàn – trong tiếng Ba Tư hiện đại, Artesh (ارتش) là thuật ngữ chuẩn hơn để chỉ một đội quân.

Pâsdârân (پاسداران) là dạng số nhiều của Pâsdâr (پاسدار), có nghĩa là "Người bảo vệ", và các thành viên của Sepah được gọi là Pāsdār, đây cũng là danh hiệu của họ và đứng sau quân hàm của họ.

Ngoài cái tên Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo,[41][42][43] Chính phủ Iran, phương tiện truyền thông và những người đồng nhất với tổ chức này thường sử dụng Sepāh-e Pâsdârân (Quân đội Vệ binh), mặc dù không hiếm khi nghe thấy Pâsdârân-e Enghelâb (پاسداران انقلاب) (Vệ binh Cách mạng), hay đơn giản là Pâsdârân (پاسداران) (Vệ binh). Trong cộng đồng người dân Iran, và đặc biệt là những người Iran lưu vong, việc sử dụng từ Pasdaran biểu thị sự căm ghét hoặc ngưỡng mộ đối với tổ chức này.

Hầu hết các chính phủ nước ngoài và phương tiện truyền thông đại chúng nói tiếng Anh có xu hướng sử dụng thuật ngữ Iranian Revolutionary Guards - IRG (Vệ binh Cách mạng Iran (IRG)) hoặc đơn giản là Revolutionary Guards (Vệ binh Cách mạng).[44] Trong các phương tiện truyền thông Mỹ, lực lượng này thường được gọi thay thế cho nhau là Iranian Revolutionary Guard Corps hoặc Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC).[45][46][47][48] Quy chuẩn của chính phủ Mỹ là Islamic Revolutionary Guard Corps,[49] trong khi Liên hợp quốc sử dụng Iranian Revolutionary Guard Corps.[50]

Tổ chức

Vai trò chính của lực lượng này là đảm bảo an ninh quốc gia. Lực lượng này chịu trách nhiệm về an ninh nội địa và biên giới, thực thi pháp luật và cả lực lượng tên lửa của Iran. Các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hướng tới chiến tranh bất đối xứng và các nhiệm vụ ít truyền thống hơn. Bao gồm kiểm soát buôn lậu, kiểm soát eo biển Hormuz và các hoạt động kháng cự.[51] Vệ binh Cách mạng Hồi giáo có mục đích bổ sung cho vai trò truyền thống hơn của quân đội Iran chính quy, với hai lực lượng hoạt động riêng biệt và tập trung vào các vai trò hoạt động khác nhau.[51]

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo là lực lượng vũ trang kết hợp với lực lượng bộ binh, hải quân,[26] không quân, tình báo,[52] và lực lượng đặc nhiệm của riêng mình. Lực lượng này cũng kiểm soát lực lượng dân quân Basij. Basij là lực lượng tình nguyện, với 90.000 quân nhân chính quy và 300.000 quân dự bị. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo được chính thức công nhận là một thành phần của Các lực lượng vũ trang Iran theo Điều 150 của Hiến pháp Iran.[53] Lực lượng này tách biệt và song song với lực lượng còn lại của quân đội Iran, được gọi là Artesh (một từ tiếng Ba Tư khác để chỉ quân đội). Đặc biệt là ở vùng biển Vịnh Ba Tư, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo dự kiến sẽ nắm quyền kiểm soát mọi phản ứng của Iran đối với các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của nước này.[26]

Ghi chú

  1. ↑ tiếng Ba Tư: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, đã Latinh hoá: Sepāh-e Pāsdārān-e Enqelāb-e Eslāmī, n.đ. 'Vệ đội Cách mạng Hồi giáo'

