Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Người Quảng Đông”
Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
n Đã lùi lại sửa đổi của 2402:800:6390:E292:E0E2:23E9:3A16:B16 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của 14.169.168.103 Thẻ: Lùi tất cả Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động Sửa đổi di động nâng cao | n WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Template value ends with break) | ||
| (Không hiển thị 8 phiên bản của 7 người dùng ở giữa) | |||
| Dòng 1: | Dòng 1: | ||
{{Bài cùng tên|Quảng Đông (định hướng)}}{{Infobox ethnic group|group=<big>'''Người Quảng Phủ'''</big><br />''Gwong2-fu2-man4-hai6'' <br /><big>'''廣府人'''</big><br />''Gwong2-fu2-jan4''<br /> Cantonese|image={{image array |perrow=5 |width=75 |height=90 | |||
{{Bài cùng tên|Quảng Đông (định hướng)}} | |||
| image2 = Huineng.jpg | caption2 = [[Huệ Năng|Lục tổ Huệ Năng]] | |||
{{thiếu nguồn gốc}} | |||
| image3 = 先儒白沙先生陳獻章先生像.jpg| caption3 = [[Trần Hiến Chương]] | |||
{{Ethnic group| | |||
| image4 = 梁儲.jpg | caption4 = [[Lương Trữ]] | |||
|group=Người Quảng Đông <br>廣東人/廣府人 | |||
| image5 = 袁崇煥(Yuanchonghuan).jpg | caption5 = [[Viên Sùng Hoán]] | |||
|image=[[Tập tin:Sunyatsen1.jpg|62px]][[Tập tin:Wong fei hung.jpg|62px]] | |||
| image9 = DengXiChang_CHN.png | caption9 = [[Đặng Thế Xương]] | |||
|caption= <small>[[Tôn Dật Tiên|Tôn Trung Sơn]]{{·}}[[Hoàng Phi Hồng]]</small> | |||
| image10 = Kang Yu-wei cph.3a36142.jpg| caption10 = [[Khang Hữu Vi]] | |||
|poptime=70 - 100 triệu (khảo sát toàn thế giới){{Fact|date=December 2007}} | |||
| image11 = 孙中山肖像.jpg | caption11 = [[Tôn Trung Sơn]] | |||
|popplace='''[[Trung Quốc]]''' (''[[Quảng Đông]]'', ''[[Quảng Tây]]'', ''[[Hồng Kông]]'', ''[[Ma Cao]]''), '''[[Hoa Kỳ]]''', '''[[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh quốc]]''', '''[[Malaysia]]''', '''[[Canada]]''', '''[[Singapore]]''', '''[[Việt Nam]]''', '''[[Úc]]''' | |||
| image12 = Liang Qichao portrait.jpg| caption12 = [[Lương Khải Siêu]] | |||
|langs=[[tiếng Quảng Đông]] + ngôn ngữ quốc gia nơi họ sinh sống | |||
| image15 = 1918年詹天佑.jpg| caption15= [[Chiêm Thiên Hựu]] | |||
|rels=Chủ yếu là Phật giáo [[Đại thừa]], [[Nho giáo|Khổng giáo]], [[Đạo giáo]], [[tôn giáo truyền thống Trung Hoa]]. Một số dân lượng nhỏ nhưng đáng kế theo [[Thiên Chúa giáo]]; một số lượng nhỏ theo [[Hồi giáo]] và có thể bị gọi là "[[người Hồi|Hồi]]".}} | |||
| image20 = He Xiangning.jpg| caption20= [[Hà Hương Ngưng]] | |||
