Hoa Đốc
Hoa Đốc 华督 | |
|---|---|
| Sinh | ??? |
| Mất | 682 TCN |
| Quốc tịch | Tống |
| Nghề nghiệp | Chính trị gia |
| Con cái | Hoa Gia, Hoa Tú Lão |
| Cha mẹ |
|
Hoa Đốc (chữ Hán:华督) (? – 682 TCN), họ Tử, thị Hoa, tự Hoa Phụ, tên Đốc, nên gọi là Hoa Phụ Đốc, cháu nội của Tống Đái công, con trai của Hảo Phụ Thuyết, thành viên hoàng tộc nước Tống thời Xuân Thu. Hoa Đốc là gian thần nổi tiếng thời Xuân Thu, giữ chức Thái tể (Tể tướng), đứng đầu "Lục khanh", là quý tộc lớn có thế lực mạnh thời bấy giờ ở nước Tống. Hậu duệ của ông độc chiếm triều chính nước Tống hơn 200 năm. Sách cổ "Cổ Kim Tính Thị Thư Biện Chứng" cho rằng, Hoa Đốc là người đầu tiên lấy họ Hoa. Trong số con cháu của Hoa Đốc, có một chi lấy chữ "Đốc" trong tên tổ làm họ, gọi là họ Đốc. Một chi khác lấy tự của tổ làm họ, gọi là họ Hoa.
Sự nghiệp
Năm thứ 9 đời Tống Thương công (711 TCN), khi đó Tư mã nước Tống là Khổng Phụ Gia có một người vợ nhan sắc tuyệt đẹp. Một lần, vợ Khổng Phụ Gia là người họ Ngụy về quê viếng mộ, trên đường gặp Hoa Đốc. Hoa Đốc đưa mắt nhìn theo từ phía trước, rồi ngoái lại nhìn chằm chằm khi bà đi qua, nói: "Vừa xinh đẹp, lại vô cùng lộng lẫy."[1] Do tham muốn sắc đẹp của vợ Khổng Phụ Gia, Hoa Đốc muốn chiếm đoạt nàng làm của riêng, bèn sai người phao tin đồn khắp kinh thành rằng: "Tống Thương công lên ngôi chưa đầy mười năm mà đã xảy ra mười một cuộc chiến, dân chúng khổ sở vô cùng, tất cả đều do Khổng Phụ Gia gây ra. Ta sẽ giết Khổng Phụ Gia để mang lại yên bình cho bá tánh."[2]
Năm thứ 10 đời Tống Thương công (710 TCN), Hoa Đốc tấn công và giết chết Khổng Phụ Gia, cướp đoạt vợ của ông. Tống Thương công biết chuyện vô cùng tức giận. Hoa Đốc sợ bị vua trừng phạt nên đã ra tay giết luôn Tống Thương công,[3] rồi đón công tử Phùng (con trai Tống Mục công) từ nước Trịnh về lập làm vua nhằm thân thiết với nước Trịnh. Vị vua mới này chính là Tống Trang công.[4] Cùng lúc đó, Hoa Đốc đem đỉnh của nước Cáo tặng cho Lỗ Hoàn công, lại gửi lễ vật cho các nước Tề, Trần, Trịnh. Nhờ vậy, vào năm đầu đời Tống Trang công (710 TCN), Hoa Đốc trở thành Tướng quốc.[5][6]
Năm thứ 19 đời Tống Trang công (692 TCN), Tống Trang công qua đời, con trai là công tử Tiệp lên ngôi, tức Tống Mẫn công (còn gọi là Tống Hậu Mẫn công).[7]
Bị giết
Mùa thu năm thứ 10 đời Tống Mẫn công (682 TCN), tướng nước Tống là Nam Cung Trường Vạn giết chết Tống Mẫn công ở Mông Trạch. Hoa Đốc hay tin liền dẫn quân báo thù. Khi hai bên giao chiến ở phía tây Đông Cung, Hoa Đốc chưa kịp làm gì đã bị Nam Cung Trường Vạn dùng kích đâm chết tươi ngay tại chỗ.[8]
