Bước tới nội dung

Bệnh suy mòn mãn tính

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bệnh suy mòn mãn tính
Tên khácBệnh hươu xác sống
Hươu có dấu hiệu của bệnh suy mòn mãn tính
Khoa/NgànhThú y
Triệu chứngSụt cân, phối hợp kém, chảy nước dãi, không sợ hãi[1]
Khởi phát18 tháng đến 6 năm sau khi tiếp xúc[2]
Nguyên nhânDạng prion[1]
Phương pháp chẩn đoánKiểm tra não hoặc hạch bạch huyết[3]
Chẩn đoán phân biệtThiếu ăn, viêm màng não, chấn thương, viêm phổi[1][4]
Phòng ngừaTiêu hủy các động vật bị ảnh hưởng, hạn chế di chuyển các động vật[4]
Điều trịKhông[1]
Tiên lượngTử vong[1]
Dịch tễTương đối phổ biến[2]

Bệnh suy mòn mãn tính (CWD) là một bệnh prion ảnh hưởng đến các động vật trong họ hươu.[1] Các triệu chứng thường bao gồm sụt cân, phối hợp kém, chảy nước dãi và không sợ hãi.[1] Ngoài ra còn có thể xuất hiện tình trạng uống nước nhiều hơn, hung hăng hơn và cúi đầu thấp.[3] Có thể mất nhiều tháng hoặc nhiều năm từ thời điểm tiếp xúc đến thời điểm xuất hiện triệu chứng.[1] Bệnh cuối cùng dẫn đến tử vong.[1]

Nguyên nhân tiềm ẩn thường là do các protein bị gấp sai cấu trúc, được gọi là prion.[1] Bệnh được cho là lây lan giữa các loài động vật thông qua nước bọt, máu, nước tiểu hoặc phân và cũng có thể là môi trường.[1] Một khi môi trường bị ô nhiễm, tình trạng này có thể kéo dài trong nhiều năm.[3] Bệnh dường như không ảnh hưởng đến bò hoặc vật nuôi.[1] Chẩn đoán được xác nhận bằng phương pháp hóa mô miễn dịch não hoặc hạch bạch huyết.[3]

Bệnh không có phương pháp điều trị đặc hiệu và không có vắc-xin.[1] Bệnh có khả năng kháng lại sự khử trùng thông thường.[3] Tính đến năm 2024 vẫn chưa có trường hợp lây nhiễm nào được xác nhận ở người.[1] Tuy nhiên, sự lây bệnh có thể xảy ra và do đó việc ăn động vật bị nhiễm bệnh không được khuyến khích.[1] Năm 2024, có báo cáo rằng hai người đàn ông trong cùng một nhóm săn bắn đã mắc bệnh Creutzfeldt–Jakob sau khi ăn thịt dương tính với CWD.[5] Động vật có thể được xét nghiệm bệnh trước khi được tiêu thụ.[6]

Bệnh suy mòn mãn tính là phổ biến.[2] Căn bệnh này đã được phát hiện ở 36 tiểu bang của Hoa Kỳ và 5 tỉnh bang của Canada.[7] Các trường hợp bệnh cũng đã được báo cáo ở Na Uy, Phần Lan, Thụy ĐiểnHàn Quốc.[8] Ở một số tiểu bang của Hoa Kỳ, hơn 10% dân số bị ảnh hưởng và ở một số nhóm nhất định, có tới 80% động vật bị ảnh hưởng.[1] Bệnh được xác định lần đầu tiên vào năm 1967 ở loài hươu laColorado, Hoa Kỳ và được xác định là do prion vào năm 1978.[3] Bệnh đã có sự gia tăng theo cấp số nhân kể từ đó.[2]

Tài liệu tham khảo Bệnh suy mòn mãn tính

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 "Chronic Wasting Disease in Animals". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 13 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025."Chronic Wasting Disease in Animals". Chronic Wasting Disease. CDC. 13 May 2024. Archived from the original on 19 March 2025. Retrieved 18 March 2025.
  2. 1 2 3 4 Otero, A; Velásquez, CD; Aiken, J; McKenzie, D (ngày 6 tháng 9 năm 2021). "Chronic wasting disease: a cervid prion infection looming to spillover". Veterinary research. 52 (1): 115. doi:10.1186/s13567-021-00986-y. PMID 34488900.{{Chú thích tập san học thuật}}: Quản lý CS1: DOI truy cập mở nhưng không được đánh ký hiệu (liên kết)
  3. 1 2 3 4 5 6 "NVAP Reference Guide: Chronic Wasting Disease (Control and Eradication) | Animal and Plant Health Inspection Service". www.aphis.usda.gov (bằng tiếng Anh). USDA. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025."NVAP Reference Guide: Chronic Wasting Disease (Control and Eradication) | Animal and Plant Health Inspection Service". www.aphis.usda.gov. USDA. Archived from the original on 4 March 2025. Retrieved 18 March 2025.
  4. 1 2 "Bệnh suy mòn mãn tính - Hệ thần kinh". MSD Veterinary Manual (bằng tiếng Anh). MSD Manuel. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2025.
  5. Trout, Jonathan; Roberts, Matthew; Tabet, Michel; Kotkowski, Eithan; Horn, Sarah (ngày 9 tháng 4 năm 2024). "Two Hunters from the Same Lodge Afflicted with Sporadic CJD: Is Chronic Wasting Disease to Blame? (P7-13.002)". Neurology (bằng tiếng Anh). 102 (17_supplement_1). doi:10.1212/WNL.0000000000204407. ISSN 0028-3878. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.
  6. "About Chronic Wasting Disease (CWD)". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 13 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2025.
  7. "Distribution of Chronic Wasting Disease in North America | U.S. Geological Survey". www.usgs.gov (bằng tiếng Anh). USGS. ngày 4 tháng 3 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025.
  8. "Where CWD Occurs". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 27 tháng 8 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025.