'''Người Quảng Đông''' ({{zh-tsp|t=廣東人|s=广东人|p=Guǎngdōng rén}}; [[Việt bính|Jyutping]]: gwong2 dung1 jan4), nói theo nghĩa rộng là những người có nguồn gốc xuất thân ở nơi mà ngày nay là tỉnh [[Quảng Đông]] ở miền nam [[Trung Quốc]] ngày nay. Cách định nghĩa hẹp hơn của ''người Quảng Đông'' dựa trên khía cạnh văn hoá, ngôn ngữ, xã hội thì không tính những nhóm dân không nói tiếng Quảng Đông như tiếng mẹ đẻ mà nói các thứ tiếng khác có nguồn gốc từ Quảng Đông như [[người Khách Gia]], [[người Triều Châu]]. Tuy nhiên, định nghĩa này cũng bao gồm cả những người nói tiếng Quảng Đông như tiếng mẹ đẻ ở [[Hồng Kông]], [[Ma Cao]], những địa phương trước kia là một phần của Quảng Đông trước khi người châu Âu chiếm làm thuộc địa, và họ cũng bao gồm cả những khu vực đông và nam [[Quảng Tây]], những địa phương từng thuộc Quảng Đông trước khi được nhập vào Quảng Tây sau khi cải cách hành chính do [[Trung Quốc|Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa]] thực hiện. | |||
| image21 = Xianxinghai.jpg | caption21 = [[Tiển Tinh Hải]] | |||
==Di truyền học== | |||
| image22 = Liang Sicheng.jpg | caption22 = [[Lương Tư Thành]] | |||
Người Quảng Đông có tỷ lệ mắc bệnh ung thư vòm họng cao hơn các nhóm Hán miền nam Trung Quốc.<ref name="Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen" /> Tỷ lệ mắc bệnh này ở Quảng Đông và Hồng Kông thuộc hàng cao nhất thế giới đến nỗi tạp trí Khoa Học gọi ung thư vòm họng là ''"ung thư Quảng Đông"''.<ref name="nasopharyngeal cancer">Joseph Tien Seng Wee, Tam Cam Ha, Susan Li Er Loong, Chao Nan Qian (2010). ''[https://www.researchgate.net/publication/43350981_Is_nasopharyngeal_cancer_really_a_Cantonese_cancer Is nasopharyngeal cancer really a "Cantonese cancer"?]''. Chinese journal of cancer 29(5): 517-26.</ref> So sánh với nhóm Khách Gia, Phúc Kiến, Triều Châu, tỷ lệ mắc bệnh ung thư vòm họng của nhóm Quảng Đông cao gấp đôi.<ref name="Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen" /> Tại Singapore, nhóm nói tiếng Quảng Đông có nguy cơ mắc bệnh cao hơn gấp 6 lần cộng đồng người Malay, và 30 lần so với cộng đồng người Ấn Độ.<ref name="Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen" /> Tỷ lệ mắc bệnh ung thư vòm họng cao bất thường của nhóm Quảng Đông được cho là do hòa huyết giữa di dân Hán từ miền bắc và người Bách Việt bản địa sống dọc vùng duyên hải miền nam Trung Quốc.<ref name="Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen" /> [[Người Tráng]] và [[Người Shan]] cũng có tỷ lệ mắc bệnh ung thư vòm họng cao bất thường.<ref name="Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen">Dorothy H. Crawford, Alan Rickinson, Ingólfur Johannessen (2014). ''[https://books.google.com.vn/books?id=ttLQAgAAQBAJ&lpg=PA92&vq=cantonese&hl=vi&pg=PA98#v=snippet&q=cantonese&f=false Cancer Virus: The Story of Epstein-Barr Virus]''. OUP Oxford, pp. 97-98. ISBN 978-0199653119.</ref> | |||
| image24 = Yip Man.jpg | caption24 = [[Diệp Vấn]] | |||
| image26 = Anna_May_Wong_-_portrait.jpg | caption26 = [[Anna May Wong|Hoàng Liễu Sương]] | |||
| image27 = Flossie_Wong-Staal_(cropped).jpg | caption27 = [[Hoàng Dĩ Tĩnh]] | |||
