Cao Phong, Phú Thọ

Đối với các định nghĩa khác, xem Cao Phong (định hướng).

Cao Phong
Xã
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Đông Bắc Bộ
Tỉnh	Phú Thọ
Trụ sở UBND	Khu 2
Thành lập	16/6/2025
Loại đô thị	Loại V
Địa lý
Tọa độ: 20°42′57″B 105°19′26″Đ
Cao Phong Vị trí xã Cao Phong trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	77,76 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng	20.372 người
Mật độ	262 người/km²
Khác
Mã hành chính	05089
Website	https://caophong.phutho.gov.vn/

Cao Phong là một xã thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Địa lý

Xã Cao Phong nằm ở phía nam tỉnh Phú Thọ, có vị trí địa lý:

• Phía đông giáp xã Mường Động.
• Phía tây giáp xã Thung Nai.
• Phía nam giáp xã Mường Thàng.
• Phía bắc giáp phường Thống Nhất.

Xã có diện tích 77,76 km², dân số năm 2025 là 20.372 người, mật độ dân số đạt 262 người/km².

Lịch sử

Trước năm 1945, địa bàn xã Cao Phong thuộc tổng Cao Phong, châu Kỳ Sơn. Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Cao Phong thuộc huyện Kỳ Sơn.

Tháng 8 năm 1954, Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu III quyết định chia xã Cao Phong thành 8 xã: Dũng Phong, Nam Phong, Tân Phong, Tây Phong, Thu Phong, Xuân Phong, Đông Phong và Bắc Phong.

Năm 1994, thị trấn Cao Phong được thành lập trên cơ sở giải thể thị trấn Nông trường Cao Phong cũ, ban đầu thuộc huyện Kỳ Sơn.

Năm 2001, huyện Cao Phong được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Kỳ Sơn. Thị trấn Cao Phong trở thành thị trấn huyện lỵ của huyện Cao Phong.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Đông Phong, Tân Phong và Xuân Phong thành xã Hợp Phong.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Thọ năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của ba đơn vị: thị trấn Cao Phong, xã Hợp Phong và xã Thu Phong tạo thành xã mới đặt tên là xã Cao Phong.

Văn hóa

Xã Cao Phong là vùng đất gắn với sự nghiệp giáng thế và cứu dân của Cô Đôi Thượng Ngàn - là một vị tiên nữ nổi tiếng xinh đẹp trong truyền thuyết tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Cô Đôi Thượng Ngàn được thờ ở nhiều di tích đền và phủ ở phía Bắc Việt Nam và được ca ngợi trong những ca khúc hát văn nổi tiếng mang tên "Cô Đôi Thượng Ngàn". Những dấu tích hiện nay còn ở đền Thượng Bồng Lai.

Đền Bồng Lai

Đền Bồng Lai ở trong động Thiên Thai, khu vực núi Đầu Rồng, xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền, nơi đây là vùng đất mà vị quan họ Hà, cha của Cô Đôi Thượng Ngàn đã đưa gia đình di chuyển từ Nho Quan - Ninh Bình đến để lập nghiệp.

Đền Bồng Lai Cao Phong cổ đã có từ lâu đời, trải qua thăng trầm của thời gian chỉ còn phế tích tại khu đất nơi xưa. Đây là ngôi đền mới được xây dựng lại năm 2013 - 2014. Tương truyền đây cũng chính là nơi hóa của Cô Đôi Thượng Ngàn. Đền còn giữ được hai đạo sắc phong của các đời vua. Đây là ngôi đền được tỉnh Hòa Bình (nay là Phú Thọ) quan tâm đặc biệt.