Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

Hô Diên Hoàng hậu
Hoàng hậu Hán Triệu
Hoàng hậu Hán Triệu
Tại vị	310 – 312
Tiền nhiệm	Đan Hoàng hậu
Kế nhiệm	Trương Huệ Quang
Thông tin chung
Sinh	Không rõ
Mất	312
Phối ngẫu	Lưu Thông
Hậu duệ	Lưu Xán
Tên đầy đủ Họ: Hô Diên (呼延) Tên riêng: không rõ Thụy hiệu Vũ Nguyên Hoàng hậu (武元皇后)

Hô Diên Hoàng hậu (呼延皇后, tên riêng không rõ, mất năm 312), thụy hiệu Vũ Nguyên Hoàng hậu (武元皇后), là hoàng hậu của nhà nước Hán Triệu, một chính quyền do người Hung Nô lãnh đạo trong thời kỳ Thập Lục Quốc. Bà là chính thất đầu tiên của Lưu Thông (tức Chiêu Vũ Đế).

Xuất thân Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

Hô Diên Hoàng hậu xuất thân từ họ Hô Diên, một dòng tộc quý tộc lớn của người Hung Nô. Trong triều đình Hán–Triệu, có rất nhiều quan lại mang họ Hô Diên, cho thấy thế lực và địa vị cao của gia tộc này. Bà là chị em họ với Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Uyên), tức hoàng hậu đầu tiên của Lưu Uyên, cha của Lưu Thông.

Trở thành hoàng hậu Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

Năm 310, sau khi Lưu Thông lật đổ anh trai là Lưu Hòa để đoạt ngôi hoàng đế, ông lập Hô Diên thị làm hoàng hậu. Bà trở thành hoàng hậu đầu tiên trong triều đại của Lưu Thông.

Con cái và tranh đoạt ngôi vị Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

Hô Diên Hoàng hậu sinh cho Lưu Thông ít nhất một người con trai là Lưu Xán, được phong Hà Nội vương và giữ chức đại tướng quân. Tuy nhiên, Lưu Thông không lập Lưu Xán làm hoàng thái tử, do trước đó ông đã hứa với Đan Hoàng hậu sẽ để con trai bà là Lưu Ái kế vị.

Sau khi Đan Thái hậu qua đời năm 310, Hô Diên Hoàng hậu nhiều lần khuyên Lưu Thông lập con mình làm thái tử, lo sợ rằng sau khi hoàng đế băng hà, Lưu Xán và các hoàng tử khác sẽ bị sát hại. Khi đó, Lưu Thông chưa nghe theo, nhưng những lời này về sau ảnh hưởng đến quyết định của ông. Năm 317, tức nhiều năm sau khi Hô Diên Hoàng hậu đã mất, Lưu Thông phế truất Lưu Ái và lập Lưu Xán làm hoàng thái tử.

Qua đời Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

Hô Diên Hoàng hậu qua đời năm 312. Sau khi mất, bà được truy tôn thụy hiệu là Vũ Nguyên Hoàng hậu.

Tham khảo Hô Diên hoàng hậu (vợ Lưu Thông)

• Luan Baojun & Tang Bowen, Tales about Chinese Emperors: Their Wild and Wise Ways, 1994.
• Tư trị thông giám
• Thập Lục Quốc xuân thu