| image28 = Hiram_Fong.jpg| caption28 = [[Quảng Hữu Lương]] | |||
| image30 = Bruce Lee 1973.jpg | caption30 = [[Lý Tiểu Long|Lí Tiểu Long]] | |||
| image31 = GG-Adrienne Clarkson2.jpg| caption31 = [[Ngũ Băng Chi]] | |||
| image33 = LEE Shau Kee.JPG| caption33 = [[Lý Triệu Cơ|Lí Triệu Cơ]] | |||
| image36 = Gary Locke official portrait.jpg | caption36 = Lạc Gia Huy | |||
| image41 = Andy Lau (cropped).jpg| caption41 = [[Lưu Đức Hoa]] | |||
| image40 = Star Avenue Anita Mui Sculpture 201508.jpg | caption40 = [[Mai Diễm Phương]] | |||
| image42 = Yi Jianlian Wizards 2.jpg | caption42 = [[Dịch Kiến Liên]] | |||
| image43 =| caption43 = [[Hà Tinh]] | |||
| image50 = Sir_Julius_Chan_(cropped).jpg | caption50 = [[Trần Trọng Dân]] | |||
}}|poptime=全球大约6600万人<ref>{{chú thích web |url = http://www.davidpbrown.co.uk/help/top-100-languages-by-population.html |title=Top 100 Languages by Population|archive-url=https://web.archive.org/web/20161219070955/http://www.davidpbrown.co.uk/help/top-100-languages-by-population.html |archive-date=2016-12-19|url-status=dead |website=davidpbrown.co.uk|date=1996|access-date=2019-03-31|language=en-GB }}</ref>|popplace=[[Trung Quốc|Nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa]] ([[Quảng Đông]], [[Quảng Tây]], [[Hải Nam]], [[Hồng Kông]], [[Ma Cao]])<br>[[Đài Loan|Trung Hoa dân quốc]] ([[Đài Loan (đảo)|Đài Loan]])<br>[[Đông Nam Á]] ([[Singapore]], [[Malaysia]], [[Việt Nam]])<br>[[Thế giới phương Tây]] ([[Hoa Kỳ]], [[Peru]], [[Canada]], [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], [[Australia]], [[Venezuela]])|languages=[[Tiếng Quảng Đông]] ([[tiếng Quảng Châu]] và phương ngữ tiếng Quảng Đông), [[Hán ngữ tiêu chuẩn|tiếng Hán tiêu chuẩn hiện đại]]|religions=Đa số là tín ngưỡng dân gian Trung Quốc (bao gồm [[Đạo giáo]] [[Tam Thanh (Đạo giáo)|Tam Thanh]], Nho giáo, [[tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên]]) và [[Phật giáo Trung Quốc|Phật giáo Hán truyền]], thiểu số là [[Kitô giáo|Cơ Đốc giáo]] và các [[tôn giáo]] khác.|related=[[Người Hán]] và các chi hệ khác|footnotes=}}{{Infobox Chinese|t=[[wikt:廣府人|廣府人]]|s=[[wikt:广府人|广府人]]|p=Guǎngfǔ Rén|j=gwong2 fu2 jan4|y=Gwóngfú Yàhn|t2=[[wikt:廣東人|廣東人]]|s2=[[wikt:广东人|广东人]]|p2=Guǎngdōng Rén|j2=gwong2 dung1 jan4|y2=Gwóngdūng Yàhn|t3=[[wikt:唐人|唐人]]|s3=[[wikt:唐人|唐人]]|p3=Táng Rén|j3=Tong4 jan4|y3=Tong Yàhn}} | |||
