Bước tới nội dung

Em ơi Hà Nội phố

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
"Em ơi Hà Nội phố"
Bài hát của Lệ Thu Nguyễn
Ngôn ngữTiếng Việt
Thu âm1987
Thể loạiNhạc trữ tình
Sáng tác

"Em ơi Hà Nội phố" (còn được viết cách điệu dưới dạng "Em ơi, Hà Nội phố" hay "Em ơi! Hà Nội phố") là một bài hát thuộc dòng nhạc trữ tình của nhạc sĩ Phú Quang, được ông phổ nhạc từ bài thơ "Em ơi, Hà Nội phố" của nhà thơ Phan Vũ.

Bài hát được Lệ Thu Nguyễn thu âm lần đầu năm 1987. Ca khúc này cũng được xem là một trong số những bài hát nổi tiếng nhất về Hà Nội, được nhiều ca sĩ trình bày và biểu diễn lại trên sân khấu cũng như trong các album. Ngoài ra, "Em ơi Hà Nội phố" cũng đã được vinh danh và đề nghị xét tặng ở một số giải thưởng tại Việt Nam.

Hoàn cảnh ra đời

Bài thơ "Em ơi, Hà Nội phố" được nhà thơ Phan Vũ sáng tác vào tháng 12 năm 1972 trên một căn gác nhỏ ở phố Hàng Bún, quận Ba Đình tại Hà Nội, trong thời điểm không quân Hoa Kỳ đang thực hiện Chiến dịch Linebacker II bắn phá miền Bắc Việt Nam.[1] Bài thơ gồm 443 câu chia làm 24 khổ.[2] Bài thơ khi viết xong được ông cất vào trong tủ, thỉnh thoảng mang ra chỉnh sửa và thêm bớt, chỉ đọc cho những người thân thiết nghe và ít được biết đến.[3]

Năm 1986, sau khi vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống một thời gian, trong một buổi trà chiều, Phú Quang đã được nghe bài thơ "Em ơi, Hà Nội phố" của nhà thơ Phan Vũ.[4] Ông được cho là rất xúc động khi nghe bài thơ này.[5] Sau đó, ông đã lựa chọn 21 câu thơ của bài thơ này để phổ nhạc, trở thành bài hát "Em ơi Hà Nội phố".[2][4] Năm 1987, Phú Quang đã đưa nhạc phẩm "Em ơi Hà Nội phố" cho ca sĩ Lệ Thu Nguyễn, thời điểm đó mới từ Đà Lạt vào Thành phố Hồ Chí Minh phát triển sự nghiệp, thu âm và sau đó phát trên sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam.[5][6]

Đón nhận và đánh giá

Sau khi bản thu ca khúc "Em ơi Hà Nội phố" được phát chỉ một tuần, nhạc phẩm trở nên nổi tiếng, được nhiều người biết đến.[7] Lệ Thu Nguyễn, người trình bày ca khúc này, cho rằng nhờ bài hát mà tên tuổi bà đã được biết đến nhiều hơn.[6] Theo Phú Quang, "Em ơi Hà Nội phố" là ca khúc đầu tiên mà mọi người biết đến tên ông.[8] Cũng từ ca khúc này mà Phú Quang được biết đến như một trong những nhạc sĩ viết về Hà Nội hay nhất.[9]

Theo Dân Trí, "Em ơi Hà Nội phố" được yêu thích và được coi là ca khúc "biểu tượng" của Hà Nội qua nhiều thế hệ.[5] Nhà văn Nguyễn Trương Quý nhận xét câu hát "Em ơi Hà Nội phố, ta còn em mùi hoàng lan, ta còn em mùi hoa sữa" của Phú Quang có cách chạm vào thực thể Hà Nội trực tiếp và bằng cảm giác cụ thể;[10] và bài hát "đảm bảo một ấn tượng nhất quán và thuyết phục, có thể coi như tái sinh trong hình hài mới".[11] Tuy nhiên, "Em ơi Hà Nội phố" cũng được cho là suýt nữa không được phát hành, khi Nhà xuất bản Dihavina phát hành lần đầu thì bài hát này chỉ được in ở mặt B trong danh mục ca khúc.[12] Ở thời điểm ra đời, "Em ơi Hà Nội phố" cũng nhận về những nhận xét cho rằng "viết gì mà như sắp mất Hà Nội".[5][13]