Sau khi Hoa Đốc chết, Nam Cung Trường Vạn lập công tử Du lên ngôi, sử gọi là Tống Tiền Phế công. Mùa đông cùng năm, Tiêu Thúc Đại Tâm cùng các công tử nước Tống giết chết công tử Du, lập em trai Tống Mẫn công là công tử Ngự Thuyết lên ngôi, tức Tống Hoàn công. Nam Cung Trường Vạn chạy trốn sang nước Trần. Không lâu sau, nước Tống đút lót cho nước Trần. Người nước Trần dùng kế cho Nam Cung Trường Vạn say rượu rồi giải về nước Tống, vua Tống xẻo thịt ông làm mắm.[9]
Ân đền oán trả
Ngày trước Hoa Đốc giết Khổng Phụ Gia để cướp đoạt vợ của ông, gây bạo loạn rồi giết Tống Thương công thì bây giờ chính Hoa Đốc lại chết trong cuộc bạo loạn do Nam Cung Trường Vạn gây ra, Hoa Đốc là kẻ phản nghịch giết vua giờ lại chết trong tay một kẻ phản nghịch giết vua khác là Nam Cung Trường Vạn. Trớ trêu hơn nữa, tổ sáu đời của Khổng Phụ Gia là Tử Cung, hiệu là Tống Mẫn công và người khiến Nam Cung Trường Vạn điên lên gây nên họa cho nước Tống là Tử Tiệp, cũng là Tống Mẫn công, nó tạo nên sự trùng hợp của số phận.
Chú thích
- ↑ Tả Khâu Minh. "桓公元年" [Hoàn Công năm thứ nhất]. Tả truyện 左傳 (bằng tiếng Trung).
宋华父督见孔父之妻于路，目逆而送之，曰："美而艳。"
[Hoa Phụ Đốc nước Tống gặp vợ Khổng Phụ trên đường, mắt đưa theo từ xa rồi nhìn chằm chằm khi nàng đi qua, nói: "Đẹp và lộng lẫy!"] - ↑ Tư Mã Thiên. "宋微子世家第八" [Tống Vi Tử thế gia đệ bát]. Sử ký 史记 (bằng tiếng Trung). Quyển 38.
九年，大司马孔父嘉妻好，出，道遇太宰华督，督说，目而观之。督利孔父妻，乃使人宣言国中曰："殇公即位十年耳，而十一战，民苦不堪，皆孔父为之，我且杀孔父以宁民。"
[Năm thứ chín (đời Tống Thương công), vợ của Đại tư mã Khổng Phụ Gia xinh đẹp, khi ra ngoài, giữa đường gặp Thái tể Hoa Đốc. Đốc say mê, đưa mắt nhìn chòng chọc. Đốc thèm muốn vợ Khổng Phụ, bèn sai người tuyên bố khắp nước rằng: "Thương công lên ngôi mới mười năm mà đã gây ra mười một trận chiến, dân chúng khổ sở không chịu nổi, tất cả đều do Khổng Phụ gây ra. Ta sẽ giết Khổng Phụ để dân được yên ổn."] - ↑ Tả Khâu Minh. "桓公二年" [Hoàn Công năm thứ hai]. Tả truyện 左傳 (bằng tiếng Trung).
二年春，宋督攻孔氏，杀孔父而取其妻。公怒，督惧，遂弑殇公。
[Mùa xuân năm thứ hai, Hoa Đốc nước Tống tấn công họ Khổng, giết Khổng Phụ và cướp vợ ông ta. Tống Thương công nổi giận. Hoa Đốc sợ hãi, bèn giết luôn Thương công.] - ↑ Tư Mã Thiên. "宋微子世家第八" [Tống Vi Tử thế gia đệ bát]. Sử ký 史记 (bằng tiếng Trung). Quyển 38.
十年，华督攻杀孔父，取其妻。殇公怒，遂弑殇公，而迎穆公子冯於郑而立之，是为庄公。
[Năm thứ mười, Hoa Đốc tấn công giết Khổng Phụ, chiếm đoạt vợ ông. Tống Thương công nổi giận, Hoa Đốc bèn giết luôn Thương công, rồi đón công tử Phùng từ nước Trịnh về lập làm vua, tức là Tống Trang công.] - ↑ Tả Khâu Minh. "桓公二年" [Hoàn Công năm thứ hai]. Tả truyện 左傳 (bằng tiếng Trung).
