Bệnh suy mòn mãn tính
Bạn có thể mở rộng bài này bằng cách dịch bài viết tương ứng từ Tiếng Anh. (tháng 10/2025) Nhấn [hiện] để xem các hướng dẫn dịch thuật.
|
| Bệnh suy mòn mãn tính | |
|---|---|
| Tên khác | Bệnh hươu xác sống |
| Hươu có dấu hiệu của bệnh suy mòn mãn tính | |
| Khoa/Ngành | Thú y |
| Triệu chứng | Sụt cân, phối hợp kém, chảy nước dãi, không sợ hãi[1] |
| Khởi phát | 18 tháng đến 6 năm sau khi tiếp xúc[2] |
| Nguyên nhân | Dạng prion[1] |
| Phương pháp chẩn đoán | Kiểm tra não hoặc hạch bạch huyết[3] |
| Chẩn đoán phân biệt | Thiếu ăn, viêm màng não, chấn thương, viêm phổi[1][4] |
| Phòng ngừa | Tiêu hủy các động vật bị ảnh hưởng, hạn chế di chuyển các động vật[4] |
| Điều trị | Không[1] |
| Tiên lượng | Tử vong[1] |
| Dịch tễ | Tương đối phổ biến[2] |
Bệnh suy mòn mãn tính (CWD) là một bệnh prion ảnh hưởng đến các động vật trong họ hươu.[1] Các triệu chứng thường bao gồm sụt cân, phối hợp kém, chảy nước dãi và không sợ hãi.[1] Ngoài ra còn có thể xuất hiện tình trạng uống nước nhiều hơn, hung hăng hơn và cúi đầu thấp.[3] Có thể mất nhiều tháng hoặc nhiều năm từ thời điểm tiếp xúc đến thời điểm xuất hiện triệu chứng.[1] Bệnh cuối cùng dẫn đến tử vong.[1]
Nguyên nhân tiềm ẩn thường là do các protein bị gấp sai cấu trúc, được gọi là prion.[1] Bệnh được cho là lây lan giữa các loài động vật thông qua nước bọt, máu, nước tiểu hoặc phân và cũng có thể là môi trường.[1] Một khi môi trường bị ô nhiễm, tình trạng này có thể kéo dài trong nhiều năm.[3] Bệnh dường như không ảnh hưởng đến bò hoặc vật nuôi.[1] Chẩn đoán được xác nhận bằng phương pháp hóa mô miễn dịch não hoặc hạch bạch huyết.[3]
Bệnh không có phương pháp điều trị đặc hiệu và không có vắc-xin.[1] Bệnh có khả năng kháng lại sự khử trùng thông thường.[3] Tính đến năm 2024 vẫn chưa có trường hợp lây nhiễm nào được xác nhận ở người.[1] Tuy nhiên, sự lây bệnh có thể xảy ra và do đó việc ăn động vật bị nhiễm bệnh không được khuyến khích.[1] Năm 2024, có báo cáo rằng hai người đàn ông trong cùng một nhóm săn bắn đã mắc bệnh Creutzfeldt–Jakob sau khi ăn thịt dương tính với CWD.[5] Động vật có thể được xét nghiệm bệnh trước khi được tiêu thụ.[6]
Bệnh suy mòn mãn tính là phổ biến.[2] Căn bệnh này đã được phát hiện ở 36 tiểu bang của Hoa Kỳ và 5 tỉnh bang của Canada.[7] Các trường hợp bệnh cũng đã được báo cáo ở Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển và Hàn Quốc.[8] Ở một số tiểu bang của Hoa Kỳ, hơn 10% dân số bị ảnh hưởng và ở một số nhóm nhất định, có tới 80% động vật bị ảnh hưởng.[1] Bệnh được xác định lần đầu tiên vào năm 1967 ở loài hươu la ở Colorado, Hoa Kỳ và được xác định là do prion vào năm 1978.[3] Bệnh đã có sự gia tăng theo cấp số nhân kể từ đó.[2]
Tài liệu tham khảo Bệnh suy mòn mãn tính
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 "Chronic Wasting Disease in Animals". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 13 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025."Chronic Wasting Disease in Animals". Chronic Wasting Disease. CDC. 13 May 2024. Archived from the original on 19 March 2025. Retrieved 18 March 2025.
- 1 2 3 4 Otero, A; Velásquez, CD; Aiken, J; McKenzie, D (ngày 6 tháng 9 năm 2021). "Chronic wasting disease: a cervid prion infection looming to spillover". Veterinary research. 52 (1): 115. doi:10.1186/s13567-021-00986-y. PMID 34488900.
{{Chú thích tập san học thuật}}: Quản lý CS1: DOI truy cập mở nhưng không được đánh ký hiệu (liên kết) - 1 2 3 4 5 6 "NVAP Reference Guide: Chronic Wasting Disease (Control and Eradication) | Animal and Plant Health Inspection Service". www.aphis.usda.gov (bằng tiếng Anh). USDA. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025."NVAP Reference Guide: Chronic Wasting Disease (Control and Eradication) | Animal and Plant Health Inspection Service". www.aphis.usda.gov. USDA. Archived from the original on 4 March 2025. Retrieved 18 March 2025.
- 1 2 "Bệnh suy mòn mãn tính - Hệ thần kinh". MSD Veterinary Manual (bằng tiếng Anh). MSD Manuel. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2025.
- ↑ Trout, Jonathan; Roberts, Matthew; Tabet, Michel; Kotkowski, Eithan; Horn, Sarah (ngày 9 tháng 4 năm 2024). "Two Hunters from the Same Lodge Afflicted with Sporadic CJD: Is Chronic Wasting Disease to Blame? (P7-13.002)". Neurology (bằng tiếng Anh). 102 (17_supplement_1). doi:10.1212/WNL.0000000000204407. ISSN 0028-3878. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2025.
- ↑ "About Chronic Wasting Disease (CWD)". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 13 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2025.
- ↑ "Distribution of Chronic Wasting Disease in North America | U.S. Geological Survey". www.usgs.gov (bằng tiếng Anh). USGS. ngày 4 tháng 3 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025.
- ↑ "Where CWD Occurs". Chronic Wasting Disease (bằng tiếng Anh). CDC. ngày 27 tháng 8 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025.