Cù lao Ngũ Hiệp

Bài này viết về đảo trên sông Tiền. Đối với đơn vị hành chính cấp xã, xem Ngũ Hiệp.

Cù lao Ngũ Hiệp, còn gọi là cù lao Trà Luật, cù lao Trà Tân, cù lao Kiến Lợi, là một đảo trên sông Tiền, thuộc địa bàn xã Ngũ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp.

Cù lao Ngũ Hiệp có hình thoi dài theo hướng tây-đông, tây bắc là cồn Tròn, đông bắc là cù lao Long Đức Do nằm giữa sông Tiền đoạn sông phía bắc các cù lao hẹp hơn nên được gọi là sông Năm Thôn.

Lịch sử

Ban đầu, cù lao Ngũ Hiệp được gọi là cù lao Năm Thôn do có 5 thôn là An Thủy Đông, An Thủy Tây, Long Phú, Hòa An, Tân Sơn. Ngoài ra còn mang tên cù lao Trà Tân, cũng có sách ghi là cù lao Kiến Lợi, là tên một tổng bao trùm gần hết diện tích phía nam huyện Cai Lậy ngày nay. Một tên khác là cù lao Trà Luật.

Năm 1864 trên cù lao chỉ còn 6 hộ gia đình. Sau đó, có một sĩ quan người Pháp tên là Taillefer đã đến chiếm 300 ha đất trên cù lao, tuyên bố lập thành vương quốc. Vị sĩ quan này đã cho xây một nhà máy xay xát, mang các cây giống mía đường, dâu tây, vani lên cù lao để trồng. Năm 1871, Taillefer sạt nghiệp nên đã bán đất cù lao lại cho đốc phủ Trần Bá Lộc. Con trai ông là Trần Bá Thọ sạt nghiệp, tự tử vào năm 1909 nên cù lao được bán cho Đốc phủ Mầu.

Cho đến năm 1970, cù lao trồng đủ loại cây khác nhau. Năm 1970, ông Hai Tôn mang sầu riêng từ Tam Bình lên cù lao trồng, là khởi đầu lan dần cây sầu riêng ra khắp cù lao trở thành cây trồng chủ yếu như hiện nay.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Tiền Giang trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho hợp nhất thành một tỉnh mới lấy tên là tỉnh Tiền Giang.

Khi này, địa bàn xã Ngũ Hiệp hiện nay vốn là các xã Tam Bình và Ngũ Hiệp thuộc huyện Cai Lậy trước đây.