已杀孔父而弑殇公，召庄公于郑而立之，以亲郑。以郜大鼎赂公，齐、陈、郑皆有赂，故遂相宋公。
[Hoa Đốc sau khi giết Khổng Phụ rồi ám sát Thương công, bèn triệu Trang công từ nước Trịnh về lập làm vua, nhằm thân thiết với nước Trịnh. Hoa Đốc dùng đỉnh lớn nước Cáo làm lễ vật dâng cho Lỗ Hoàn công, lại đút lót cả Tề, Trần, Trịnh, nhờ thế được làm tướng nước Tống.] - ↑ Tư Mã Thiên. "宋微子世家第八" [Tống Vi Tử thế gia đệ bát]. Sử ký 史记 (bằng tiếng Trung). Quyển 38.
庄公元年，华督为相。
[Năm đầu đời Trang công, Hoa Đốc làm tướng nước Tống.] - ↑ Tư Mã Thiên. "宋微子世家第八" [Tống Vi Tử thế gia đệ bát]. Sử ký 史记 (bằng tiếng Trung). Quyển 38.
十九年，庄公卒，子湣公捷立。
[Năm thứ mười chín đời Trang công, Trang công băng hà, con là Tiệp lên ngôi.] - ↑ Tả Khâu Minh. "庄公十二年" [Hoàn Công năm thứ 12]. Tả truyện 左傳 (bằng tiếng Trung).
十二年秋，宋万弑闵公于蒙泽。遇仇牧于门，批而杀之。遇大宰督于东宫之西，又杀之。
[Mùa thu năm thứ mười hai, tướng Tống Vạn giết Mẫn công ở Mông Trạch. Khi về kinh, gặp Cừu Mục ở cổng thành, Tống Vạn vung tay đánh chết. Lại gặp Thái tể Đốc ở phía tây Đông cung, cũng giết luôn.] - ↑ Tư Mã Thiên. "宋微子世家第八" [Tống Vi Tử thế gia đệ bát]. Sử ký 史记 (bằng tiếng Trung). Quyển 38.
十一年秋，湣公与南宫万猎，因博争行，湣公怒，辱之，曰："始吾敬若；今若，鲁虏也。"万有力，病此言，遂以局杀湣公于蒙泽。大夫仇牧闻之，以兵造公门。万搏牧，牧齿著门阖死。因杀太宰华督，乃更立公子游为君。诸公子饹萧，公子御说饹亳。万弟南宫牛将兵围亳。冬，萧及宋之诸公子共击杀南宫牛，弑宋新君游而立湣公弟御说，是为桓公。宋万饹陈。宋人请以赂陈。陈人使妇人饮之醇酒，以革裹之，归宋。宋人醢万也。
[Mùa thu năm thứ 11 (đời Mẫn công), Mẫn công đi săn cùng Nam Cung Trường Vạn, do tranh cãi khi chơi cờ, Mẫn công nổi giận, nhục mạ Vạn rằng: "Trước ta kính trọng ngươi, giờ ngươi chỉ là tù binh nước Lỗ mà thôi!" Vạn vốn dũng mãnh, tức giận vì lời này, bèn dùng bàn cờ giết Mẫn công tại Mông Trạch. Đại phu Cừu Mục nghe tin, mang quân đến cửa cung. Vạn đánh Mục, răng Mục găm vào cánh cửa mà chết. Sau đó giết luôn Thái tể Hoa Đốc, rồi lập công tử Du lên ngôi. Các công tử khác chạy đến chỗ đất Tiêu, công tử Ngự Thuyết chạy sang đất Bạc. Em trai Vạn là Nam Cung Ngưu mang quân vây Bạc. Mùa đông năm đó, các công tử ở đất Tiêu hợp lực giết Nam Cung Ngưu, giết vua mới là Du rồi lập em Mẫn công là Ngự Thuyết lên ngôi, tức Tống Hoàn công. Nam Cung Vạn chạy sang nước Trần. Người Tống đút lót cho Trần. Người Trần sai phụ nữ cho Vạn uống rượu say, dùng da bọc lại, giao về Tống. Người Tống xẻo thịt Vạn làm mắm.]