Vinh danh

"Em ơi Hà Nội phố" từng được trao giải thưởng sáng tác về Hà Nội, nhưng nhạc sĩ Phú Quang không muốn nhận. Nhà thơ Phan Vũ đã khuyên ông nhận giải cho cả hai; và một năm sau khi giải công bố thì ông mới đi nhận giải thưởng nói trên.[14] Vào năm 2021, ca khúc này được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam đưa vào hồ sơ xét tặng "Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật".[15]

Những bản thu và trình diễn

"Em ơi Hà Nội phố" được xem là một ca khúc về Hà Nội được các ca sĩ thu âm và thể hiện nhiều nhất,[14] từ các ca sĩ ở trong nước đến những ca sĩ người Việt Nam ở nước ngoài.[9] Khi chia sẻ trong chương trình Ký ức vui vẻ vào năm 2019, Phú Quang cho biết Hồng Nhung là người hát ca khúc này đạt nhất theo góc nhìn của ông.[16]

Danh sách các bản thu âm bài hát "Em ơi Hà Nội phố"
NămTên albumHãng phát hànhNghệ sĩThể hiệnChú thích
1987Lệ Thu NguyễnLần đầu phát trên sóng Đài tiếng nói Việt Nam[6]
1992NSND Lê Dung
1993Tình khúc Phú Quang: Mùa hạ còn đâuDihavinaNhiều nghệ sĩLệ Thu Nguyễn
1994Mưa trên biển vắngDihavinaNSND Lê DungNSND Lê Dung
Nhớ về Hà NộiDihavinaNhiều nghệ sĩCẩm Vân
1995Cyclo (Original Motion Picture Soundtrack)Milan RecordsTôn Thât TiếtNSƯT Thanh LamTên tiếng Anh là "Cabaret"
1996Tình khúc Phú Quang – Thương lắm tóc dài ơi!DihavinaNhiều nghệ sĩMỹ Linh
Cho một người tình xaDihavinaMỹ LinhMỹ Linh
1997Đoản khúc thu Hà NộiTrung tâm Băng nhạc TrẻHồng NhungHồng Nhung
Ca dao HồngHồng NhungHồng Nhung
Em ơi! Hà Nội phốNhiều nghệ sĩNguyên Khang
Bên em ngày cuốiNhiều nghệ sĩNguyên Khang
1999Album 4: 11 nhạc phẩm hoà tấu – Mơ về nơi xa lắmPhú QuangPhú Quang
2001Tiếng hát Lê DungNSND Lê DungNSND Lê Dung
2003Đôi mắt người Sơn TâyTuấn Ngọc và Thái HiềnTuấn Ngọc
2004Con người và biển cảNgọc TânNgọc Tân
Em ơi! Hà Nội phốTuấn NgọcTuấn Ngọc
2005Album 9: Cha & conDihavinaPhú QuangNSƯT Thanh Lam
Album 10: Phố cũ của tôiPhú QuangHồng Nhung
2006Giọt Lam: Thanh Lam Collection Vol. 1NSND Thanh LamNSƯT Thanh Lam
2007Cẩm VânHãng phim TrẻCẩm VânCẩm Vân
Hà Nội mùa thu và emQuyền Văn MinhQuyền Văn Minh
2009The Best of Phú Quang: Gửi một tình yêuPhú QuangHồng Nhung
2010Xin đừng quay lạiThuý NgaBằng KiềuBằng Kiều
Lời của gióHồng Nhung và Mỹ LinhMỹ Linh
Tấn Minh & Hà NộiHãng phim Phương NamTấn MinhTấn Minh
Bài ca Hà Nội – Hanoi SongsNhiều nghệ sĩPhạm Anh Khoa
Tình ca Việt NamNgọc SơnNgọc Sơn
2013Bài ca không quên – Tình khúc 80Cẩm VânCẩm Vân
Việt Nam ơi!Lee KirbyLee Kirby
Còn ai hát về Hà NộiNhà xuất bản TrẻNhiều nghệ sĩNSND Thanh Lam
2015Hà Nội... yêu!Phạm Thu HàPhạm Thu Hà
2016The Best of Khánh Ly: Em ơi! Hà Nội phốAsia Entertainment, IncKhánh LyKhánh Ly
Hà Nội em và tôiNguyễn Hồng ÂnNguyễn Hồng Ân
Hà Nội nhớDihavinaKhánh LyKhánh Ly
2018Đức Tuấn Phú Quang in Symphony – Hà Nội và em khi thu chớm đông sangĐức TuấnĐức Tuấn
2021Lệ Thu Nguyễn
2022Hà Nội riêng tôiVũ Thắng LợiVũ Thắng Lợi
2024Em ơi Hà Nội phốQuang ThiệnQuang Thiện