Tham khảo

  1. ↑ Abedin, Mahan (2011). "Iran's Revolutionary Guards: Ideological But Not Praetorian". Strategic Analysis. 35 (3): 381–385. doi:10.1080/09700161.2011.559965. S2CID 153976967.
  2. ↑ "Timeline of Military and Security Events". United States Institute of Peace. ngày 10 tháng 8 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2024.
  3. 1 2 Nick Pay, Vahid; and Omond, Andrew (ngày 2 tháng 1 năm 2023). "Military Ideology and Foreign Policy: A Constructivist Examination of the IRGC'S Ideological Influence". Asian Affairs. 54 (1): 18–43. doi:10.1080/03068374.2023.2174687. ISSN 0306-8374. These efforts flow from Article 11 of the IRGC's 1982 statute, which expressly requires the organisation to train and educate its members according to Islamic teachings and to promote the Khomeinist constitutional principle of velayat-e faqīh (Guardianship of the Jurist) in ideological, political, and military domains
  4. ↑ Shah, Sikander Ahmed (ngày 30 tháng 4 năm 2024). Federalist Solutions to Pakistan's Political Crises (bằng tiếng Anh). Lexington Books. tr. 170. ISBN 978-1-6669-5546-0. Iran, already an Islamic Republic, leveraged the Shi'a Islamist Ideology to gain support and recruitment from within and beyond Iran, with a specific view towards defending against threats—real or perceived—to the Shi'a Muslim identity, and to further a revolutionary Shi'a Islamist ideology. Iran's military, specifically the IRGC, is unique in the sense of not only using sectarian differences to effect its political will domestically, but also to further its ideology beyond its national borders, garnering support and traction from Shi'a political pockets across the region.
  5. ↑ "Iran appoints Ahmad Vahidi as new Revolutionary Guards commander". Iran International (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2026.
  6. ↑ Golkar, Saeid (tháng 2 năm 2019), The Supreme Leader and the Guard: Civil-Military Relations and Regime Survival in Iran (PDF) (Policy Watch), The Washington Institute for Near East Policy, tr. 3, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2020, truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2020
  7. ↑ "Iran's Revolutionary Guards: powerful group with wide regional reach". Reuters. ngày 13 tháng 4 năm 2024.
  8. ↑ The International Institute of Strategic Studies (IISS) (2020). "Middle East and North Africa". The Military Balance 2020. Quyển 120. Routledge. tr. 348–352. doi:10.1080/04597222.2020.1707968. ISBN 978-0-367-46639-8. S2CID 219624897.
  9. ↑ Rome, Henry (ngày 17 tháng 6 năm 2020), "Iran's Defense Spending", The Iran Primer, The United States Institute for Peace, Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 6 năm 2021, truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2020
  10. ↑ The Islamic Revolutionary Guard Corps will be proscribed as a terrorist organisation. What does this mean?
  11. ↑ "Bahrain Terrorist List (individuals – entities)". Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Bahrain. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2020.
  12. ↑ "Currently listed entities". Public Safety Canada. Government of Canada. ngày 21 tháng 12 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2020.
  13. ↑ "Ecuador Labels IRGC as "Terrorist Organization"". WANA (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2025.
  14. 1 2 "EU adds Iran's Revolutionary Guards to 'terrorist list'". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2026.
  15. ↑ "Notification of Designation No. 403 by the Minister of Defense in accordance with the Anti-Terrorism Law, 2016" (PDF). National Bureau for Counter Terror Financing of Israel. ngày 18 tháng 1 năm 2024.
  16. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên upi.com
  17. ↑ "Saudi, Bahrain add Iran's Revolutionary Guards to terrorism lists". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 10 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019.
  18. 1 2 Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên Ukraine
  19. ↑ "Зеленський: Україна визнає Корпус вартових ісламської революції терористичною організацією (відео)". LB.ua. ngày 2 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2026.
  20. ↑ "Treasury Designates the IRGC under Terrorism Authority and Targets IRGC and Military Supporters under Counter-Proliferation Authority". treasury.gov. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2019.
  21. ↑ Freiberg, Nava (ngày 17 tháng 1 năm 2026). "Argentina designates Iran's Quds Force a terrorist organization; Sa'ar praises move". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ISSN 0040-7909. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2026.
  22. ↑ Multiple sources:
  23. ↑ IISS Military Balance 2006, Routledge for the IISS, London, 2006, p. 187
  24. ↑ "Profile: Iran's Revolutionary Guards" Lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2008 tại Wayback Machine. BBC News. 18 October 2009.
  25. ↑ Morris M Mottale. "The birth of a new class – Focus". Al Jazeera English. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2013.
  26. 1 2 3 "The Consequences of a Strike on Iran: The Iranian Revolutionary Guard Corps Navy" GlobalBearings.net, 15 December 2011.