'''Người Quảng Phủ''', hoặc gọi '''người Quảng Đông''', '''nhánh dân tộc Quảng Phủ''', là chỉ cư dân [[người Hán]] sử dụng [[Phương ngữ|tiếng địa phương]] [[Tiếng Quảng Đông|Quảng Đông]] ở khu vực phủ Quảng Châu, [[Đồng bằng Châu Giang|tam giác châu sông Châu Giang]], [[Quảng Đông|tỉnh Quảng Đông]], cũng là nhánh dân tộc lớn nhất trong "ba nhánh dân tộc lớn" của [[người Hán]] ở [[Lĩnh Nam]], phân bố rộng khắp ở khu vực [[Quảng Đông]], [[Quảng Tây]], [[Hải Nam]], [[Hồng Kông]], [[Ma Cao]] và một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ hải ngoại. "Quảng Phủ" là tên gọi tắt của đơn vị hành chính "phủ Quảng Châu", người Quảng Phủ là tên gọi tắt của người phủ Quảng Châu.<ref>{{Chú thích web|url=http://m.haiwainet.cn/middle/456689/2015/1028/content_29296747_1.html|tựa đề=Tìm hiểu sơ bộ nguồn gốc sâu xa của văn hoá Thanh Viễn và Quảng Phủ|website=www.haiwainet.cn|url-status=live|ngày truy cập=2022-05-10}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://hk.crntt.com/crn-webapp/cbspub/secDetail.jsp?bookid=48441&secid=48660|tựa đề=Mạn đàm "Quảng Phủ"|tác giả=Trần Trạch Hoằng|website=hk.crntt.com|url-status=live|ngày truy cập=2022-05-10}}</ref> Văn hoá Quảng Phủ là nền văn hoá [[tiếng Quảng Đông]] lấy [[Quảng Châu]] làm trung tâm, lấy [[Đồng bằng Châu Giang|tam giác châu sông Châu Giang]] làm phạm vi lưu thông chủ yếu, nó thuộc về văn hoá Lĩnh Nam, có kho tàng phong phú nhất, cá tính mới lạ nhất và ảnh hưởng lớn nhất trong văn hoá Lĩnh Nam. | |||
== Ba nhánh dân tộc lớn == | |||
Sự phân bố của ba nhánh dân tộc lớn:<ref>{{Chú thích web|url=http://weimia.com/706a99d3db.html|tựa đề=Tóm tắt ba nhánh dân tộc lớn|tác giả=Văn phòng Địa phương chí Chỉnh phủ Nhân dân tỉnh Quảng Đông|website=weimia.com|url-status=live|ngày truy cập=2022-05-10}}</ref> | |||
* Nhánh dân tộc Quảng Phủ: hoặc gọi người Quảng Phủ, phân bố chủ yếu ở [[Quảng Châu]], [[Phật Sơn]], [[Đông Hoản]] và khu vực rộng lớn phía tây nam [[Quảng Đông|tỉnh Quảng Đông]]. | |||
* Nhánh dân tộc Triều Sán: hoặc gọi người Triều Sán, [[người Triều Châu]], phân bố chủ yếu ở [[Sán Đầu]], [[Triều Châu]], [[Yết Dương]], [[Sán Vĩ]] và phía nam [[Phong Thuận]], cùng với [[bán đảo Lôi Châu]] ở phía tây [[Quảng Đông|tỉnh Quảng Đông]]. | |||
* Nhánh dân tộc Khách Gia: hoặc gọi [[người Khách Gia]], phân bố chủ yếu ở [[Mai Châu, Quảng Đông|Mai Châu]], [[Hà Nguyên]], [[Huệ Châu]], [[Thiều Quan]] và [[Long Cương]] thuộc [[Thâm Quyến]]. | |||
==Tham khảo== | ==Tham khảo== | ||
{{tham khảo}} | {{tham khảo}} | ||
{{sơ khai nhân vật Trung Quốc}} | |||
[[Thể loại:Người Quảng Đông]] | [[Thể loại:Người Quảng Đông]] | ||
Bản mới nhất lúc 14:55, ngày 1 tháng 12 năm 2025
| ||||||||||||||||||||||||||
| Khu vực có số dân đáng kể | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa (Quảng Đông, Quảng Tây, Hải Nam, Hồng Kông, Ma Cao) Trung Hoa dân quốc (Đài Loan) Đông Nam Á (Singapore, Malaysia, Việt Nam) Thế giới phương Tây (Hoa Kỳ, Peru, Canada, Anh Quốc, Australia, Venezuela) | ||||||||||||||||||||||||||
| Ngôn ngữ | ||||||||||||||||||||||||||
| Tiếng Quảng Đông (tiếng Quảng Châu và phương ngữ tiếng Quảng Đông), tiếng Hán tiêu chuẩn hiện đại | ||||||||||||||||||||||||||
| Tôn giáo | ||||||||||||||||||||||||||
