Doãn thị

Doãn thái hậu
Thái hậu Tây Lương
Thông tin chung
Sinh	Khoảng năm 346
Mất	Khoảng năm 420
Phối ngẫu	Lý Cảo
Hậu duệ	Lý Hâm Lý Cảnh Thọ

Doãn thái hậu (尹太后, tên thật không rõ) là thái hậu của nước Tây Lương (Thập lục quốc) trong thời kỳ Thập Lục Quốc. Bà là mẹ của vị quân chủ thứ hai của Tây Lương là Lý Hâm, đồng thời là người vợ thứ hai của người sáng lập triều đại này là Lý Cảo (Vũ Chiêu công). Mặc dù khi còn sống Lý Cảo chưa từng xưng vương, nhưng sau khi ông qua đời, Lý Hâm truy tôn cha là vương, vì vậy Doãn thị được tôn làm thái hậu.

Thân thế Doãn thị

Gia tộc của Doãn thái hậu nguyên quán ở Thiên Thủy. Theo sử sách, từ khi còn trẻ bà nổi tiếng là người hiếu học, giỏi ăn nói, có chí hướng và đức hạnh. Bà từng kết hôn với một người tên là Mã Nguyên Chính (馬元正), quê quán Phù Phong (nay thuộc Hàm Dương, Thiểm Tây). Sau khi Mã Nguyên Chính qua đời, Doãn thị tái giá với Lý Cảo.

Do đây là cuộc hôn nhân lần thứ hai của bà, sử sách chép rằng Doãn thị đã giữ im lặng suốt ba năm sau khi tái giá. Bà nuôi dưỡng các con của người vợ trước của Lý Cảo như con ruột, và được cho là có đóng góp quan trọng trong sự nghiệp chính trị của Lý Cảo cũng như việc thành lập nước Tây Lương vào năm 400. Đương thời lưu truyền câu nói: “Lý – Doãn cùng trị Đôn Hoàng”.

Trong thời gian Lý Cảo tại vị, không có ghi chép rõ ràng cho biết Doãn thị có mang danh hiệu chính thức nào hay không.

Thời kỳ làm thái hậu Doãn thị

Sau khi Lý Cảo qua đời năm 417, Doãn thị được tôn làm thái hậu. Bà được mô tả là người điềm đạm, sáng suốt và có tầm nhìn chính trị. Năm 420, bà từng khuyên can con trai là Lý Hâm không nên phát động chiến tranh với nước Bắc Lương, cho rằng Tây Lương là nước nhỏ, chưa đủ thực lực để đối đầu với thế lực mạnh của Cừ Cừ Mông Tốn. Tuy nhiên, lời khuyên của bà không được nghe theo.

Lý Hâm bị đánh bại và tử trận, kinh đô Tây Lương là Tửu Tuyền rơi vào tay Bắc Lương. Doãn thái hậu bị bắt làm tù binh, nhưng vẫn giữ phong thái ung dung, không cầu xin tha mạng và cũng không than khóc con trai. Cử chỉ của bà khiến Cừ Cừ Mông Tốn khâm phục; ông gả con trai là Cừ Cừ Mục Kiền cho cháu gái bà là Lý Cảnh Thọ.

Sau khi Lý Cảnh Thọ qua đời, Doãn thái hậu bị đưa về cư trú tại Tửu Tuyền. Bà giả vờ không có ý định đến Y Ngô (伊吾, nay thuộc Hami, Tân Cương), nơi một số cháu của bà đang ẩn náu. Khi sự canh phòng lỏng lẻo, bà bí mật trốn đi và sống những năm cuối đời tại Y Ngô. Bà qua đời ở tuổi khoảng 74.

Tham khảo Doãn thị

• *Notable Women of China*, Barbara Bennett Peterson
• *Tấn thư*, quyển 87, 96
• *Tư trị thông giám*, quyển 118, 119, 123
• *Ngụy thư*, quyển 99