Chú thích

  1. "Chuyện ít biết về "Em ơi, Hà Nội phố"..." Báo Pháp Luật Việt Nam. ngày 25 tháng 12 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  2. 1 2 Yến Anh (ngày 17 tháng 7 năm 2019). "Nhà thơ Phan Vũ - nhạc sĩ Phú Quang và "Em ơi, Hà Nội phố"". Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  3. Miên Thảo (ngày 12 tháng 12 năm 2021). ""Em ơi, Hà Nội phố "". Báo Pháp Luật Việt Nam. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  4. 1 2 Trọng Trường (ngày 28 tháng 4 năm 2018). "'Em ơi, Hà Nội phố' - hoài niệm níu chân kẻ si tình". VnExpress. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  5. 1 2 3 4 Hà Trang (ngày 8 tháng 12 năm 2021). "Chuyện ít người biết về "Em ơi, Hà Nội phố" làm nên tên tuổi Phú Quang". Báo Dân Trí. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  6. 1 2 3 Trọng Thịnh (ngày 8 tháng 12 năm 2021). "Ca sỹ đầu tiên được Phú Quang chọn hát 'Em ơi! Hà Nội phố'". Báo Tiền Phong. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  7. Đậu Dung (ngày 28 tháng 2 năm 2017). "Nhạc sỹ Phú Quang trải lòng về "Em ơi! Hà Nội phố"". Báo Công An Nhân Dân. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  8. "Bí mật ca khúc Em ơi! Hà Nội phố của Phú Quang". Báo Giao Thông. ngày 5 tháng 3 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  9. 1 2 Linh Khánh (ngày 9 tháng 12 năm 2021). "Cảm xúc chung của hai nghệ sĩ tạo nên "Em ơi Hà Nội phố"". Báo Nhân Dân. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  10. Thủy Lê (ngày 8 tháng 10 năm 2020). "Từ 'rất Phú Quang' đến 'rất Hà Nội' quả thực rất gần!". Báo Tuổi Trẻ. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.
  11. Đạt Nhi (ngày 3 tháng 12 năm 2021). "Nhạc sĩ Phú Quang viết các tác phẩm nổi tiếng nhất về Hà Nội trong hoàn cảnh đặc biệt". Báo Tiền Phong. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.
  12. Phan Vũ (ngày 4 tháng 10 năm 2010). "Tôi viết bài thơ Em ơi, Hà Nội phố". Báo Tuổi Trẻ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  13. Nguyễn Hằng (ngày 17 tháng 7 năm 2019). "Phú Quang hé lộ "uẩn khúc" sau bài hát nổi tiếng "Em ơi, Hà Nội phố"". Báo Dân Trí. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.
  14. 1 2 An An (ngày 8 tháng 12 năm 2021). "Chuyện Em ơi Hà Nội phố..." Báo Thanh Niên. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  15. An An (ngày 5 tháng 7 năm 2021). "Chuyện quanh ca khúc xét tặng giải thưởng Nhà nước của nhạc sĩ Phú Quang". Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  16. Tùng Ninh (ngày 4 tháng 11 năm 2019). "Nhạc sĩ Phú Quang: Hồng Nhung là người đầu tiên hát Em ơi Hà Nội phố". VietNamNet. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.

Liên kết ngoài