  27. ↑ Abrahamian, Ervand, History of Modern Iran, Columbia University Press, 2008 pp. 175–76
  28. ↑ Aryan, Hossein (ngày 5 tháng 2 năm 2009). "Iran's Basij Force – The Mainstay of Domestic Security. 15 January 2009". RFERL. Radio Free Europe/Radio Liberty. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2011.
  29. ↑ "Picture imperfect" Lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2017 tại Wayback Machine 9 March 2013 The Economist
  30. ↑ "برای حفاظت از تاسیسات هسته‌ای ایران، 'فرماندهی سپاه هسته‌ای' تشکیل شده است" [In order to protect Iran's nuclear facilities, the "Nuclear Corps Command" has been established]. ngày 15 tháng 3 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2022.
  31. ↑ Nicole Gaouette (ngày 8 tháng 4 năm 2019). "Trump designates elite Iranian military force as a terrorist organization". CNN. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2019.
  32. ↑ "Saudi, Bahrain add Iran's IRGC to terror lists – SPA". euronews (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 10 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2019.
  33. ↑ Yousif, Nadine (ngày 19 tháng 6 năm 2024). "Canada lists Iran's Revolutionary Guards as a terrorist group". BBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2024.
  34. ↑ "EU designates Iran Guards as terrorist organisation: Kallas". LBCIV7 (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2026.
  35. ↑ Gregory, Mark (ngày 26 tháng 7 năm 2010). "Expanding business empire of Iran's Revolutionary Guards". BBC News. BBC News.
  36. ↑ Hafezi, Parisa (ngày 21 tháng 4 năm 2019). "Khamenei names new chief for Iran's Revolutionary Guards". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2020.
  37. ↑ Slackman, Michael (ngày 21 tháng 7 năm 2009). "Hard-Line Force Extends Grip Over a Splintered Iran". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2009.
  38. ↑ "Arrests at new Iranian protests". BBC News. ngày 21 tháng 7 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 7 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2009.
  39. ↑ "Crisis as Opportunity for the IRGC". Stratfor. ngày 27 tháng 7 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2009.
  40. ↑ Abdo, Geneive (ngày 7 tháng 10 năm 2009). "The Rise of the Iranian Dictatorship". Foreign Policy. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2009.
  41. ↑ "Islamic Revolutionary Guard Corps". irna.ir. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2019.[liên kết hỏng]
  42. ↑ "Islamic Revolutionary Guard Corps, part 2". irib.ir. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2019.
  43. ↑ "The alarming of Islamic revolutionary guard corps chief to the enemies". iribnews.ir. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2019.
  44. ↑ Steven Morris & Ewen MacAskill (ngày 7 tháng 4 năm 2007). "Someone said, 'Lads, I think we're going to be executed' 7 April 2007". Guardian. London. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2011.
  45. ↑ "Brainroom Facts: Iran's Revolutionary Guard Corps". Fox News. ngày 23 tháng 3 năm 2007. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2011.
  46. ↑ "Islamic Revolutionary Guards Corps (Quds Force)". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2016.
  47. ↑ Hirsch, Michael; Dehghanpisheh, Babak; Hosenball, Mark (ngày 15 tháng 2 năm 2007). "The New Enemy?". Newsweek. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2007.
  48. ↑ Chua-Eoan, Howard (ngày 23 tháng 3 năm 2007). "Why Iran Seized the British Marines". Time. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2011.
  49. ↑ "Fact Sheet: Treasury Designates Iranian Entities Tied to the IRGC and IRISL". treasury.gov. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2016.
  50. ↑ "SECURITY COUNCIL TOUGHENS SANCTIONS AGAINST IRAN, ADDS ARMS EMBARGO, WITH UNANIMOUS ADOPTION OF RESOLUTION 1747 (2007) | Meetings Coverage and Press Releases". un.org. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2016.
  51. 1 2 "Jane's World Armies profile: Iran". JDW. Jane's Information Group. ngày 29 tháng 8 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 1 năm 2007. (extract). (cần đăng ký mua)
  52. ↑ Hughes, Robin (ngày 4 tháng 10 năm 2006). "Iran and Syria advance SIGINT co-operation". JDW. Janes Information Group. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 1 năm 2007.
  53. ↑ "ICL – Iran – Constitution". Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2007.

Thư mục

Đọc thêm

  • Hesam Forozan, The Military in Post-Revolutionary Iran: The Evolution and Roles of the Revolutionary Guards, c. 2017
  • Safshekan, Roozbeh; Sabet, Farzan, "The Ayatollah's Praetorians: The Islamic Revolutionary Guard Corps and the 2009 Election Crisis", The Middle East Journal, Volume 64, Number 4, Autumn 2010, pp. 543–558(16).
  • Wise, Harold Lee (2007). Inside the Danger Zone: The U.S. Military in the Persian Gulf 1987–88. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-59114-970-3. (discusses U.S. military clashes with Iranian Revolutionary Guard during the Iran–Iraq War)

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Vệ_binh_Cách_mạng_Hồi_giáo_Iran&oldid=74826629”