| Đa số là tín ngưỡng dân gian Trung Quốc (bao gồm Đạo giáo Tam Thanh, Nho giáo, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên) và Phật giáo Hán truyền, thiểu số là Cơ Đốc giáo và các tôn giáo khác. | ||||||||||||||||||||||||||
| Sắc tộc có liên quan | ||||||||||||||||||||||||||
| Người Hán và các chi hệ khác | ||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
| Người Quảng Đông | |||||||||||||
| Phồn thể | 廣府人 | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giản thể | 广府人 | ||||||||||||
| |||||||||||||
| Tên tiếng Trung thay thế | |||||||||||||
| Phồn thể | 廣東人 | ||||||||||||
| Giản thể | 广东人 | ||||||||||||
| |||||||||||||
| Tên tiếng Trung thay thế thứ 2 | |||||||||||||
| Phồn thể | 唐人 | ||||||||||||
| Giản thể | 唐人 | ||||||||||||
| |||||||||||||
Người Quảng Phủ, hoặc gọi người Quảng Đông, nhánh dân tộc Quảng Phủ, là chỉ cư dân người Hán sử dụng tiếng địa phương Quảng Đông ở khu vực phủ Quảng Châu, tam giác châu sông Châu Giang, tỉnh Quảng Đông, cũng là nhánh dân tộc lớn nhất trong "ba nhánh dân tộc lớn" của người Hán ở Lĩnh Nam, phân bố rộng khắp ở khu vực Quảng Đông, Quảng Tây, Hải Nam, Hồng Kông, Ma Cao và một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ hải ngoại. "Quảng Phủ" là tên gọi tắt của đơn vị hành chính "phủ Quảng Châu", người Quảng Phủ là tên gọi tắt của người phủ Quảng Châu.[1][2] Văn hoá Quảng Phủ là nền văn hoá tiếng Quảng Đông lấy Quảng Châu làm trung tâm, lấy tam giác châu sông Châu Giang làm phạm vi lưu thông chủ yếu, nó thuộc về văn hoá Lĩnh Nam, có kho tàng phong phú nhất, cá tính mới lạ nhất và ảnh hưởng lớn nhất trong văn hoá Lĩnh Nam.
Ba nhánh dân tộc lớn Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Người Quảng Đông”
Sự phân bố của ba nhánh dân tộc lớn:[3]
- Nhánh dân tộc Quảng Phủ: hoặc gọi người Quảng Phủ, phân bố chủ yếu ở Quảng Châu, Phật Sơn, Đông Hoản và khu vực rộng lớn phía tây nam tỉnh Quảng Đông.
- Nhánh dân tộc Triều Sán: hoặc gọi người Triều Sán, người Triều Châu, phân bố chủ yếu ở Sán Đầu, Triều Châu, Yết Dương, Sán Vĩ và phía nam Phong Thuận, cùng với bán đảo Lôi Châu ở phía tây tỉnh Quảng Đông.
- Nhánh dân tộc Khách Gia: hoặc gọi người Khách Gia, phân bố chủ yếu ở Mai Châu, Hà Nguyên, Huệ Châu, Thiều Quan và Long Cương thuộc Thâm Quyến.
Tham khảo Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Người Quảng Đông”
- ^ "Tìm hiểu sơ bộ nguồn gốc sâu xa của văn hoá Thanh Viễn và Quảng Phủ". www.haiwainet.cn. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2022.
- ^ Trần Trạch Hoằng. "Mạn đàm "Quảng Phủ"". hk.crntt.com. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2022.
- ^ Văn phòng Địa phương chí Chỉnh phủ Nhân dân tỉnh Quảng Đông. "Tóm tắt ba nhánh dân tộc lớn". weimia.com. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2022.